(357 S. K. m. 15) (270 S. KHK. m. 1, 3)
Davacı 22 Aralık 1993 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; yüksek hakimlik tazminatından yararlandırılması istemiyle 4.8.1993 tarihinde T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne başvurduğunu, anılan Kurumca birinci sınıfa ayrıldığı tarih ile Askeri Yargıtaya seçilme hakkını kaybedip kaybetmediğim Kara Kuvvetleri Komutanlığına sorulduğunu, Kara K. K. lığının 25.10.1993 tarihli bir yazı ile 30.8.1987 tarihinde 1 nci sınıf hakimliğe ayrıldığı ve Askeri Yargıtaya seçilme hakkını kaybetmediğinin bildirildiğini, 30.8.1987 tarihinde birinci sınıfa ayrıldığı ve 28.3.1989 tarihinde emekli olduğu, birinci sınıfta iki yılını tamamlamadan emekli olduğundan yüksek hakimlik tazminatında D yararlandırılmadığını, oysa 270 ve 486 sayılı KHK. nin 1 nci maddesindeki cetvelde sivil hakimlerin 3 ncü maddesindeki cetvelde de askeri hakimlerin durumunun düzenlendiğimi, bu iki düzenlemenin de aynı olup birinci sınıfa ayrılmış olmak için 12 yıl hakimlik yapmış olmanın yeterli görüldüğünü, 1972 yılında fiilen askeri hakimliğe başladığından 12 yılını 1984 yılında tamamladığını, bu durumda 30.8.1984 tarihinde birinci sınıfa ayrılmaya hak kazandığını, 28.3.1989 tarihinde emekli olmakla birinci sınıfta iki yıldan fazla çalışmış olduğunu, 357 sayılı kanunun 1 nci sınıf hakimliği maaş ve tazminatlar bakımından ayrı yüksek mahkemelere seçilebilmesi bakımından da ayrı olmak üzere düzenlediğini, anılan Kanunun 15 nci maddesine göre birinci sınıfa ayrılabilmesi için 12 yıllık hakimliğin yeterli olduğunu, kıdemli Binbaşı rütbesinde bulunmanın Askeri Yargıtaya ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesine seçilebilmesi için gerekli olduğunu, askerlikte makamlar rütbelere verildiğinden eskiden Albaylar Yargıtaya seçilebilirken daha sonra Yarbaylığa, hatta kıdemli Binbaşılığa indirildiğini birinci sınıfa ayrılmak için Kd. Binbaşı bulunmanın gerekli olmadığını birinci sınıfa ayrılmak için 12 yıl şartının yanında rütbe şartı aranmasının sivil hakimlere askeri hakimler arasında tazminat ve maaşlar bakımından farklılık yaratacağını iddia ederek 30.8.1984 tarihinde birinci sınıfa ayrılmış kabul edilmeyerek yüksek hakimlik tazminatından yararlandırılmaması işleminin iptalini istemiştir.
Dava dosyasının tetkikinden 1972 yılında Askeri Hakimlik görevine başlayan ve Askeri Hakim statüsünde iken 30.8.1987 tarihinde kıdemli binbaşılığa yükselerek bu tarihten geçerli olarak 1 nci sınıf askeri hakimliğe ayrılan davacının, 28.3.1989 tarihinde Kd. Bnb. rütbesi üs istekle emekliye ayrıldığı, 4.8.1993 tarihli dilekçe ile Em. Snd. Gn. Md. lüğüne başvurarak emekli aylığına yüksek hakim tazminatının tahakkuk ettirilmesi isteminde bulunduğu, Em. Sud. nın davacının durumunu KKK. lığından sorduğu, KKK. lığının 25.10.1993 tarihli işlemi ile yukarıdaki l nci sınıfa ayrılma tarihinin (30.8.1987) bildirildiği, bu işlem üzerine l nei sınıfa ayrılmasından itibaren iki yıl hizmet etmediği gerekçesiyle, Em. Sn. Gn. Md. lüğünce davacının yüksek hakimlik tazminatı isteminin reddedildiği, davacının 30.8.1984 tarihinde birinci sınıfa ayrılmış sayılması gerekirken davalı idarece tesis edilen 30.8.1987 tarihinde birinci sınıf askeri hakimliğe ayrıldığına ilişkin işlemin iptali için bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Davacının 1972 yılında askeri hakimliğe başladığı, 30.8.1987 tarihinde kıdemli Binbaşı olduğu ve 28.3.1989 tarihinde emekliye ayrıldığı, emeklilerin yüksek hakimlik tazminatından yararlanabilmeleri için birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az iki yıl görevde kalmış olmaları hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık askeri hakimlerin birinci sınıfa ayrılabilmeleri 12 yıl askeri hakimlik hizmetinde bulunmuş olmalarının yeterli olup olmadığı, 12 yıllık hizmetin yanında kıdemli Binbaşı olma şartının da aranıp aranmayacağı konusundadır.
Davacı 1972 yılında Askeri Hakimlik görevine başladığını, 12 yıllık hakimlik hizmetini 30.8.1984 tarihinde tamamladığını belirterek Kd. Bnb. olduğu 30.8.1987 tarihinden itibaren l nci sınıfa ayrıldığına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir.
Oysa 357 Sayılı Askeri Hakimler Kanununun Birinci sınıfa ayrılma başlıklı 15 nci maddesinde Birinci sınıf hakimliğe geçirilmenin şartları aşağıda gösterilmiştir.
A) Kıdemli binbaşı rütbesinde bulunmak,
B) Askeri hakimlik hizmetinde en az oniki yılını doldurmuş olmak,
C) Üsteğmenlik rütbesinden itibaren alınan sicil notları toplamının, sicil notu adedine bölünmesi sonucunda, sicil tam notunun en az % 70'i kadar not tutturmuş olmak,
D) İkiden fazla disiplin cezası almamış olmak,
E) Affa uğramış olsa bile, mesleğin vakar ve onuruna dokunan veya kişisel haysiyet ve itibarını kıran veya görevle ilgili herhangi bir suçtan hüküm giymemiş bulunmak,
Ancak yarbay ve daha üst rütbedeki hakim subaylar için birinci fıkranın (B) bendindeki şart aranmaz. Ayrıca üstün başarı, lisan üstü öğrenim (master veya doktora) nedeniyle verilen kıdemler (B) bendinde öngörülen hizmet süresinden sayılır.
Birinci sınıfa ayrılma işlemindeki değerlendirme, binbaşı, yarbay ve albaylığın müteakip yıllarında da yapılır denilmektedir.
Metninden de anlaşılacağı gibi bu maddede askeri hakimlerin birinci sınıfa ayrılabilmeleri için, askeri hakimlik hizmetinde en az 12 yılını doldurmuş olmak ve kıdemli binbaşı rütbesinde bulunmak şartlarının bir arada gerçekleşmesinin gerekli olduğu açıkça ifade edilmektedir. Bir askeri hakimin birinci sınıfa ayrılabilmesi için 12 yıl hakimlik hizmetinde bulunmuş olması yeterli değildir. 12 yıldan fazla hizmeti de olsa Kd. Bnb. olmadan birinci sınıfa ayrılması mümkün değildir. Nitekim Teğmenliğinde 3 yıl, Üsteğmenliğinde 6 yıl, Yüzbaşılığında 6 yıl, Binbaşılığında da 3 yıl hizmetten sonra Kd. Bnb. olan birinin birinci sınıfa ayrılabilmesi için 18 yıl hizmeti oluşmaktadır.
Öte yandan Yüksek Hakimlik Tazminatına ilişkin 270 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 488 sayılı KHK. ile değişik 3/C maddesine göre, emeklilere bu tazminatın ödenebilmesi için yüksek hakimlik tazminatı almaya hak kazandıkları tarihten itibaren bu görevlerde en az iki yıl çalıştıktan sonra emekliye ayrılmış olmaları gerekmektedir.
Davacı 30.8.1987 tarihinde Kd. Binbaşılığa yükseldiği, bu tarihten itibaren iki yıl görev yapmadan 28.3.1989 tarihinde emekliye ayrıldığına göre, 30.8.1987 tarihinde birinci sınıfa ayrılmış sayılması ve emeklilikte yüksek hakimlik tazminatından yararlandırılmamasında mevzuata ve hukuka aykırı bir cihet bulunmamaktadır.
357 Sayılı Kanunun 15 nci maddesi ile 270 ve 486 sayılı KHK..nin açık ve amir hükümleri karşısında davacının, askeri hakimlerin birinci sınıfa ayrılma ve buna bağlı özlük haklarının sivil hakimlerin özlük haklarına paralel ve benzer biçimde düzenlendiğine ilişkin iddiaları geçersiz ve mesnetsiz kalmaktadır..
Nitekim 270 Sayılı K.H.K. nin ilk metninde emekli askeri hakimlere ödenecek miktarların sivil hakim emeklilerine ödenecek miktarın yarısı olarak belirlenmiş olması ve bunun Anayasa Mahkemesinin 26.11.1988 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 30.6.1988 tarih 1988/1 Esas, 1988/26 sayılı kararı ile Anayasaya uygun bulunması da görüşümüzü doğrulamaktadır.
Açıklanan nedenlerle dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy