(2709 S. K. m. 157) (1602 S. K. m. 20, 21, 45)
Davacının 23.6.1993 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde ve davalı idarenin savunmasına verdiği cevap layıksında özetle; davacının babası ................., kızı ................. 'ın sonradan çıkan dişlerinin çarpık ve eğriliklerinin düzeltilmesi için 4.9.1991 tarihinde Gelibolu Askeri Hastanesi Diş servisine başvurduğunu, diş tabibinin ortodonti anomali tedavisi görmesi gerektiğini ifade etmesi üzerine kendi imkanlarıyla kızını İstanbul GATA Haydarpaşa Askeri Hastanesine götürdüğünü, 5.9.1991 tarihinde başvurduğu Haydarpaşa Askeri Hastanesince yapılan muayene sonunda kızının ortodonti anomali tedavisi görmesi gerektiği ancak normal tedavi sırasının 2-3 ay sonra geleceğinin bildirilmesi üzerine Gelibolu'ya döndüğünü, sırası gelip tedavi için mektupla çağrıldığında kızının Gelibolu Hastanesine götürüp GATA Haydarpaşaya sevk ettirmek istediğini, diş tabibinin sağlık karnesine, ortodonti Anomalisi olan hastanın ortodonti bölümü olan bir hastanede tedavisi gerekir teşhisini yazarak sevk işlemleri için kendisini baştabibe gönderdiğini, baştabibin kendi imkanları ile müracaat edecektir şerhini yazarak sevk istemini reddettiğini, 23.2.1993 tarihinde silsileler yoluyla 2. Kor. K. lığına yaptığı başvurunun da reddedildiğini, davalı idarenin rahatsızlığının estetik görünümle ilgili olduğuna ve acil tedaviyi gerektirmediğine ilişkin savunmalarının yerinde bulunan bir Askeri Hastaneye sevkinin yapılmamasına ilişkin işlemin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istemiştir.
Anayasanın, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevleri, üyelerinin seçimi ve özlük hakları, Kuruluşu, işleyişi ile yargılama usullerine ilişkin 157 nci maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimi yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz hükmü bulunmaktadır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevlerini belirleyen, 1602 Sayılı Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 2508 Sayılı Kanunla değişik 20 nci maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Türk Milleti Adına Askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların İlk ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yapar. Ancak, askerlik yükümlülüğünden, doğan uyuşmazlıklarda; ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz. Bu kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, uzman çavuş, uzman jandarma çavuş, erbaş ve erler ile sivil memurlardır aynı kanunun idari davalar ve yargı yetkisinin sınırı başlığı taşıyan 21 nci maddesinde de 20 nci madde de belirtilen kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkim idari işlemi ve eylemlerden dolayı açılacak iptal ve tam yargı davalarının doğrudan doğruya ve kesin olarak Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde çözümlenip karara bağlanacağı hükmü yer almaktadır.
Anayasanın ve 1602 Sayılı Kanunun bu hükümleri karşısında bir davaya Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde bakılabilmesi için;
1. İdari işlemin bir asker kişi göz önünde tutularak tesis edilmesi veya idari eylemin bir asker kişiye yönelmiş olması yahut uyuşmazlığın askerlik yükümlülüğünden doğmuş olması,
2. Dava konusu idari işlem ve eylemin askeri hizmete ilişkin bulunması, şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması gerekir. Davacı ................. asker kişi değildir. Bu nedenle davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülebilmesi için gerekli koşullar bir arada gerçekleşmemiştir.
Bu nedenlerle 1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 20 ve 45/A maddeleri gereğince DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy