(Gülhane Askeri Tıp Akademisi Yönetmeliği m. 36)
Davacı 16 Haziran 1995 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 2955 Sayılı GATA Kanununun 21 ve GATA Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinde GATA'da açık doçentlik kadrolarına atamanın nasıl yapılacağının belirtildiğini, doçentlik kadrosuna atanmak için doçentlik ünvanını almış olmak ve en az üç yıl yardımcı doçentlik kadrosunda çalışmış olmak şartının arandığını, kendisinin GATA'da üç yıldan fazla yardımcı doçentlik yaptığını, doçent unvanını da aldığını, Yasa ve Yönetmeliğin doçentlik kadrosuna atanması için aradığı şartları taşıdığını, Genelkurmay Başkanlığınca KBB Ana Bilim Dalı'ndaki boş doçent kadrosunun ilanı üzerine 1.3.1995 tarihinde başvuruda bulunduğunu, ilan edilen boş kadro için kendisinden başka başvuran aday da olmadığını, başvurusunun kabul edilerek GATA Komutanlığına bildirildiğini ve doçentlik jürisinde görev alacak öğretim üyelerinin dahi oluşturulduğunu, doçentliğe atanması için tüm koşulların gerçekleştirildiği halde Genelkurmay Başkanlığınca atamasının yapılmayarak Diyarbakır Askeri Hastanesi Kulak Burun Boğaz uzmanlığına atandırıldığını, bu işlemin sebebinin kendisine bildirilmemekle birlikte tek bir sebebinin olduğunu, onun da eşinin inancı gereği başının örtülü olması olduğunu, kendisinin laik, modern düşüncede mesleğinde başarılı, amirleri ve çevresi tarafından sevilen bir kişi olduğunu, bu nedenledir ki altı yıldır beraber çalıştığı Ana Bilim Dalı Başkanı tarafından doçentlik kadrosuna atlanmak için yaptığı başvurunun kabul edildiğimi, işlemin sebep unsuru yönünden sakat olduğunu, zira eşinin başörtülü olmasının hakkında tesis edilen işlemin tesisine yeterli olmadığım, eşinin ev hanımı olduğunu, doçentlik görevini kendisinin yürüteceğimi, Anayasa ve yasalara göre eşinin başörtülü olmasının doçentlik kadrosuna atanmasına engel olmaması gerektiğini, mevzuata göre doçentliğe atamada idarenin bir takdir kullanabileceğini, aday sırası ile boş kadro sayısı eşit ise idarenin takdir yetkisinden söz edilemeyeceğini, başvurularını kabul ettiği adaylar şartları taşıyorsa idarenin onları atamak durumunda olduğunu, kadronun tek olduğunu, kendisinden başka aday bulunmadığını, tüm şartlarıda taşıdığından eşinin başörtüsünü sebep göstererek boş kadroya kendisini atamayan idarenin takdir yetkisini kullandığından ve bu takdir yetkisinin kullanımında isabet bulunduğundan söz edilemeyeceğini, bu nedenle hakkında tesis edilen işlemin sebep ve amaç unsurları bakımından hukuka aykırı olduğunu, işlemin iptali ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının Yürütmenin Durdurulması İstemi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Nöbetçi Dairesinin 29.8.1995 gün ve 1995/11 Esas sayılı kararı ile Oyçokluğu ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Dava, GATA KBB. Ana Bilim Dalı öğretim Üyesi Doç. Dr. Davut AKTAŞ'ın aynı Ana Bilim Dalı'nda açık bulunan doçentlik kadrosuna atandırılmama işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Doçentliğe atama, 2995 Sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 21. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Yönetmeliğinin 36 ve EK-A maddelerinde düzenlenmiştir.
GATA Kanununun 21 nci maddesi Gülhane Askeri Tıp Akademisinde açık bulunan doçentlik kadroları, isteklilerin başvurması işin, Genelkurmay Başkanlığınca ilan edilir. Genelkurmay Başkanlığı; biri Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki doçentlik kadrolarının boş olduğu birimin yöneticisi, diğerleri o birimin dışından olmak üzere üç profesör tespit edilerek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa ister. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanının adaylar hakkındaki mütalaası da dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığı boş doçent kadrolarına atamaları yapar. Doçent kadrosuna atamada Asker yardımcı doçentlere öncelik verilir.
Doçentliğe atanmada doçentlik unvanını almış olmak, en az üç yıl yardımcı doçentlik kadrosunda çalışmış olmak şartı aranır hükmünü amirdir.
Aynı hüküm Gülhane Askeri Tıp Akademisi Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinde de yer almaktadır.
GATA Yönetmeliğinin BK-A'sın daki GATA'da Yüksek Lisans, Doktora, Tıpta Uzmanlık Eğitim Öğretimi, Yardımcı Doçentlik ile Doçentliğe Müracaat Edecek Askeri Personel İçin Doldurulacak Nitelik Belgesinin altında olarak Yardımcı doçentlik ve doçentliğe müracaat eden personel için I ve II nci sicil amirleri kanaatlerini belirtir. Kesin hüküm Gnkur. II nci Başkanı tarafından verilir ve onaylanır kaydı yer almıştır.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, Yasa'da öngörülen şartları taşıyan doçentlerin boş doçent kadrolarına atama yetkisi Genelkurmay Başkanına aittir. Genelkurmay Başkanlığına belirli koşulların bulunması halinde kullanılmak kaydiyle bir takdir yetkisi verildiği de anlaşılmaktadır.
Bilindiği gibi, idareye tanınan takdir yetkisi de hiçbir zaman mutlak ve sınırsız olmayıp kamu hizmeti yararı ile sınırlıdır. Takdir yetkisinin yerinde kullanılıp kullanılmadığının saptanması hukuka uygunluk denetiminin doğal bir sonucudur, idari işlemin sebebi denildiğinde, idareyi böyle bir işlemi yapmaya yönelten etkenler anlaşılır, idari işlemin nedeni, işlemin bir tür gerekçesidir, idari işlemin sebebi bir hukuksal islam olabileceği gibi bir olay da olabilir. Takdir yetkisine dayanan işlemlerde bile idarenin kararlarını gerekçeli olarak alması gerekmektedir, idarenin her işlemimin bir veya birden çok sebebi bulunabilir. İlgiliye her zaman açıklamasa bile yargı yeri bunların varlığını, önemini, doğruluğunu ve yeterliliklerini araştırmak ve değerlendirmek durumundadır. Zira; birer hakkaniyet ve içtihat mahkemeleri durumunda bulunan idare mahkemeleri gösterilen sebebin işleme unsur teşkil etmek üzere hukukun araçlığı kuvvet ve mahiyette bir vakıa olup olmadığını aramak vazifesi ile mükelleftir.
Davalı idare savunmasında; davacının Genelkurmay Başkanlığına doçentlik kadrosunca atandırılmaması işlemini iki sebebe dayandırmaktadır. Bunlardan birincisi davacı hakkında gizlilik derecesi ile gönderilen belgelerde yazılı olduğu biçimdeki duyum alınan ikincisi ise, nitelik belgesindeki bazı olumsuz kanaatlerdir.
Davacı, işlemin sebep ve amaç unsurları bakımından hukuka aykırı olduğunu iddia etmiş bulunduğundan, Kurulumuzca işleme dayanak teşkil eden nedenlerin varit olup olmadığı ve doğruluğu araştırılmıştır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Davacı Tbp. Yb. Davut AKTAŞ'ın en az üç yıl yardımcı doçentlik kadrosunda çalıştığı, 21.10.1994 tarihinde Kulak-Burun-Boğaz ABD. Doçenti unvanını aldığı, GATA'da açık bulunan doçent kadrolarının Gnkur. Bşk.lığının 13.2.1995 tarihli emri ile Silahlı Kuvvetlere ilan edildiği, bu emirde Kulak, Burun, Boğaz Hastalıklarında (I) açık kadro bildirildiği, davacının bu kadroya müracaat ettiği, kendisinden başka müracaat eden doçent bulunmadığı, davacının sicil durumunun incelenmesinden sicil notu ortalamasının çok yüksek olduğu, menfi nitelikleri bulunmadığı, ceza ve uyan almadığı, çalışkan, disiplinli, güvenilir, dürüst hastalara karşı müşfik, başarılı ve mükemmel bir subay olduğu şeklinde sicil üstlerine yazılmış kanaatler bulunduğu, davacının meslekteki başarı derecesinin çok iyi olduğunun sıralı sicil üstlerince belirtildiği, davacının yukarıda belirtilen iki sebep dışında doçentlik kadrosuna atandırılmasını engelleyici yasal bir neden olmadığı anlaşılmaktadır. Esasen bu hususta taraflar arasında bir ihtilafta bulunmamaktadır.
İşleme dayanak yapılan sebeplerin değerlendirilmesi;
Birinci neden yukarıda belirtildiği gibi davacı hakkında alınan duyumdur. Bir duyumun kesin bir işleme neden olabilmesi için o duyumla ilgili olarak araştırma yapılıp, araştırma sonucunda duyumun ciddi ve gerçeği yansıttığı yolunda bazı kanıtların elde edilmesi gereğidir. Nitekim davacı hakkında alınan duyum, üzerine idarece yapılan araştırmalar sonucunda duyumların doğruluğu saptanamadığı bu nedenle şüpheli ve sakıncalı personel kategorisine alınmadığı gizlilik derecesi ile gönderilen dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
İşleme dayanak teşkil eden ikinci sebep, nitelik belgesindeki olumsuz mütalaalardır. Dosya ekindeki nitelik belgesinin incelenmesinde; davacının kendisi hakkında gerek mesleki gerekse askeri nitelikleri yönünden herhangi bir olumsuz kanaat bulunmadığı görülmektedir. Nitekim nitelik belgesinde, davacının her hususta araştırma incelemeye hevesli ve kabiliyetli olduğu, ahlak, seciye, karakter bakımından kusursuz ve iyi hal sahibi olduğu, yasadışı sosyal ve ideolojik eğilimleri olmadığı, askeri ruh ve disiplini her türlü tesislere rağmen muhafaza edecek şekilde benimsediği mesleğindeki başarı derecesinin çok iyi olduğu, genel kültür, terbiye, nezaket ve tevazuunun çok iyi olduğu maddi çıkarlarla düşkün olmadığı sıralı sicil üstlenince belirtilmiştir. Olumsuz kanaatler davacının mesleği ve kişiliği ile ilgili olmadığı ve davacının doçentlik kadro suna atandırılmasına engel teşkil edecek nitelik ve nitelikte de bir vakıa olmadığı anlaşılmıştır.
Davacının doçentliğe atanmada yasanın aradığı doçentlik unvanını almış olmak, en az üç yıl yardımcı doçentlik kadrosunda çalışmış olmak şartlarını taşıması, GATA KBB. ABD.'da bir tane açık doçentlik kadrosu bulunması ve bu kadroya davacıdan başka müracaat eden doçent bulunmaması, doçentlik kadrosuna atandırılmaması işlemine dayanak teşkil eden birinci nedenin oluşmamış olması, ikinci nedenin ise böyle bir işlemin sebebini teşkil edebilecek nitelikte hukukun aradığı kuvvet ve mahiyette bulunmaması, davacının kariyeri ve yetiştirilme amacı gözönüne alındığında kamu yararı yönünden haklı ve yeterli görülebilecek bir neden ve somut delil olmadan ve keza hizmetin daha iyi yürütülmesini sağlayacak bir neden bulunmadan davacının GATA KBB. ABD'de açık bulunan doçentlik kadrosuna atandırılmamasına ilişkin işlemin kanunun maksadına, kamu yararına ve hizmet gereklerine uyarlı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Netice olarak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacının Ankara, GATA KBB. ABD'da açık bulunan doçentlik kadrosuna atandırılmama işlemi sebep ve amaç yönlerinden hukuka aykırı bulunduğundan İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy