(2709 S. K. m. 125) (2330 S. K. m. 6)
Davacılar vekilinin 5 Ekim 1994 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde; Yd. Sb. adayı ................'nın Piyade Okulunda eğitim ve öğretimini tamamlayıp kıta kurasını çektiği ve Atğm. olarak naspedilip törenle rütbe takma hazırlıkları içerisinde iken izine çıkışında Tuzla tren istasyonunda PKK. örgütünce bırakılmış bir bombanın patlaması sonucu şehit olduğunu, ailesinin destekten yoksun kaldığını, genç yaşta yakınlarım kaybetmeleri nedeni ite çok büyük acı ve üzüntü duyduklarım, idarece verilen nakdi tazminat, ve bağlanan maaşla zararlarının telafisinin mümkün olmadığını, davacı baba için 600.000.000 TL. maddi, davacı anne ve baba için ayrı ayrı 100.000.000'ar TL. manevi, davacı kardeşler için ayrı ayrı 25.000.000'ar TL. manevi tazminatın hüküm altına alınmasını ve maddi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden Yr. Sb. adayı ................'nın 12.2.1994 tarihinde hafta sonu iznine çıktığı esnada Tuzla tren istasyonuna teröristlerce konulan bir bombanın patlaması sonucu şehit olduğu anlaşılmıştır.
Davacıların oğlu ve kardeşi olan Yedek Subay adayı ................ bir kamu hizmeti olan askerlik görevini yapmaktadır. Üniformalı olarak bir grup arkadaşı ile hafta sonu iznine gitmek için Tuzla Piyade Okulunun yanındaki tren istasyonunda trenin gelmesini beklerken sırf Yedek Subay adayı olmaları nedeniyle, teröristlerce daha önceden planlanan ve yedek subay adaylarının gelecekleri saatte patlayacak şekilde hazırlanan bombanın patlaması sonucu bazı arkadaşları ile birlikte şehit olmuştur.
Anayasanın 125 nci maddesinde idare kemdi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür şeklindeki hüküm, son yıllarda gerek mahkememiz gerekse diğer yargı organları tarafından geniş yorumlanmakta, idarenin Anayasa ve yasalardan aldığı yetkilerle ve kamusal yöntemlerle yaptığı hizmetlerden, bu hizmetlerin kurulması ve isletilmesinden doğan bireysel nitelikli zararlarla idare ajanlarının verdiği zararlar, hatta üçüncü kişilerin bu hizmetle ilgili eylemlerinin doğurduğu zararların idarece giderilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Bu suretle idarenin sorumluluğu kusurlu davranış nedenini aşarak kusursuz sorumluluk hallerini de kapsayan bir genişlik kazanırken diğer yandan zarar verici eylemi yapanla idare arasında bir ilişkinin bulunmadığı, bazı hallerde dahi idarenin sorumlu tutulması kabul edilmektedir. Böylece öğretide ve yargı kararlarında idarenin eylemlerinden dolayı sorumluluğu, mücbir sebep ve idarece alınacak tedbirlerle giderilmesi mümkün olmayan umulmadık haller dışında kabul edilmektedir.
Bu nedenlerle davacıların zararının özel ve olağan dışı özellik taşıyan kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşmiş kararlarıyla T.C. Emekli Sandığınca olay sebebiyle bağlanan maluliyet aylığı ve ödenen tütün ikramiyeleri davacıların tespit edilen maddi zararlarından düşüldüğünden maddi tazminat isteyen davacı anne ve babaya vazife malullüğü aylığı bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 5.6.1995 gün ve 70.805.034 sayılı yazılarında, Genel Müdürlüğün 13.10.1994 tarih ve 118765 sayılı istemi ile davacı baba ................ ile anne. ................'ya 1.7.1094 tarihinden itibaren 1.561.000'er TL. vazife malullüğü aylığı bağlandığı, aylıkların 15.4.1995 tarihinde 2.931.000'er TL. ye yükseltildiği, ayrıca 1994 yılı için altı aylık 3.278.000'er TL. tütün ikramiyesi ödendiği bildirildiği görülmüştür. Müteveffanın Emekli Sandığı iştirakçisi olmadığı Türkiye Garanti Bankasında çalıştığı anlaşılmıştır.
2330 Sayılı Kanun gereğince davacı anne ve babaya 2.5.1994 tarihinde, ayrı ayrı 139.549.000'er TL. Nakdi tazminat ödenmiştir. Aynı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ödenen bu nakdi tazminat, bu nakdi tazminatı alanların maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu her türlü şüpheden varestedir.
Davacı anne ve babanın maddi zararlarının tespiti için re'sen seçilen bilirkişinin tanzim ettiği 11.4.1996 tarihli bilirkişi raporunun tetkikinden davacı anne ve babanın maddi zararlarının bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyeleri ile çok fazlasıyla karşılandığından maddi tazminat hak edişlerinin bulunmadığı, ayrıca her iki davacının ayrı ayrı 237.000.718'er TL. Nakdi tazminat yararı sağladıklarının bildirildiği anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilimi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış ve davacı babanın maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporundan anlaşıldığı gibi davacı anne ve babanın maddi zararlarının sadece bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyeleri ile çok fazlasıyla karşılandığından her iki davacının da maddi tazminat hak edişleri bulunmamaktadır. Ayrıca davacı anne ................ ile davacı baba ................'nın ayrı ayrı sağladıkları 237.000.718'er TL. nakdi tazminat yararları adı geçen bu iki davacının manevi zararlarının karşılığı olarak kaldığı ve maddi tazminat hesabında dikkate alındığından davacıların manevi zararlarının karşılığı olarak kalan bu nakdi tazminat yararları mahkememizin emsal olaylarda takdir ettiği manevi tazminat miktarlarından fazla olduğundan davacı anne ve babanın manevi tazminat istemlerinin de reddine karar verilmiştir.
Davacı kardeşlere olay sebebiyle duydukları ve ömür boyu duyacakları acı ve ızdıraplarını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla uygun miktarlarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca ve ödenen nakdi tazminat dikkate alınarak davacı baba ................'nın MADDİ VE MANEVÎ TAZMİNAT İSTEMLERİNİN REDDİNE,
2. Bilirkişi raporu uyarınca ve ödenen nakdi tazminat dikkate alınarak, davacı anne ................'nın MANEVÎ TAZMİNAT İSTEMİNİN REDDİNE,
3. Takdiren davacı kardeşler ................, ................, ................, ................ ve ................'ya ayrı ayrı 22.000.000'ar TL. (YİRMİİKİŞERMİLYON TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait istemlerinin REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy