(2709 S. K. m. 72) (1111 S. K. m. 10, Ek. m. 4)
Davacı 1.11.1995 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; iki yıllık Eğitim Yüksek Okulu mezunu ilkokul öğretmeni olduğunu, Mardin İli Nusaybin ilçesi Yıldırım ilkokulunda görev yapmakta iken 22.11.1994 tarihinde Kasım celbi olarak Kütahya Hv. Er Eğt. Tuıg. K. lığında silah altına alındığını, Ağustos 1994, Şubat 1995 ve Mayıs 1995 celbinde silah altına alınan Eğitim Yüksekokulu mezunu ilkokul öğretmenlerinin 3 aylık temel eğitimlerinden sonra öğretmen olarak görevlendirildiklerini, er öğretmen olarak görevlendirilmek üzere yapmış olduğu müracaatına bir yanıt verilmediğini, işlemin iptali istemiyle İstanbul 1 nci idare Mahkemesinde dava açtığını idare Mahkemesi kararını ekte gönderdiğini, 1111 Sayılı Askerlik Kanununun EK-4 ncü maddesi uyarınca askerliğini er öğretmen olarak yapması gerekirken, bu statü dışında yapmasının hukuka aykırı olduğunu, kendisinin maddi ve manevi yönden mağdur edildiğini, işlemin iptalini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dava, öğretmen olan davacının temel askerlik eğitimini takiben er öğretmen olarak atanması gerekirken, er olarak kıtaya sevk edilmesi işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Anayasanın 72 nci maddesinde, vatan hizmetinin, her Türk'ün hakkı ve ödevi olduğu, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağının kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Anayasanın bu hükmüne göre, askerlik hizmetinin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde nasıl yerine getirileceği ya da getirilmiş sayılacağı 1076 sayılı Yedek Subaylar Kanunu ile 1111 Sayılı Askerlik Kanununda düzenlenmiştir.
1076 Sayılı Kanunlar incelendiğinde, askerlik hizmetinin ana ilke olarak Silahlı Kuvvetlerdi yerine getirilmesi, ancak Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacından fazla yükümlülerin Hizmetlerini kamu kurumlarında tamamlamaları ilkesinin benimsendiği görülmektedir.
1111 Sayılı Askerlik Kanununa 16.4.1087 tarih ve 3358 sayılı kanunla eklenen EK-4 ncü maddesi; Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi üzerine, 1111 Sayılı Kanuna tabi olanak silah altına alınacak yükümlülerden, bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapanlar ile mesleği öğretmen olan ancak bu göreve başlamamış bulunanlar, bu Kanunun 10 ncu maddesinin 4 ncü bendinde belirtilen işlemlere tabi tutulmaksızın ihtiyaç fazlası olarak ayrılır ve temel askerlik eğitimini takiben mezkûr Bakanlık emrine verilirler. Bunlarım miktarı belirtilen ihtiyacın altında olduğu takdirde öncelikle yüksek okul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu yükümlüler, uygun nitelikleri taşımaları ve istekli bulunmaları şartıyla, ihtiyaç nisbetinde temel askerlik eğitimini müteakip Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine verilirler. İhtiyacın bunlarla da karşılanmaması halinde öncelikle yüksek okul mezunu, bunların da ihtiyacı karşılamaması halinde lise ve dengi okul mezunu olup niteliği öğretmenlik yapmaya elverişli bulunan ancak istekli olmayan yükümlüler arasında yeteri kadar kura ile öğretmen olarak ayrılır. Bunların görev yerleri Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenir hükmünü amirdir.
Aynı kanunun 10 ncu maddesinin 4 ncü fıkrasının (B) bendinin (a) alt bendi yükümlü istihdam etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşları, ihtiyaç miktarını her celp döneminden iki ay önce bağlı veya ilgili bulundukları Bakanlık kanalı ile Milli Savunma Bakanlığına bildirirler, (b) alt bendi ise kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek yükümlüler, bedel ödemek isteyen dışında kalan yükümlüler arasında, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek miktar ve esaslara göre, kura çekmek suretiyle tespit edilir ve ayrılır hükmünü amirdir.
Bu madde hükümlerine göre; yükümlülerin askerlik hizmetlerini Milli Eğitim Bakanlığı emrinde yerine getirebilmeleri için, Milli Eğitim Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. Kanun bu konuda idareye takdir yetkisi tanımıştır.
Davacının celp edildiği Kasım 1994 celbinde Milli Eğitim Bakanlığınca ihtiyaç bildirmiş ise de, Genelkurmay Başkanlığınca, Silahlı Kuvvetlerin erbaş ve ere olan ihtiyacı dikkate alınarak tamamen hizmet gerekleri nazara alınarak 1111 Sayılı Askerlik Kanununun EK-4 ncü maddesindeki takdir yetkisini kullanarak Kasım 1094 celbinde silah altına alınan öğretmen ve öğretmen nitelikli yükümlülerin Milli Eğitim Bakanlığı eminine verilmelerini uygun görmemiştir. Davacıda Kasım 1994 celbinde salah altına alındığından kendisi gibi diğer öğretmenlerle birilikte Milli Eğitim Bakanlığı emrine verilmemiştir. Yapılan işlem tamamen mevzuata ve hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna ulaşılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy