(1111 S. K. m. 12, Geç. m. 33)
Davacı vekilinin 23 Ekim 1995 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde, davacının ilk üç taksidini süresinde ödediğini, 28.2.1990 tarihinde ödemesi gereken dördüncü taksidini gecikmeli olarak 8.6.1990 tarihinde ödediğini, 90/441 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile getirilen af niteliğindeki ödeme kolaylığından önce bütün taksitlerini yatırdığını, daha sonra faiz ödemesi konusunda hiçbir tebligat olmadığını, uyuşmazlığın son taksidin kanuni faizin kararnamenin yürürlüğünden itibaren 6 ay içinde ödenmemesinden kaynaklandığını, 90/441 sayılı kararnamenin 14 ncü maddesinde, ilk taksitten sonraki taksitlerin ödenip ödenmediği yükümlünün kayıtlı bulunduğu Askerlik Şubesince takip edilir hükmünün bulunduğunu, yüksek mahkemenin görüşünde aynı doğrultuda olduğunu, davacının geç ödediği son taksidin kanuni faizini ödemesi için son taksidi, 8.6.1990 gününden ve 90/441 sayılı Bakanlar Kurulu kararının yürürlüğe girdiği 21.6.1990 tarihinden sonra herhangi bir tebligat yapılmadığını, bu nedenle işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle işlemin iptaline ve öncelikle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin istemi hakkında Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 8 Kasım 1995 gün ve Gensek No. 1995/1873 Esas No. 1995/931 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.
Dava dosyası ile davalı idarenin 11 Ocak 1996 tarih ve HUK. MÜŞ. DAV.: 494-3b-1 -71 -95 TC. sayılı yazı ekinde gönderilen davacının askerlik işlemlerine dair özlük dosyasından gerekli fotokopiler çekildikten sonra Dairemizin 10 Temmuz 1996 tarih ve 1995/931 esas sayılı ara kararı ile ilgili Bafra Askerlik Şubesine gönderilen özlük dosyasının dava dosyasındaki fotokopilerin incelenmesinden; davacının 3358 sayılı yasa hükümlerinden yararlandırılarak askerlik hizmetini bedel ödemek suretiyle yerine getirmek üzere 11.8.1988-11 Kasım 1988 tarihleri arasında temel askerlik eğitimine tabi tutulup, geçici terhisinin yapıldığı, askerlik bedelinin ilk taksidini 27.10.1988 tarihinde, ikinci taksidini 7.4.1989 tarihinde, üçüncü taksidini 11.10.19891arihinde yatırdığı, ancak dördüncü taksidin 28.2.1990 tarihinde yatırması gerekirken, gecikerek 8.6.1990 tarihinde yatırdığı ancak geç yatırdığı dördüncü taksidinin kanuni faizini yatırmadığının görülmesi üzerine Bafra Askerlik Şubesi Başkanlığının 3.9.1990 gün ve 2. Ks. 0913-1-90 (1964/ 1167) sayılı yazısı ile davacının bilinen Karadeniz Mh.Divitçioğlu Cad. No. 31/ 5 Samsun adresinde geç ödediği dördüncü taksidinin faizinin ödettirilebilmesi için Samsun Valiliğine yazı yazıldığı bu yazıya cevap olarak verilen Samsun Emniyet Müdürlüğü Merkez Karakol Amirliğinin 13.9.1990 gün ve 509 sayılı yazılarında davacının bu adresten ayrıldığı halen Hürriyet Cad. No. 188/3 Dikmen-Ankara adresinde ikamet ettiğinin bildirilmesine rağmen bu adresinde herhangi bir araştırma yapılmadan Bafra Askerlik Şubesi Başkanlığının 31 Ocak 1991 gün ve 2. Ks. 0913-1-91 (1964-25) sayılı yazısı ile davacının son taksidini ödemediği için bedelli askerlik statüsünden çıkarıldığını davacının noksan hizmeti olan 14 ay 20 günlük askerlik hizmetini tamamlamak üzere 95. Zh. A. 1. Mknz. Tb. K. lığı Malkara-Tekirdağ'daki birliğine şevkinin yapılabilmesi için şubeye celbinin sağlanmasının bildirilen Ankara adresinden ve Ankara Çankaya Kaymakamlığından istendiği anlaşılmıştır. Dairemizin 10.7.1996 tarih ve 1995/931 esas sayılı ara kararı ile davacıya tebligat yapılarak geç ödediği dördüncü taksidinin gecikme faizini yatırıp, yatırmayacağının yatırması halinde makbuzunun Mahkememize gönderilmesi istenmiş Bafra Askerlik Şubesi Başkanlığının 15.8.1996 gün ve As. Şb. 0913-657-96/3. Ks. (1964-025) sayılı yazısı ekinde davacının hesaplanan gecikme faizinin 62.500. TL. olduğu ve bu meblağı Bafra Mal Müdürlüğüne yatırdığına dair 1.8.1996 gün ve 3315050 sayılı T.C. Ziraat Bankası dekontundan ve Bafra Mal Müdürlüğünün 30.7.1996 gün ve 980075/2475 sayılı vezne alındısı makbuzundan anlaşılmıştır.
1111 Sayılı Askerlik Kanunun 3358 Sayılı Kanunla değişik 10 ncu maddesine göre hazırlanan 10.7.1987 tarih 87/1945 sayılı, Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyaç Fazlası Yükümlülerin Askerlik Görevlerini Yerine Getirme Esaslarının 14 ncü maddesinde yer alan ... Yükümlüler 2 nci, 3 ncü, 4 ncü taksitlerini, yukarıdaki fıkra hükmüne göre belirlenecek ve geçici terhis çizelgelerinde gösterilecek tarihlerde bulundukları yerlerdeki mahalli mal sandıklarına ödeyerek, alacakları makbuzların asıllarını kayıtlı bulundukları askerlik şubelerine gönderirler.... Yükümlüler taksit tutarlarını bu esaslarda belirtilen süreler içinde ödemedikleri takdirde; bedelli askerlikten yararlandırılmaz ve kalan askerlik sürelerini Türk Silahlı Kuvvetlerinde erbaş veya er olarak tamamlarlar... şeklinde hüküm,
21.06.1990 tarih 20555 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 3.5.1990 tarih ve 90/441 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İhtiyaç Fazlası Yükümlülerin Askerlik Görevlerini Yerine Getirme Esaslarında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Esaslar başlıklı Bakanlar Kurulu kararının 14 ncü maddesi 3 ncü paragrafı Herhangi bir mazeretleri bulunmaksızın, süresi gelen taksidini ödememiş olanlardan, temel askerlik eğitimi süresi dışında kalan 15 aylık askerlik sürelerini tamamlamak üzere sevk için aranan yükümlüler taksidin ödenmesi gereken tarihten itibaren 3 ay içinde ele geçmiş olmaları ve sevk tarihine kadar, ödenmeyen taksidini yıllık kanuni faizi ile birlikte ödemeleri veya ödediklerini belgelemeleri halinde sevk işlemine tabi tutulmazlar. Ancak müteakip taksitlerden herhangi birinin de mazeretsiz olarak ödenmemesi halinde, bedelli askerlikten yararlandırılmazlar. hükmü ile aynı kararnamenin üçüncü maddesi ile eklenen Geçici Madde de ise Taksitle bedel ödenmek üzere ayrılmış olan yükümlülerden her ne sebeple olursa olsun taksitlerini ödeyememiş yada geç ödeme yapmış ve halen kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere silah altına alınmamış bulunanlar, bu esasların Resmi Gazetede yayımını takip eden 6 ay içinde geçmiş olan taksit tutarlarını yıllık kanuni faizi ile birlikte, geç ödeme yapmış olanlar da gecikme faizini ödedikleri takdirde bedel ödemek suretiyle askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma ile ilgili hükümlerden yararlanırlar hükmü getirilmiştir.
Davacının süresinde yatırmadığı dördüncü taksidini yukarıda tarih ve numarası belirtilen Bakanlar Kurulu kararının yürürlüğe girmesinden önce 8.6.1990 tarihinde ödediği geciken taksitlerin faizi ile birlikte ödeneceğine dair hükmün ise kararnamenin yayın tarihi olan 21.6.1990 tarihinde yürürlüğe girdiğinden geciken taksidini faizi ile birlikte yatırmadığı, Bafra Asker Şubesi Başkanlığınca davacının bu şubece bilinen Samsun adresine geç yatırdığı dördüncü taksidinin faizini yatırması için yapılan tebligatta davacının bu adresten ayrılarak Ankara-Dikmen adresinin olduğunun bildirilmesi üzerine davacının bildirilen Ankara-Dikmen Hürriyet Cad. No. 188/3 adresinde de aranarak geç yatırdığı dördüncü taksidinin gecikme faizini de yatırması için tebligat yapılması gerekirken, bildirilen Ankara adresinde herhangi bir araştırma yapılmadan davacının bedelli askerlik statüsünden çıkarıldığı anlaşılmıştır. 90/441 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 21 Aralık 1990 tarihine kadar ödenmesi gereken gecikme faizini zamanında tebligat yapılamadığı ve geciken dördüncü taksidini adı geçen kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce yatırması, bu kararnameden önce taksidin gecikmesi halinde faizi ile birlikte yatıracağına dair hüküm bulunmaması nedeni ile geciken dördüncü taksidinin faizini süresinde ödemediği gerekçesiyle (Bafra Askerlik Şubesinin yazısında son taksidini ödemediği için denmesine rağmen bu husus davalı idarenin savunmasında geç ödediği son taksidinin gecikme faizini ödemediği diye düzeltilmiştir) bedelli askerlik statüsünden çıkarılarak 18 aylık askerlik hizmetine tabi tutulmasına ilişkin işlemin sebep ve amaç unsurları bakımından hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının bedelli askerlik statüsünden çıkarılarak 18 ay süreli askerlik hizmetine tabi tutulmasına ilişkin işlemin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy