(2709 S. K. m. 120) (2330 S. K. m. 6)
Davacı vekilinin 16 Ocak 1995 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile savunmaya karşı verdiği ve 8 Mart 1995 tarihinde kayda geçen cevap layihasında; davacı astsubayın 16 ncı Mknz.Tug.K. lığında görevli olduğu sırada 29.1.1994 tarihinde akşam servis aracı ile dönüldüğü esnada teröristlerce servis aracına ateş açılması sonucu yaralanarak gözünden sakat kaldığını, 1.100.000.000. TL. maddi 100.000.000. TL. manevi tazminatın hüküm altına alınması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden davacı Tnk.Astsb.Cvş. Yaşar İzci'nin 16 ncı Zh.Tug.2 nci Tnk.Tb.K. lığında görevli olduğu sırada 21.1.1994 tarihinde mesai sonu askeri servis aracı ile evine dönerken servis aracının teröristlerce silahla taranması sonucu yaralandığı yapılan tedavileri sonunda GATA sağlık kurulunun 18.11.1994 tarih ve 6942 sayılı raporu ile sol gözünün kör olduğu ve T.S.K. de görev yapamaz raporu verildiği görülmüştür.
Davacının bir kamu hizmetini yerine getirdiği sırada yaralandığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamakla birlikte, olayın taraflara göre üçüncü kişi durumundaki teröristlerin eylemlerinden meydana gelmiş olması nedeniyle idarenin bu eylemden sorumlu tutulup tutulmayacağı, tutulacaksa sorumluluğun türü üzerinde durulmasına gerek görülmüştür.
Bilindiği gibi son yıllarda Güneydoğu ve Doğu Anadolu'da yoğunlaşan terör eylemleri sebebiyle Anayasanın 120 nci maddesine göre bazı illeri kapsayan olağanüstü hal ilan edilmiş, bu olağanüstü hal uygulaması sırasında çok sayıda güvenlik görevlileri ve askeri kişi sakat kalmış veya şehit olmuştur.
Anayasanın 125 nci maddesinde İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür şeklindeki hüküm, son yıllarda gerek Mahkememizin gerekse diğer yargı organları tarafından geniş yorumlanmakta, idarenin Anayasa ve yasalardan aldığı yetkilerle ve kamusal yöntemlerle yaptığı hizmetlerden, bu hizmetlerin kurulması ve işletilmesinden doğan bireysel nitelikli zararlarla idare ajanlarının verdiği zararlar, hatta üçüncü kişilerin bu hizmetle ilgili eylemlerinin doğurduğu zararların idarece giderilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Bu suretle idarenin sorumluluğu kusurlu davranış nedenini aşarak kusursuz sorumluluk hallerini de kapsayan bir genişlik kazanırken diğer yandan zarar verici eylemi yapanla idare arasında bir ilişkinin bulunmadığı bazı hallerde dahi idarenin sorumlu tutulması kabul edilmektedir. Böylece öğretide ve yargı kararlarında idarenin eylemlerinden dolayı sorumluluğu, mücbir sebep ve idarece alınacak tedbirlerle giderilmesi mümkün olmayan umulmadık haller dışında kabul edilmektedir.
Devletin terör hareketlerine karşı giriştiği faaliyet savaş hali sayılmadığı ve dolayısıyla mücbir sebep olarak nitelendirilmediğinden, bu faaliyetler sırasında teröristlerin eylemlerinden zarara uğrayanların bu zararı, tüm ülkede değil ülkenin bir kısmında terör örgütleri tarafından yaratılan bir zarar olduğundan, savaş halinde olduğu gibi tüm toplumun katlanmak durumunda olduğu bir kamu külfeti olarak değerlendirilmemiş, özel ve olağan dışı nitelik taşıyan kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince idarece tazmini gereken bir zarar olarak kabul edilmiştir.
Bu nedenlerle davacının zararının davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmışın-.
Mahkememizin yerleşik kararlarıyla T.C. Emekli Sandığınca olay sebebiyle bağlanan maluliyet aylığı ve ödenen tüm ikramiyeleri davacının tesbit edilen maddi zararlarından düşüldüğünden maddi tazminat isteyen davacıya aylık bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, T.C. Emekli Sandığı Gn. Md. lüğünün 17.5.1996 gün ve 64.713.003 sayılı yazıları ile 26.3.1996 tarih ve 64.713.003 sayılı yazılarında, Genel Müdürlüğün 20.12.1995 tarih ve 137207 sayılı işlemi ile 15.10.1995 tarihinden itibaren 11.656.000. TL. vazife malûllüğü aylığı bağlandığı, aylığın 15.11.1995 tarihinde 19.931.000. TL ye yükseltildiği, 324.686.00. TL. emekli ikramiyesi ödendiği, 1995 yılı için 2,5 aylık 4.061.000. TL. tütün ikramiyesi ödendiği, davacının görevi dışında bir sebepten sakat kalması halinde 17 yıl 7 ay 26 gün hizmeti karşılığı 15.10.1995 tarihinde 7.403.000. TL. aylık bağlanacağını ve bu aylığın 15.11.1995 tarihinde 12.294.000. TL. ye yükseltileceğinin bildirildiği görülmüştür.
Davacıya 2330 Sayılı Kanun gereğince 31.8.1994 tarihinde avans olarak 9.935.000. TL. 5.7.1995 tarihinde ise ayrıca 233.266.000. TL nakdi tazminat ödenmiştir. Aynı kanunun 6 ncı maddesi gereğince ödenen bu nakdi tazminat nakdi tazminatı alanın maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu her türlü şüpheden varestedir.
Davacının dava dosyasında mevcut 29.6.1995 tarihli 3713 sayılı yasa gereğince tanınan kira yardımından vazgeçtiğine dair dilekçesi dikkate alınarak maddi zararının tesbiti için re'sen seçilen bilirkişinin 6 Ocak 1997 tarihinde tanzim ettiği bilirkişi raporunun tetkikinden davacıya bağlanan aylıklar ödenen tütün ikramiyeleri ve nakdi tazminat yararının tamamının mahsubuna rağmen karşılanmayan 7.735.407.986. TL. maddi tazminat hakedişinin bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına Mahkememizce kabul edilen kıstaslarla ve ilmi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış ancak davacının istemine bağlı kalınmıştır.
Davacıya olay sebebiyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak davacı Yaşar İzci'ye 1.100.000.000. TL. (Birmilyaryüzmilyon TL.) maddi tazminat VERİLMESİNE,
2- Takdiren ve istemi gibi davacı Yaşar İzci'ye 100.000.000. TL. (Yüzmilyon TL.) manevi tazminat VERİLMESİNE,
3- Davacı tarafından peşin yatırılan 11.137.000. TL (Onbirmilyonyüzotuzyedibin TL.) harcın istek halinde davacıya İADESİNE,
4- Davalı idare harçtan muaf olduğundan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
5- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 895.000. TL. (Sekizyüzdoksanbeşbin TL.) posta pulu masrafının davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 3.000.000. TL. (Üçmilyon TL.) bilirkişi ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy