(2330 S. K. m. 6) (1602 S. K. m. 71) (1136 S. K. m. 164)
Davacılar vekillerinin 08 Temmuz 1994 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile savunmaya karşı verdikleri ve 18 Kasım 1994 tarihinde kayda geçen cevap layihalarında; davacıların oğlu Necmi Gürgen'in operasyon nedeniyle aşırı güneş altında kalması sebebiyle güneş çarpması sonucu şehit olduğunu davacıların tek erkek evlatlarının desteğinden yoksun kaldıklarını ve çok büyük üzüntü duyduklarını, Emekli Sandığına müracaat edildiğini henüz aylık bağlanmadığını, dava süresini kaçırmamak için dava açmak ve maddi tazminat istemek zorunda kaldıklarını, davacı anne baba için ayrı ayrı 100.000.000'er TL. maddi, 150.000.000'şer TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte hüküm altına alınması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden müteveffa Necmi Gürgen'in 23.P.Tug.3 ncü P.Tb.K. lığı emrinde askerlik görevini yaptığı sırada 29.07.1993 günü Diyarbakır, Lice, Ekçabudak-Buharlı Bölgesi mevkiinde yapılan operasyon esnasında aşırı sıcak nedeniyle beyin kanaması neticesinde güven ve asayişi korumakla görevli olduğu sırada ve görev nedeniyle vefat ettiği görülmüştür.
İdarenin hukuki sorumluluğu için, bir zararın mevcudiyeti zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması ve zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması içinde zararın tümüyle hizmet ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun varlığından sözedilemez ise de, bir kamu görevinin ifası sırasında genel külfetler dışında umulmadık nedenlerle meydana gelen zararın eylem ile zararlı sonuç arasında illiyet bağı bulunmak şartıyla ayrıca hizmet kusuru aranmaksızın kusursuz sorumluluk kuram ve ilkeleri gereğince kişi üzerinde bırakılmayıp hizmetin sahibi idarece karşılanmasının gerekeceği, dolayısıyla bir kamu hizmeti olduğunda şüphe bulunmayan güven ve asayişin korunması için yapılan operasyon görevi sırasında aşırı sıcak nedeniyle beyin kanaması geçirmek suretiyle meydana gelen ölüm olayı nedeniyle uğranılan zararların davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına göre T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce olay sebebiyle bağlanan aylıklar ve ödenen tütün ikramiyeleri davacıların tesbit edilen maddi zararlarından düşüldüğünden, maddi tazminat isteyen davacı anne ve babaya aylık bağlanıp bağlanmadığı hususu sorulmuş, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 21.05.1996 gün ve 73.223.041 sayılı yazılarından, Genel müdürlüğün 23.01.1996 tarih ve 16690 Sayılı işlemi ile davacı baba Halit Gürgen'e 01.08.1993 tarihinden itibaren 1.899.000. TL. vazife malûllüğü aylığı bağlandığını, aylığın 15.11.1995 tarihinde 10.512.000. TL. ye yükseltildiği daha sonra davacı anne Hasibe Gürgen'in dilekçesi üzerine 01.02.1996 tarihinden itibaren aylık bağlandığını ve anne babanın aylıkları ayrı ayrı 5.258.000.'er TL. ye tadil edildiğini, 1993, 1994, 1995 yılları için babasına 51.919.000, TL tütün ikramiyesi ödendiğinin bildirildiği görülmüştür.
Davacı anne ve babaya 2330 sayılı Kanun gereğince 11.02.1994 tarihinde ayrı ayrı 124.326.000.'şer TL. nakdi tazminat ödenmiştir. 2330 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ödenen bu nakdi tazminat nakdi tazminatı alanların maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu her türlü şüpheden varestedir.
Davacı anne ve babanın maddi zararlarının tesbiti için re'sen seçilen bilirkişi tarafından tanzim edilip Mahkememize ibraz edilen 21.02.1997 tarihli bilirkişi raporunun tetkikinden, davacı anne ve babanın maddi zararlarının bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyeleri ile çok fazlasıyla karşılandığından her iki davacının da maddi tazminat hakedişlerinin bulunmadığı, ayrıca her iki davacının ayrı ayrı 331.429.729.'şer TL. Nakdi tazminat yararı sağladıklarının bildirildiği görülmüştür.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılarak davacı anne ve babanın maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporundan da anlaşıldığı gibi davacı anne ve babanın maddi zararları sadece bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyeleri ile çok fazlasıyla karşılandığından her iki davacının da maddi tazminat hakedişleri bulunmamaktadır. Ayrıca davacı anne Hasibe Gürgen ile davacı baba Halit Gürgen'in ayrı ayrı sağladıkları 331.429.729..'şer TL. Nakdi Tazminat yararları adı geçen bu iki davacının manevi zararlarının karşılığı olarak kaldığı ve maddi tazminat hesabında dikkate alınmadığından ve davacıların manevi zararlarının karşılığı olarak kalan bu nakdi tazminat yararları Mahkememizin emsal olaylarda takdir ettiği manevi tazminat miktarlarından fazla olduğundan davacı anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin de reddine karar verilmiştir.
Diğer yandan yukarıda da işaret edildiği gibi Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına göre T.C. Emekli Sandığınca bağlanan maluliyet aylığı ve tütün ikramiyeleri davacıların maddi tazminat hakedişlerinden düşülmektedir. Davamızda davacı anne ve babanın maddi tazminat talepleri reddedilmiş ise de, bu red hususu davacı anne ve babanın istemlerinde haksız oluşlarından değil haklı görülen taleplerinin T.C. Emekli Sandığınca bağlanan aylıklar ve ödenen tütün ikramiyeleri gibi gelirlerin mahsup edilmesi sonucu geriye hükmedilecek bir miktar kalmamasına dayandığından ve davacıların bu aylığın bağlanmasını bekledikleri takdirde dava açma süresi geçirilebilecek olduğundan, dava açılmasının bir hukuki zorunluluk olarak belirmesi karşısında yargılama giderlerinin özellikle maddi tazminat bakımından ve sadece davacı anne ve baba yönünden avukatlık ücretinin davacılara yükletilmesine ilişkin davalı idare isteminin 1602 sayılı Kanunun 71 nci maddesi uyarınca reddi cihetine gidilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
Bilirkişi raporu uyarınca ve sağladıkları Nakdi tazminat yararları dikkate alınarak davacı baba Halit Gürgen ile davacı anne Hasibe Gürgen'in maddi ve manevi tazminat istemlerinin REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy