(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekilinin 3 Mayıs 1994 tarihinde kayda geçen dava dilekçesin de; Davacının Ankara Uzman Jandarma Okulunda öğrenci iken, güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz çıkması nedeniyle ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemi ile açılan iptal davasında AYİM. ikinci Dairesince 1.12.1993 tarih ve 1993/410-637 Esas ve Karar sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiğini ve davacının 21.4.1994 tarihinde okula başlatıldığını, davacının okulla ilişiğinin kesilmesinin davalı idarenin hatalı işlemi sonucu meydana geldiğini, davacının emsalleri ile birlikte göreve başlayamadığını ve alması gereken maaşlarım alamadığını, davacının emsalleri ile birlikte göreve başlaması halinde Temmuz 1993 tarihinden, maaş alabileceği tarihe kadar alabileceği 84.000.000. TL. maddi zararı doğduğunu, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeni ile okulla ilişiğinin kesilmesinin davacıda meydana getirdiği çok büyük acı ve ızdırabını bir nebze azaltmak için 15.000.000. TL. manevi tazminatın, okulla ilişiğinin kesildiği 26.5.1993 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte hüküm altına alınması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının Uzman Jandarma Okulundan çıkarma işleminin iptali istemi ile açtığı davaya ait Gensek No. 1993/1005 Esas No. 1993/410 Karar No. 1993/637 sayılı dava dosyasının celbedilerek incelenmesinden, davacının okula alındıktan sonra yapılan güvenlik soruşturması olumsuz çıktığı belirtilerek, okulla ilişiğinin 26.5.1993 tarihinde kesildiği, idari işlemlerde sebep, idari işlemden önce gelen, idari işlemin dışında idareyi bir işlem yapmaya yönelten etkenler olduğu sebep idari işlemin dayanağını oluşturur ve idari işlemin bir tür gerekçesidir. Eğer idari işleme sebep olarak gösterilen işlem yada olay idari işlem için yeterli değilse yada olayın değerlendirilmesinde hata yapılmışsa idari işlem sebep unsuru bakımından sakatlanır.
Bu açıklamaların ışığında davacının durumu değerlendirildiğinde davacı hakkındaki Uzman Jandarma Okulundan çıkarılma işleminin sebep unsuru bakımından hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak davacının uzman jandarma okulundan çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Bir idari işlem sebebiyle idarenin sorumlu tutulabilmesi için kural olarak hizmet kusurunun mevcudiyeti, istisnai bazı haller için de kusursuz sorumluluk söz konusu olabilmektedir.
Davacının Uzman Jandarma Okulundan çıkarılmasını gerektirecek, hukuka uygun, makul ve inandırıcı nitelikte olup, işlem tesisine dayanak yapılabilecek bir sebep yok iken, tesis ettiği hukuka aykırı işlemle davacının okuldan çıkartılması davalı idare bakımından hizmet kusuru olarak değerlendirilmiş, Anayasanın 125/7 nci maddesi gereğince davacının uğradığı maddi ve manevi zararlarının davalı idarece giderilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacının maddi zararının tesbiti için yeniden okula alındıktan sonra okulu başarı ile bitirip bitirmediği bitirmiş ise hangi tarihte mezun olarak hangi tarihte ilk maaşını aldığı ve emsalleri ile mezun olması halinde emsalleriyle birlikte hangi tarihte ilk maaşını alacağı hususu davalı idareden sorulmuş, J. Gn. K.lığı Jandarma Okullar Komutanlığının 23 Kasım 1994 tarihli cevabi yazısında, davacının okuldan çıkarılmamış olması halinde emsalleri ile birlikte 10 Temmuz 1993 tarihinde mezun olacağını ve 15 Temmuz 1993 tarihinden itibaren kıtalarından ilk maaşlarını alacağını, davacının ise yeniden okula alındıktan sonra 13 Temmuz 1994 tarihinde mezun olduğunu ve ilk maaşını atandığı Gaziantep 11 Jandarma Komutanlığından 15 Temmuz 1994 tarihinde alacağını maaş dökümünün bu birlikten öğrenilmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine, Dairemizce Gaziantep 11 Jandarma Komutanlığına yazılan ara kararına verilen 5 Mayıs 1995 tarihli cevabi yazıda davacının 15 Temmuz 1993 tarihinde alması gereken maaşı ile 15 Temmuz 1994 tarihinde ilk defa aldığı maaş bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu verilere göre davacının maddi zararının tesbiti için resen tayin edilen bilirkişinin 5.9.1995 tarihli bilirkişi raporunun tetkikinden davacının 15 Temmuz 1993 ile 15 Haziran 1994 tarihleri arasında alması gereken maaşlarının toplamının 80.239.521. TL. Oyak zararının 4.128.128. TL. tasarrufu teşvik zararının 3.073.145. TL. olmak üzere toplam maddi zararının 87.800.857. TL. olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Dairemizce davacının aylıklarının dökümünün bildirilmesi için bilir kişiden ek bilirkişi raporu istenmiş, bilirkişinin 25.12.1995 tarihinde tanzim ettiği ek bilirkişi raporunun tetkikinden, davacının aylıklar toplamı olan 80.239.521 TL. nin her aya tekabül eden miktarlarının bildirildiği anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idarece, davacının nasbinin emsalleri ile aynı tarihe götürüleceği bu nedenle davacının her hangi bir zararının söz konusu olmayacağı ve görev yapılmayan süreler için aylık ödenmesinin mümkün olmadığı hususlarında itirazda bulunulmuş ise de, yukarıda izah edildiği gibi davacının okuldan çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olması ve idarenin hizmet kusurunun bulunması nedeniyle itibar edilmemiş ve bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış ancak davacının istemi ile bağlı kalınmıştır.
Davacının Dairemizce iptal edilen idari işlem sebebiyle duyduğu üzüntüyü kısmen de olsa karşılayabilmek için uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Davacı vekili manevi tazminata da okuldan ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren faiz yürütülmesini talep etmiş ise de, davacıya takdir edilen manevi tazminat miktarı paranın karar tarihindeki alım gücü esas alınarak tespit edildiğinden, davacı vekilinin, davacının okuldan ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren faiz yürütülmesi yolundaki talebinin reddi cihetine gidilmiş, ancak takdir edilen manevi tazminat miktarına karar tarihi olan 10 Ocak 1996 tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
Bilirkişi raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak davacı Mustafa Kurtul'a 84.000.000. TL. (seksendörtmilyon TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
Takdiren davacı Mustafa Kurtul'a istemi gibi 15.000.000. TL. (onbeşmilyon TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE,
Hükmedilen 84.000.000. TL. maddi tazminatın alacağı aylara göre bölüşümünün yapılarak,
5.497.507. TL. sine 15 Temmuz 1993 tarihinden;
5.497.507. TL. sine.15 Ağustos 1993 tarihinden;
5.497.507. TL. sine 15 Eylül 1993 tarihinden;
6.154.513. TL. sine 15 Ekim 1993 tarihinden;
6.154.513. TL. sine 15 Kasım 1903 tarihinden;
6.154.513. TL. sine 15 Aralık 1993 tarihinden;
7.048.706. TL. sine 15 Ocak 1994 tarihinden;
7.048.706. TL. sine 15 Şubat 1994 tarihinden;
7.048.706. TL. sine 15 Mart 1994 tarihinden;
8.045.781. TL. sine 15 Nisan 1994 tarihinden;
8.045.781. TL. sine 15 Mayıs 1994 tarihinden;
8.045.781. TL. sine 15 Haziran 1994 tarihinden;
3.760.479. TL. sine 15 Haziran 1994 tarihinden;
ödeme tarihine kadar %30 (yüzde otuz) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
4. Hükmedilen manevi tazminat miktarına davacının okuldan çıkarıldığı tarihten karar tarihine kadar faiz yürütülmesi yolundaki talebin REDDİNE, ancak karar tarihi olan 10 Ocak 1906 tarihinden ödeme tarihine kadar %30 (yüzde otuz) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy