(1602 S. K. m. 21, 42)
Davacı 23.9.1994 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde, 1991-1992 öğrenim yılında Maltepe Askeri Lisesinde Hazırlık Sınıfında okuyarak 5,83 not ortalamasıyla birinci sınıfa geçtiğini, 1992-1993 öğrenim yılında okuduğu birinci sınıfta kaldığını, 1993-1994 yılında birinci sınıfta iki senelik olarak öğrenim gördüğünü, öğrenim yılı sonunda Matematikten 3, Fizikten 2, Kimyadan 3 not verilerek başarısız sayılıp sınıfta bırakılarak okuldan ilişiğinin kesildiğini, bu sınav kağıtlarının celp edilip incelenmesi halinde notlarının daha yüksek olduğunun görüleceğini, 21.9.1994 tarih ve 22058 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan yönetmelik değişikliği ile şartsız kurul getirildiğini, kendisinin bu kuruldan gereği gibi yararlandırılmadığını, zira hazırlık sınıfı başarı notunun 5,83 diğer derslerinde orta ve iyi olduğunu, devamsızlığı ve disiplinsizliğinin bulunmadığını, gerek sınav kağıtlarının gereği gibi değerlendirilmemiş olması ve gerekse şartsız kuruldan gereği gibi yararlandırılmamış olmasının hakkındaki okuldan çıkarılma işleminin sakatlığını iddia ederek başarısızlık sebebiyle askeri liseden çıkarılma işleminin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istemiş, davalı idarenin savunmasına verdiği cevap layihasında da; davalı idarece aynı sınıfta, 3 dersten başarısız olarak durumu etle alman (hiçbir öğrencinin başarılı sayılarak bir üst sınıfa geçirilmediğinin savunulduğunu oysa ikinci sınıftan 3 ve daha fazla dersten başarısız olan bir çok öğrencinin üst sınıfa geçirildiğini, eğer okul düzeyinde 3 ve daha fazla dersten başarısız olmalarına rağmen bir üst sınıfa geçirilen öğrencilerin listesi istendiğinde bu öğrencilerin isminin geleceğini, bu listeler celp edilip bakıldığında not ortalaması ve ders sayısı bakımından kendisinden daha olumsuz durumda bulunan öğrencilerin bir üst sınıfa geçirildiğinin görüleceğini, şartsız kurulun öğrenci lehine bir kurul olup not ve ders sınırlamasını kaldırdığı halde davalı idarece bu hususun göz ardı edildiğini, kurulun objektif davrandığını ileri sürmüştür.
Davacının yürütmenin durdurulması isteminin değerlendirilmesinden önce, Ara Kararın verilerek, davacının başarısız olduğu derslerle ilgili sınav belgeleri, soru cevap anahtarları celbedilmiş, davacının şartsız kurulda bir üst sınıfa devamının kabul edilmemesinin sebepleri, davacı ile aynı durumda olup bir üst sınıfa devam estirilenlerin bulunup bulunmadığı, mevcutsa bu öğrencilerin isimleri ve hangi derslerden başarılı sayıldıkları ve notlarının bildirilmesi istenmiş, celbedilen sınav evrakı üzerinde davacının istemi de göz önüne alınarak resen bilirkişi incelemesi yaptırılmış bilirkişi incelemesi sonunda davacının notlarında lehine bir değişiklik olmadığından, ara kararına verilen cevapta nazara alınarak yürütmenin durdurulması istemi reddedilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmemiş Kurulumuzun da bu hukuki raporu benimsemiştir.
Silahlı Kuvvetler Orta Öğretim Okulları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliğinin 54 ncü maddesinde aynen Yalnız bir dersten başarısız olup bir üst sınıfa bu dersten sorumlu olarak devam eden öğrencilerin sınavları sorumluluk ve bütünleme sınavları ile birlikte olmak üzere bir öğretim eğitim yılında iki defa yapılır.
Bu sınavlarda başarı gösteren öğrencinin tek dersten olan sorumluluğu kalkar. Bunun dışında tek dersten sorumlu olarak bir üst sınıfa devam eden öğrencinin sorumluluğunun kalkması için;
a. Ya devam ettiği üst sınıfta okutulan aynı dersten öğretim yılı sonunda başarılı olması,
b. Yada bu üst sınıfta doğrudan doğruya veya sınıf öğretmenler kurulu kararı ile sınıf geçmesi gerekir denilmektedir.
Öte yandan Askeri Liseler Yönetmeliğinin 22 nci maddesinde, Hazırlık Sınıfında bir yıl sonunda başarılı olamayanlar ile hazırlık sınıfından sonraki üç yıllık öğrenim süresini dört yılda tamamlayamayanların başarısızlık sebebiyle okuldan çıkarılacakları hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, askeri liselerde hazırlık sınıfında sınıfta kalan hemen çıkarılacak, hazırlık sınıfından sonraki sınıflarda ise sadece bir yıl sınıfta kalınabilecektir.
Ara karan ile celbedilen belgelerin tetkikinden 1991-1992 eğitim öğretim yılında Maltepe Askeri Lisesine kaydolarak Hazırlık sınıfına geçen davacının birinci sınıfta öğrenim gördüğü 1992-1993 eğitim yılında sınıfta kaldığı, 1993-1994 yılında birinci sınıfta iki senelik olarak öğrenim gördüğü, bu eğitim yılının sonunda bütünleme sınavlarında matematikten 3, fizikten 2 ve kimyadan 3 alarak sınıfta kaldığı, yıl sonu notu ortalaması 4,82 olup 5'ten aşağı olduğundan sınıf öğretmenler kurulunda durumunun değerlendirilmediği, aynı sınıfta üst üste iki yıl kaldığından okulla ilişiğinin kesildiği, 21.9.1994 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği ile getirilen şartsız kurulda yıl sonu not ortalamasına bakılmaksızın yapılan değerlendirme sonunda da başarısız sayıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi incelemesi sonunda matematik dersinin sınavlarında aldığı notlarda hiçbir değişiklik olmadığı belirlenen davacının yukarıda değinilen orta öğretim okulları sınıf geçme ve sınav yönetmeliğinin 54 ncü Askeri Liseler Yönetmeliğinin 22 nei maddesi karşısında başarısızlık sebebiyle okuldan ilişiğinin kesilmesinde mevzuata aykırı bir cihet bulunmadığı görülmektedir.
Davacının şartsız kurulda başarılı sayılmamasının hukuka uygun olup olmadığına gelince,
Bilindiği gibi, Silahlı Kuvvetler Orta Öğretim Okulları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliğinin 45 nci maddesinde, bütünleme sınavları sonunda başarısız notu alan bütün öğrencilerin durumlarının sınıf öğretmenler kurulunda görüşüleceği, öğrencilerin diğer dersleri ve geçen yıllardaki başarıları ile disiplin durumlarının değerlendirileceği, bu değerlendirmede bir tek dersten başarısız olan veya birden fazla dersten başarısız oldukları halde yıl sonu başarı ortalaması en az 500 tutan öğrencilerin; ya doğrudan veya bir dersten sorumlu olarak üst sınıfa geçirileceği yahut durumlarında değişiklik yapılmayacağı, bir tek dersten başarısız olanlar için yıl sonu notu ortalamasının en az 500 olması şartının aranmayacağı, sınıf öğretmenler kurulunda öğrencilerin durumlarında bir değişildik yapılabilmesi için başarısız oldukları dersin bütünleme sınavına girmiş olması ve yıl sonu notunun en az 3 olması şartının aranacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesinde de hangi derslerden başarısız kalınması halinde, yıl sonu ortalaması kaç olursa olsun sınıf öğretmenler kurulu kararıyla bir üst sınıfa geçilemeyeceği açıklanmış bulunmaktadır.
Bu iki madde bir arada değerlendirildiğinde, Silahlı Kuvvetler Orta Öğrettim Okullarında, Sınıf Öğretmenler Kurulu Kararıyla bir üst sınıfa geçebilmenin bir takım şartların bir arada gerçekleşmesine bağlı olduğu görülmektedir.
Bu Yönetmeliğe 21.9.1994 tarih 22058 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe konan Yönetmelikle, bir geçici madde eklenerek 1993-1994 eğitim öğretim yılı bütünleme sınavları sonunda başarısız notu bulunan ara ve son sınıf öğrencileri hakkında, bütünleme sınavlarına girmiş olmaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 45 nci maddesinde yazılı başarısız oldukları derslerin bütünleme sınavlarında en az 3 olmalarına ve yıl sonu başarı ortalamasının en az 5 olmasına ilişkin hükümler ile bu Yönetmeliğin 46 ncı maddesi hükümleri uygulanmaz. Bu öğrencilerin durumları Öğretmenler Kurulunda değerlendirilir. Değerlendirmede alt sınıflar dahi başarısız, derslerde görülür hükmü getirilmiş, bütünleme sınavları sonunda başarısız kalmış öğrencilerin durumlarının Yönetmeliğin 45 ve 46 ncı maddelerinde yazılı santiar aranmaksızın bir defa daha sınıf öğretmenler kurulunda görüşülebilmesi imkanı sağlanmıştır. Zaman zaman Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Orta Öğretim Kurumlarında da benzer uygulama getirildiği için bu uygulama kamu oyunda şartsız kurul olarak isimlendirilmektedir.
Ancak, bu geçici madde ile, başarısız öğrencilerin durumlarının 45 ve 46 ncı 'maddelerdeki şartlar aranmadan öğretmenler kurulunda görüşülmesinin hükme bağlanması ile yetinilmiş, durumları görüşülen öğrencilerin bir üst sınıfa geçirilmesi zorunluluğu getirilmemiş, değerlendirme sonunda verilecek kararlar konusunda öğretmenler kuruluna bir takdir yetkisi tanınmıştır. Öğretmenler kurulunun takdir yetkisinin sınıfsız olmadığı, kurul kararlarının durumları görüşülen öğrenciler arasında eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uyulup uyulmadığı, kamu yaran ve sebep unsurları bakımından yargı denetimine tabi olacağı açıktır.
Davacının durumunun değerlendirilmesinde, şartsız kurulda, bir takdir zaafına düşülüp düşülmediğinin tesbiti için ara kararı ile Maltepe Askeri Lisesinin birinci sınıflarına ait şartsız kurul belgeleri naspedilip incelenmiştir.
Yapılan incelemede şartsız kurulda lise birinci sınıfta 3 dersten başarısız olup ta bir üst sınıfa geçirilen hiçbir öğrencinin olmadığı, Maltepe Askeri Lisesinde Matematik kolu programı uygulandığından davacının iki yıl üst üste okuduğu 1 nci sınıfın fen derslerindeki safahatının göz önünde tutularak bir üst sınıfa geçirilmesinin uygun bulunmadığı, davacının şartsız kurulda da başarısız sayılması ve başarısızlık sebebiyle okuldan ilişiğinin kesilmesinde bu yönden de, mevzuata ve hukuka aykırı bir cihet bulunmadığı görülmüştür.
Davacı, tüm okulla ilgili şartsız kurul belgelerinin incelenmesini istemiş ise de, birinci sınıflarda, ikinci ve üçüncü sınıflardaki öğrencilerin şartsız kurulda değerlendirilmesi sırasında farklı kararlara varabilmesi, örneğin lise üçüncü sınıfta üç dersten başarısız olan bir öğrenci ile daha henüz lise birinci sınıfta üç dersten başarısız bir öğrencinin aynı biçimde değerlendirilmesi beklenemeyeceğinden Kurulumuzca sadece birinci sınıflarla ilgili belgelerle yetinilmiş, davacının tüm sınıflarla ilgili belgelerin tetkikine ilişkin istemi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle dayanaktan yoksun davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy