(1111 S. K. m. 28)
Davacı vekili 14.9.1994 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Doğubeyazıt 1. Mknz. Tug. Top. Bl. Komutanlığında askerlik hizmetini yerine getirdiği sırada, sol gözündeki rahatsızlığı nedeniyle tedavi için gittiği Ağrı Askeri Hastanesince 2.11.1989 tarihinde B/6 F-1 Askerliğe Elverişli Değildir, raporunu şubesinde beklemek üzere taburcu kararlı hastane taburcu tezkeresi tanzim edildiğini, bu ön raporun aslını askerlik şubesine vererek sivil yaşamına dönen davacının askerden döndükten sonra askerliğe elverişli değildir raporu almasına neden göz rahatsızlığını sivil hastanelerde tedavi ettirilerek sağlığına kavuştuğunu, şimdi ise rapor aslının kaybolduğu gerekçesiyle yeniden askeri hastanelere sevkedilip hakkında askerliğe elverişlidir kararlı rapor tanzim edilerek askere sevkedilmek istendiğini, T.S.K Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre hakkında askerliğe elverişli değildir şeklinde rapor tanzim edilen davacının, kendisini sivil tabiplere tedavi ettirdikten sonra şimdi sağlamsın, gel seni askere alacağız demenin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, davacının yeniden askere sevkine ilişkin işlemin ve buna esas alınan raporun iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istemiştir.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması istemi Dairemizin 28.9.1994 gün ve 1994/1328 Esas sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Askerlik çağına giren yükümlülerle ilgili 1111 Sayılı Askerlik Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, 180-1 Sayılı T.S.K. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesinde hükümler bulunmaktadır.
1111 sayılı Askerlik Kanununun 28 nci maddesinde, son yoklaması yapılan yükümlülerin Silahlı Kuvvetler Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre, Askerliğe Elverişli Olanlar ve Askerliğe Elverişli Olmayanlar olmak üzere iki gruba ayrılacağı, askerliğe elverişli olmayanların askere sevk edilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Silahlı Kuvvetler Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde de askerliğe engel hastalıklar yükümlüler hakkında yapılacak sağlık işlemleri düzenlenmiştir.
(160-1) Sayılı TSK. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesinin ikinci bölüm 1/d-ö maddesinde, er ve erbaşların B ve D dilimlerine giren askerliğe elverişli değildir kararlı raporlarının onay makamları 3 üncü bölüm 1/a maddesinde, istirahat, hava değişimi, ertesi yıla bırakma, sevki geciktirme raporu alanlarla, askerliğe elverişli değildir, TSK'de görev yapamaz, sınıfı görevini yapamaz şeklinde kesin kararlı rapor alanların raporlarının onay makamlarından onaylanıp gelinceye kadar kesinlik kazanmayacağı, aynı maddenin (d) bendinde kesin işlemin ancak üst makamın onayından geçen rapor asılları üzerinde yapılacağı, aynı yönergenin 10 uncu maddesinde de askerliğe elverişli değildir raporlarını kaybetmiş olanların, durumlarına ilişkin bildiri (ihbar) yapılanların yeniden muayenelerinin M.S.B. Sağlık ve Veteriner Dairesi Başkanlığınca verilen emre göre yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Değinilen yönetmelik ve yönerge hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, TSK personelinin sağlık işlemlerinin usul ve esaslarının detaylı biçimde belirlendiği, idarece yeni bir işlem tesisini gerektirecek sınıf görevini yapamaz, askerliğe elverişli değildir T.S.K.de görev yapamaz şeklinde kararlar içeren raporların onay makamlarından geçmesi ve kesinleşmesinin beklenmesi öngörülmüştür. Esasen bu tarzda hükümler getirilmemiş olsa dahi, bir idari işlemin sebebinin oluşturacak diğer idari işlemlerin yetkili makamlarca tesis edilmiş ve kesinleşmiş işlemler olması, tesis edilecek yeni işlemin hukuka uygun olmasının gereğidir. Sebep alınan işlem kesin olmayıp ya da yetkili makamlarca tesis edilmeyip bilahare değişecek veya ortadan kalkacak olursa, buna dayanılarak tesis edilen işlem sebepsiz kalır ve işlem sakatlanır. Ancak, sebep alınan işlemin kesinleşmesinden önce, bu işleme dayalı olacak işlem tesis edilir de, bilahare sebep alınan işlem hiçbir değişikliğe uğramadan kesinleşirse, işlemin sadece erken tesis edildiğinden bahisle sakatlandığı her zaman söylenemez.
Celp edilip tetkik edien davacıya ait özlük dosyasından, davacının Doğubeyazıt 1. Mknz. Tug. Tow. Bl. Komutanlığı emrinde P. Onb. olarak vatani görevini ifa ettiği, sırada, gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle başvurduğu Ağrı As. Hst. Sağ. Krl. nun 2.11.1989 gün ve 567 Sayılı Raporu (Şahsi dosya dizi 26) ile sol gözde patolojik katarakt teşhisi ile B/GF-1 Askerliğe Elverişli Değildir kararı verildiği, bu ön raporun ve ardından da onaylı rapor aşktım 23.1.1900 tarihli yazı ile adı geçen hastanece davacının birliği komutanlığına gönderilmesi üzerine davacının kıtası komutanlığınca terhis isteminin yapılıp erat künye defterine bu hususun işlendiği ve davacının memleketine gönderildiği aradan 4 yıla yakın bir süre geçtikten sonra Mut As. Şb. Bşk. lığının 7.9.1993 tarihli yazısı ile Ağrı As. Hst. Baştabipliğinden davacıya ait rapor aslının şahsi dosyada olmadığı belirtilerek bu raporun istendiği adı geçen hastanece söz konusu rapor aslının 23.1.1900 tarihinde davacının birliği K. lığına gönderildiğinin bildirildiği, aynı şubece istenmesi üzerine davacının birliği K. lığınca davacıya ait rapor aslının bulunamadığının belirtildiği ve künye defteri fotokopisinin gönderildiği, bu defterin incelenmesinde söz konusu raporun birliğe geldiği ve rapor üzerine davacının terhis kaydının düşüldüğünün açıkça anlaşıldığı aynı rapor aslının MSB. Arşiv Müdürlüğünde de bulunamaması üzerine Mut As. Şb. Başkanlığınca davacının kontrol muayenesi için Adana Askeri Hastanesine sevkinin yapıldığı bu hastane sağlık kurulunun 11.3.1994 tarih ve 183 sayılı raporu ile sol gözde eski katarakt ameliyatlısı + Göz içi lens implantasyonlusu, sol gözde miyopik astigmatizm teşhisiyle A/6 F-7 F-2 Askerliğe Elverişlidir. Komando olamaz kararı verildiği, bu iki rapor arasında teşhis ve karar bakımından uyumsuzluk nedeniyle davacının bu kez muayenesi için GATA Komutanlığına sevkedildiği ve GATA Sağlık Kurulunun 2.6.1994 tarih ve 7546 sayılı raporu ile Sol göz psodöfaki teşhisi ile A/6 F-2 Askerliğe Elverişlidir. Komando olamaz kararı verildiği, bu aşamada davacı vekilinin müvekkilinin yeniden askere sevkedilmemesi gerektiğine ilişkin 27.6.1994 tarihli yazılı başvurusuna Mut As. Şb. Bşk. lığınca herhangi bir cevap verilmemesi üzerine, söz konusu menfi işlemin iptali için 14.9.1994 tarihinde bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
1601 sayılı T.S.K. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesinin 10 uncu maddesinde Askerliğe Elverişli Değildir raporlarını kaybetmiş olanlarla, durumlarına ilişkin bildiri (ihbar) yapılanların yeniden muayeneleri, M.S.B. Sağlık ve Veteriner Daire Başkanlığınca verilen emirle yapılır hükmü bulunmakta ise de, davacı raporunu kaybetmiş değildir. Keza söz konusu raporun sıhhati konusunda üçüncü kişilerce bir ihbar da yapılmamıştır. Davacı hakkında böyle bir raporun tanzim edilip birliğine gönderildiği, 1. Mknz. P. Tuğ. Tow Bl. Komutanlığının erat künye defterinin davacı ile ilgili sayfasının şube özlük dosyasına konmuş (dosya dizi 17) fotokopisinden de anlaşılmaktadır.
Rapor aslının bulunamaması davacının kusurundan değil davalı idarenin birimlerinin görevlerini gereği gibi ifa etmemiş olmasından kaynaklanmıştır. Davacı hakkındaki raporun sahteliği ya da usulüne uygun olmadığı konusunda bir ihbar da vaki değildir.
Bu nedenlerle davacının kesin terhis işleminin yapılmayarak, kontrol ve hakem hastanelerine sevkedilip hakkında tanzim ettirilen raporlardan sonra kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden askere sevkedilmesi işlemleri sebep ve amaç unsurları bakımından hukuka aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle davacının kesin terhis işleminin yapılmayarak kontrol muayenesine sevk edilmesi, kontrol ve hakem hastaneleri gereğince kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden askere sevkine ilişkin işlemlerin İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy