(1632 S. K. m. 165) (1602 S. K. m. 42, 66)
Davacı vekili tarafından verilerek 25 Temmuz 1994 tarihinde kayda geçen dava, davalı idarenin savunmasına verdiği cevap ve davalı idarenin karar düzeltme yoluna gelmesi nedeniyle verdiği dilekçelerinde özetle: 1991-1992 öğretim yılında Deniz Lisesinin Hazırlık Sınıfını teşekkür belgesiyle geçen davacının, 1993-1994 öğretim yılında Fizik ve İngilizce derslerinden bütünlemeye kaldığını, karnesinde disiplin notunun 53 olarak yazılı bulunduğunu, tiryaki olmadığı halde sırf arkadaşlarının ısrarıyla sigara içmesi, bir kez tabura geç gelmesi gibi ufak tefek hareketlerden dolayı disiplin notundan 40 puan düşülerek ordudan çıkarıldığını, davacının hareketlerinin her öğrenci tarafından işlenen ancak şanssız olduğu için ortaya çıkan hareketler olduğunu, şansın rol oynadığı bir işte umutlarının kırılıp geleceğinin kararmasına yol açılmasının ailesini ve kendisini perişan ettiğini, davalı idarece davacı hakkındaki disiplin kurulu kanarının oyçokluğuyla alındığı ifade edilmekte olduğunu, karara muhalif kalanların davacının okuldan uzaklaştırmayı gerektirecek disiplinsizliğinin bulunmadığı mülahazasıyla muhalif kaldıklarının anlaşıldığını, kararda ittifakın olmamasının davada ileri sürdükleri iptal nedenlerinin haklı olduğunu gösterdiğini, davacı ve velisinin uyarıldığına ilişkin savunmanın doğru olmadığını, davacı velisinin toplamlara katılmadığını, kendilerine yazılı uyarı da yapılmadığını, olayın disiplin amirinin davacıya duyduğu antipatiden kaynaklandığını, aleyhine kararın düzeltilmesi yoluna gelinen kararın hukuka uygun bulunduğunu, işlemin ise hukuka aykırı olduğunu iptaline karar verilmesi gerektiğini iddia ederek, kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı idarenin kararın düzeltilmesi yoluna geldiği AYİM ikinci Dairesinin 12 Nisan 1995 gün ve E. 1994/1281, K. 1995/289 sayılı Kararında özetle: Davacının Deniz Lisesi İkinci Sınıf öğrencisi iken Disiplin Kurulu kararıyla askeri öğrencilikten çıkarıldığı ve kararın onay makamınca onaylandığı, kararda çıkarılma nedeni olanak disiplin notunun 49'a düştüğünün gösterildiği, disiplin notumun kırılmasına sınıf subayı tarafından mevzuata aykırı olarak fazladan verilen izinsizlik cezası karşılığında disiplin notundan fazladan kırılan bir puanın da esas alındığı, bu durumun işlemi neden unsuru yönünden hukuken sakatlığı, kırılan bir puanın disiplin notuna ilavesi halinde davacının disiplin notu 49 ve altına düşmesi söz konusu olamayacağından, hukuka aykırı işlemde iptaline karar verildiği görülmüştür.
Kararın düzeltilmesi isteminde davalı idare; davacının askeri öğrencilikten çıkartılması nedenleri arasında, disiplin notunun 49'a düşmesi yanında, bir öğretim, eğitim yılında disiplin notundan 30 puan ve daha fazla disiplin notunun kırılmış olmasının da yer aldığını, karar yerinde ise son neden üzerinde durulmadığını ve bu nedeninin karşılanmadığını iddia etmiştir.
Kararın düzeltilmesi aşamasında, davacının şahsi ve ceza dosyaları kararla birlikte davalı idareye iade edildiğinden dayanılan nedenin haklılığı ve geçerliğini denetlemek olanağı bulunmadığından kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile AYİM ikinci Dairesinin söz konusu kararının kaldırılması yoluna geçilmiştir.
Davalı idarenin kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile AYİM ikinci Dairesinin 12 Nisan 1995 gün ve E. 1994/11281, K. 1905/289 sayılı kararın kaldırılmasına, yargılamaya devam olunmasına oybirliği karar verilerek davanın esasına girildi.
Kararın düzeltilmesi isteminin kabulü üzerine alınan ara kararı uyarınca davacıya ait olup celbedilen şahsi ve ceza dosyaları incelendi.
Davacının Deniz Askeri Lisesi 1 nci Sınıf öğrenciliğine 93 disiplin puanı ile başladığı, 1993-1994 yılı öğretim eğitim yılı içinde 5 Kasım 1993 tarihinde derste saygısızca davranma fiili nedeniyle 2 hafta sonu izinsizlik cezaisi karşılığı 4 disiplin notunun, 19 Kasım 1993 günü yaka düğmesinin açık olması eylemi nedeniyle bir hafta sonu izinsizlik cezasından ötürü 2 disiplin notunun, aynı günü sigara içmek fiili karşılığı 3 hafta sonu izinsizlik cezasından 6 disiplin notunun, 3 Aralık 1983 günü minonaks ile oynamak suçundan 2 hafta sonu izinsizlik cezası nedeniyle 4 disiplin notunun, 28. Aralık 1993 günü Bölük Komutanını aldatmaya çalışmak suçundan 2 hafta sonu izinsizlik cezasından ötürü 4 disiplin notunun, 4 Ocak 1994 günü yemekhanede ikaza rağmen konuşmak suçundan 2 ihtar cezasından ötürü 2 disiplin notunun, aynı günü sabah taburuna geç kalmak suçundan bir hafta sonu izinsizlik cezası nedeniyle 2 disiplin notunun, yine bir tarihte sınıf subayına saygısızlık fiilinden 3 hafta sonu izinsizlik cezası dolayısıyla 8 disiplin notunun, 12 Ocak 1994 günü sigara içmek suçundan 3 hafta başı izinsizlik' cezası karşılığı 6 disiplin notunun, bu tarihte yasak mahalle bulunmak fiilinden 2 hafta sonu izinsizlik karşılığı 4 disiplin notunun, 17 Mart 1994'te sıranın üstünü kazımak eyleminden 4 ihtar karşılığı 4 disiplin notunun kırıldığı, ikinci sınıfa başladığı 93 disiplin notumdan toplam olarak 44 disiplin notunu kaybederek 49 disiplin notunun kaldığı, okul idaresince hem mevcut disiplin puanının 49'a inmesi ve hem de bir öğretim eğitim yılında 30 ve daha fazla disiplin notunun kırılması nedenlerine dayalı olarak Disiplin Kuruluna sevk edildiği, Disiplin Kurulunun 16 Mayıs 1994 gün ve 1/94 saydı kararıyla Disiplin Kuruluna sevk nedenlerine göre Askeri öğrenci Olamaz kararma varılarak, oyçokluğuyla okuldan çıkartılmasına ve askeri öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine karar verildiği ve bu kararın Deniz Eğitim Komutanlığınca onaylandığı, dava dosyası ile şahsi ve ceza dosyasındaki belgelerden anlaşılmıştır.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi Dairemizin 5 Ekim 1994 gün ve E. 1994/1281 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
İşlemin hukuka uygunluk denetimi yapılırken, önceliğe dayandığı alt işlemlerin hukuka uygunluklarının irdelenmesi gerekmektedir.
Disiplin cezalarından 5 Kasım 1998, 19 Kasım 1993, 3 Aralık 1993, 28 Aralık 1993, 4 Ocak 1994 (yemekhanede ikaza rağmen konuşmak suçuyla ilgili olanı), 12 Ocak 1984, 17 Mart 1994 tarihli olanlarının sınıf subayı tarafından ve hafta sonu izinsizlik veya ihtar cezası alarak verildiği, her hafta sonu izinsizlik cezası karşılığında da ikişer ihtar cezası karşılığında her disiplin notunun kırıldığı saptanmıştır.
Silahlı Kuvvetler Askeri Liseler Yönetmeliğinin 21 ve Orta Dereceli Deniz Okulları Disiplin Yönergesinin 18 nci maddelerinde, disiplinsizlikleri nedeniyle Deniz Lisesi öğrencilerine disiplin cezası verebilecek disiplin amirleri, verebilecekleri disiplin cezaları ile disiplin cezaları karşılığında kırılacak disiplin notları ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Maddelere göre sınıf subayı disiplin suçu işleyecek askeri lise öğrencilerine üç ihtar ve iki hafta sonu izinsizlik cezası vermeye yetkili disiplin amiri olup, verdiği her ihtar cezası için bir, her hafta sonu izinsizlik cezası karşılığında da 2 disiplin notu kırılabilecektir. Mevcut hükümler karşısında Davacıya mevzuatta öngörüldüğü, şekilde yetkili disiplin amiri olan sınıf subayı tarafından yetki hudutları içinde kalacak şekilde disiplin cezaları verildiği ve verilen disiplin, cezaları yönünden de davacının disiplin notunda uygun disiplin notu indirimlerinin yapıldığı gözlenmiş, bu bağlamda sınıf subayı tarafından yapılan işlemlerin hukuka uyarlı oldukları saptanmıştır.
Bunun yanında, 19 Kasım 1993 günü işlediği sigara içmek suçundan 3 hafta sonu izinsizlik, 4 Ocak 1994'de işlediği sabah taburuna geç kalmak sucundan 3 hafta sonra ve 12 Ocak 1994' de işlediği sigara içmek suçundan 3 hafta sonu izinsizlik cezalarının Sınıf Amiri tarafından verildiği ve her ceza karşılığında 3X2-6'şar disiplin puanı olmak üzere toplam 6X3=18 'de disiplin puanının düşüldüğü anlaşılmıştır.
1632 Sayılı Askeri Ceza Kanununun 165 ve müteakip maddeleri ile Silahlı Kuvvetler Askeri Liseler Yönetmeliği ve Orta Dereceli Deniz Okulları Disiplin Yönergesinin ilgili hükümlerine bakıldığında, askeri şahısların işledikleri disiplin suçlarına ancak yetkili Disiplin Amirleri tarafından disiplin cezaları verilebilir. Özel Mevzuatında disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri olarak gösterilmeyen kişiler kadro bağlantısı içimde olsalar dahi disiplin suçu işleyen asker kişilere disiplin cezası veremezler. Sınıf Amiri, Silahlı Kuvvetler Askeri Liseler Yönetmeliği ve Orta Dereceli Deniz Okulları Disiplin Yönergesinde, Deniz Lisesi öğrencilerinin işleyeceği disiplin kabahatleri ve disiplin tecavüzleri yönünden ceza vermeye yetkili amirler arasında sayılmamıştır. Disiplin amiri olmayan amir tarafından davacıya islediği disiplin suçlan nedeniyle üçer hafta sonu izinsizlik cezası verilmesi ve 3X2=6X3=18 disiplin notunun, mevcut disiplin notundan düşülmesi sonucunu doğuran disiplin ceza kararlarının yetki yönünden kanuna karsı ağır sakatlık hali oluşturacağı hukuki bir gerçekliktir. Yetki yönünden ağır derecede sakat olan bir işlemin hukuki sonuç yaratması olanaksız olup, işlem ve doğuracağı sonuçların yok hükmünde bulunduğu kuşkusuzdur. Kurulumuz karar yerinde belirtilen işlemlerin ağır sakatlıkla malul olduklarına, hukuken geçerli sayılamayacaklarına değinilmekle yetirilecektir.
Sınıf amiri tarafından verilen disiplin cezaları ve karşılıklarında 18 disiplin notunun kırılması işlemleri hukuken ağır sakatlıkla malul olunca, davacının askeri öğrencilikten çıkartılması ve askeri okulla ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğuran sonuç işlem de hukuken geçerli bir işlem olarak kabul edilemez. Okuldan çıkartılmaya ilişkin işlemin nedenini oluşturan sakat işlemler, haliyle sonuç işleminde sakat sayılmasına vesile oluşturacaklardır.
Özel mevzuatı karşısında, sınıf amiri disiplin cezaisi vermeye yetkili amir durumunda olmadığından, davacıya yetkisiz amir konumunda verdiği cezalar ve karışıklarında kırılan disiplin puanları ve bunlara dayalı okuldan çıkartana işlemini hukuka uyarlı saymak olanaksızdır.
Bu durumda davacının 1993-1994 öğretmenlinin yılı içinde mevzuatına uygun olarak kırılan disiplin notu gerçekte 26 disiplin notudur. Sınıf amirinin verdiği cezalar yönünden kırılan 18 disiplin notunun hiç kırılmamış gibi işlem yapılıp, kalan disiplin notlarına iadesi gerekmektedir. Bu bağlamda davacının değinilen öğretmeliğin yılında kırılan disiplin notları, salt sınıf subayının verdiği disiplin cezaları karşılığında kırılan notların toplamıdır ki, o da 26 puanı bulmaktadır. Yıla başlangıç disiplin notu 93, yıl içinde aldığı cezalar karşılığında kırılan disiplin notu 26 olunca 93-26-67 kalan disiplin notu bulunur. Şu haliyle davacı yönünden, Silahlı Kuvvetler Askeri Liseler Yönetmeliği ile Orta Dereceli Deniz Okulları Disiplin Yönergesi hükümleri uyarınca disiplin kuruluna sevki için gerekli koşulların oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Zira belirtilen düzenleyici tasarrufların ilgili hükümlerine göre davacının disiplin kuruluna sevk edilmesi için disiplin notunun 49'un altına düşmesi ve bir öğretim eğitim yılında disiplin notundan 30 ve daha fazla disiplin notunun kırılması gerekmektedir. Yetkisiz disiplin amiri tarafından verilen cezalar karşılığında kırılan disiplin notları sonucu bu koşulların davacı yönünden oluştuğu söylenemeyeceği gibi, hukuken malul olan işlemlere dayanılarak davacının askeri okuldan çıkartılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlı sayılamaz.
Bu nedenle, davalı idarenin savunmaları Kurulumuzca kabule değer bulamamıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere, neden öğesi yönünden hukuka aykırı işlemin İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy