(926 S. K. Ek. m. 18) (5434 S. K. Ek. m. 68) (547 S. KHK m. 13, 24)
Davacı vekili tarafından verilerek 9 Haziran 1905 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile duruşmada özetle; davacının Pilot Kıdemli Albay rütbesine 1 nci derecenin 4 ncü kademesinden emekli olduğunu, emekli olduktan sonra PTT Genel Müdürlüğü Savunma Sekreterliğine atandığını, halen bu görevde bulunduğunu, emekli olduktan sonra kamu ve özel sektörde görev alanlarla serbest meslek icra edenlere makam tazminatı ödenmeyeceğine ilişkin 926 Sayılı Kanununun EK-18 nci maddesi (b) bendi son cümlesinin 9 Mart 1995 günlü Resmi Gazetede yayınlanan 547 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 ncü maddesi ile yürürlükten kaldırıldığını, bu durumda kamu kesiminde çalışan davacıya makam tazminatının ödenmesi gerektiğini, bu amaçla davalı idareye başvurulduğunu, ancak dileğin 2 Mayıs 1995 gün ve B.07.1.EM1S.0.10.01/33.531.149 sayılı işlemle reddedildiğini, işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek iptali ile makam tazminatının yasal faizleriyle birlikte ödenmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacının Pilot Kıdemli Albay rütbesinde iken emekliye ayrıldığı emeklilik statüsüne geçtikten sonra koşullarını taşıması nedeniyle kendisine 926 Sayılı TSK Personel Kanununun EK-18 nci maddesinin (b) bendi ile 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun EK-68 nci maddeleri uyarınca, 926 Sayılı Kanuna EK-V sayılı Makam Tazminatı Cetveline göre hesap edilen makam tazminatının ödendiği, emeklilik statüsünde bulunduğu sırada Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün 1 nci dereceli Savunma Sekreterliği kadrosuna atandırıldığı ve ataması üzerine davacıya davalı idare tarafından makam tazminatı ödenmesine son verildiği, davacının makam tazminatının ödenmesi gerektiğine ilişkin 27 Mart 1995 günlü başvurusunun davalı idarenin 2 Mayıs 1995 gün ve B.07.1-EMS. 0.10.04.01/33.Ö31.149 sayılı işlemi ile reddedildiği, işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı dava dosyası içeriğinden an aşılmıştır.
Pilot kıdemli albay rütbesinde Silahlı Kuvvetlerden emekli olan davacıya emeklilik statüsünde makam tazminatı ödendiğinde davanın tarafları arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davanın konusu: Türk Telekomünikasyon Şirketi Genel Md. lüğü 1 nci derecedeki Savunma Sekreterliğine atandırılması nedeniyle emeklilik statüsüne son verilen ve emekli aylığı kesilerek Emekli Sandığına tabi bir hizmette kadro aylığı karşılığı memur olarak çalışmaya başlayan davacıya, bu görevi süresince makam tazminatı ödenip ödenmeyeceğinden ibarettir.
Makam tazminatının ödenmesi usul ve esaslarını düzenleyen 926 Sayılı Kanunun değişik EK-18 nci maddesinde a) ... bu kanuna ekli EK-V sayılı makam tazminatı cetvelinde yazılı rütbe ve görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır, b) ... Bu rütbe ve görevlerde toplam iki yıl süre ile çalıştıktan sonra emekliye ayrılanlara, yukarıdaki fıkraya göre bulunacak miktarın tamamı hayatta bulundukları sürece her ay T.C. Emekli Sandığınca ödenir. TC. Emekli Sandığı bu ödemeleri üç aylık devreler halinde faturası karşılığında hazine'den tahsil eder. Ancak, kamu ve özel sektörde görev alanlarla serbest meslek icra edenlere bu fıkra gereğince tazminat ödenmez. hükmü öngörülmüş idi.
Keza 5434 Sayılı Kanunun EK-68 nci maddesinin 5 ve 7 nci fıkraları da ... tazminatlar, emekli dul ve yetimlerden yönetim, denetim, danışma ve tasfiye kurulu üyeliği dahil olmak üzere kamu kesiminde (emekliler den istisnai memurluklarda bulunanlarla Devlet Denetleme Kurulu kadrolarında görev alanlar hariç) veya özel kesimlerde her ne suretle olursa olsun aylık ve ücret mukabili görev alanlara ve gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olmalarını gerektirecek şekilde ticari veya sınai faaliyette veya serbest meslek faaliyetinde bulunanlara ödenmez.
Bu tazminattan yararlanırken, yararlanma şartlarını kaybedenler en geç bir ay içinde durumu T.C Emekli Sandığına bildirirler. Bu durumun ortaya çıktığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tazminat ödenmesine son verilir. Zamanında bildirimde bulunmayanlara ödenen tazminat kanuni faizleriyle birlikte geri alınır hükmünü taşıyordu.
Değinilen hükümlere göre, emekliliklerinde makam tazminatı öde nenlerden, kamu kesiminde (istisnai memurluklarda bulunanlar yada Devlet Denetleme Kurulu kadrolarında görevlendirilenler hariç olmak üzere) ve özel sektörde görev alanlar, gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olmalarım gerektirecek şekilde ticari veya sınai faaliyette bulunanlar ile serbest meslek icra edenlere makam tazminatı ödenmeyecektir. Ne var ki, belirtilen hallerde makam tazminatı ödenmeyeceği hükmünü amir bulunan 926 Sayılı Kanunun EK-18 nci maddesinin (b) bendinin son cümlesi ile 5434 Sayılı Kanunun EK-68 nci maddesinin 5 nci ve sonuncu fıkraları 9 Mart 1996 gün ve 22222 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 547 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 ve 24 ncü maddeleri uyarınca 15 Nisan 1995 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır. Bir diğer deyişle, emeklilik statülerinde makam tazminatı ödeneceklerden kamu ve özel kesimde görev alanlar, gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olmalarını gerektirecek şekilde ticari ve sınai faaliyette bulunanlar ile serbest meslek icra edenlere makam tazminatı ödenmeyeceğini hükme bağlayan maddelerin yürürlüğüne 15 Nisan 1995 tarihinden geçerli olacak şekilde son verilmiştir. Engel hükümlerin varlığına son verilmekle, belirtilen kişilerin kamu ve özel sektörde görev almaları, gerçek usulde gelir vergisi yükümlüsü olmalarımı gerektirecek şekilde ticari veya sınai faaliyette bulunmaları, serbest meslek icra etmeleri durumunda, makam tazminatını almaları, hukuken olanaklı hale gelmiş bulunmaktadır. Bu bağlamda kanun koyucunun, bulundukları rütbe ve görevlerde makam tazminatı ödenen ve bu tazminatı hak edecek şekilde emekliye ayrılan personelden, emekli iken yeniden T.C. Emekli Sandığına tabi bir göreve, memuriyete avdet edenlere önceki memuriyetleri sırasında ödenen makam tazminatının kazanılmış hak olarak yeni memuriyetleri sırasında da ödeneceğini ifade ettiği söylenebilir. Keza emekliliklerinde serbest meslek icra edenlerle, gerçek usulde gelir vergisi yükümlüsü olacak şekilde ticari ve sınai faaliyet gösterenler de makam tazminatını alabileceklerdir. Pilot kıdemli albay rütbesinde ve emekliliğinde makam tazminatı ödenmesini hak edecek biçimde emekli olan davacının, emekli olmadan önce memur iken aldığı makam tazminatını, yeni memuriyeti döneminde de alması gerekir. Aksi hal, tesis edilen işlemi neden unsuru yönünden sakatlar.
O nedenle davalı idarenin, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Başyardımcılığı görevine sözleşmeli olarak atanan Akçay SAKMAN'a makam tazminatı ödenmediği yolundaki savunmaları kabule değer bulunmamıştır.
Açıklandığı üzere, neden unsuru bakımından hukuka aykırı işlemin İPTALİNE, ödenmeyen makam tazminatlarının her ay için ayrı ayrı nazara alınarak ödenmesi gereken tarihten ödeneceği tarihe dek hesap edilecek makam tazminatının %30 (yüzde otuz) yasal faiziyle birlikte ödenmesine, 1602 Sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davalı idareye YÜKLENMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy