(926 S. K. m. 117) (211 S. K. m. 76, 77) (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği m. 382, 395)
Davacı tarafından verilerek 17 Mayıs 1996 günü kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Malatya İnşaat Emlak Başkanlığının 2 nci Ordu Komutanlığına ait binalarda ve aynı kışla içerisinde konuşlandırıldığını, nöbet hizmetlerinin de müşterek tutulduğunu, Milli Savunma Bakanlığının yayınladığı emirle, çalışma şekil ve vazifeleri farklı olduğu için müşterek kışlalardaki Milli Savunma Bakanlığı bağlısı kurumların nöbet hizmetlerinin ayrılması gerektiğini öngördüğünü, emrin 2 nci Ordu Komutanlığına bildirildiğini, ancak 2 nci Ordu Komutanlığının 14 Aralık 1994 gün ve PER.: 4081-224-94/SEF.Ş.(3165) sayılı yazısı ile nöbet hizmetlerinin önceden olduğu gibi müştereken yürütüleceğinin belirtildiğini, müşterek nöbet hizmeti 2 nci Ordu Komutanlığınca hazırlandığı için İnşaat Emlak Başkanlığı faaliyetlerinin planlı yürütülemediğini, hizmetlerin yürütülmesinde nöbet hizmetine bağlı kalınarak bazı değişiklikler yapmak zorunda kalındığını, bağlı olduğu Başkanlığın görev alanının çok geniş olması nedeniyle garnizon dışına sık sık görevli gidildiği için nöbet hizmetlerinin ancak garnizonda bulunulan günlere göre planlandığını ve peş peşe nöbetçi olma durumuyla yüz yüze gelindiğini, Malatya İnşaat Emlak Başkanlığının 31 Ocak 1996 gün ve İNŞ.EML: 4081-4-96/BŞK.Kh.(146) sayılı yazılarında Kurum Amiri Yardımcısı olduğu belirtilip Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci maddesinin (c) bendi uyarınca nöbet hizmetine dahil edilmemesi istenildiği halde, 2 nci Ordu Komutanlığının 05 ŞUBAT 1996 gün ve PER.: 4081 -34-96/Pln.Ynt.Ş.(499) sayılı işlemi ile önerimin reddedildiğini, değinilen maddede, Alay (Deniz ve Hava'da eşidi) komutan muavinli kurum amirleri muavinlerinin, (f) fıkrasında, aldığı görevin özelliği nedeniyle nöbet hizmetinden affedileceklerin nöbete, dahil edilmeyecekleri hükme bağlandığı halde bu göreve atama yapılmadığı gerekçesiyle işlemin reddedildiğini, oysa Malatya İnşaat Emlak Başkanlığı yazılarında kurum amiri yardımcılığı görevini fiilen yürüttüğünün belirtildiğini, işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Malatya İnşaat Emlak Başkanlığı, İnşaat Şubesi Kesin hesap Kısmı Kesin hesap İnceleme Mühendis vekilliği kadrosunda görevli olan davacının, görevli bulunduğu Başkanlığın 2 nci Ordu karargahı ile aynı kışla içinde konuşlandırılması nedeniyle müşterek nöbet hizmetine dahil edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
211 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 76 ncı maddesinde Nöbet: askerlikte müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak maksadıyla bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından yapılmasıdır. şeklinde tanımlanmıştır.
Kanunun 77 nci maddesinde Kıtalarda, Karargahlarda ve askeri kurumlarda nöbet hizmetine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifeler talimatname ile tayin ve tesbit edilir. denilmektedir.
Kanun hükmü uyarınca çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci maddesi Kıtalar, Karargahlar ve Kurumlarda belirli bir sıra ve süre ile subay, askeri memur astsubay, askeri öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından nöbet tutulur. Nöbetler Karargah ve Kurumlarda sabah saat: 09.00'dan ertesi günü saat: 09.00'a kadardır. Kıtalarda kıtanın özelliğine göre, Komutanın münasip göreceği zamanda başlar ve nöbet 24 saati geçemez.
Nöbet hizmetine aşağıdaki rütbe ve makam sahipleri dahil edilmezler.
a. Albay ve birinci sınıf askeri memurlar,
b. Alay (Deniz ve Hava'da eşidi) Komutan muavini ile kurum amiri muavinleri,
c. Kurmay Başkanları veya vekilleri, askeri hakimler, disiplin subayları ile kadrosunda emir subayı bulunan Komutanlık emir subayları,
d. Birlik Komutanı veya kurum amirlerince, görevleri ve sorumlulukları icabı nöbete dahil edilmemesine karar verilen mal saymanı ve mal sorumluları ile aynı şekilde ek görev olarak mal saymanlığı ve mal sorumluluğu yapanlar,
e. Aldığı görevin özelliği sebebiyle nöbet hizmetinden affedilenler hükmünü içermektedir.
Yönetmeliğin 395 nci maddesinin son fıkrasında ise Birbirleriyle kuruluş bağlantısı olmayan birliklerin konuşlanmış olduğu kışla, konak ve ordugahlardaki nöbet hizmetleri, o kışla, konak ve ordugahlardaki en kıdemli birlik komutanı tarafından düzenlenir. hükmü yazılıdır.
2 nci Ordu Komutanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı Malatya İnşaat Emlak Başkanlığının birbirleri ile kuruluş bağlantısı olmadığı, ancak Malatya'da aynı kışla hudutları (İnönü - 1 Kışlası) içinde Ordu Karargah binasında konuşlandırıldıkları bir gerçektir. Zaten taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Aynı binada yada kışla hudutları içerisinde konuşlanan ayrı birliklerin, müşterek nöbet hizmetlerinin İç Hizmet Yönetmeliğinin 395 nci maddesinin son fıkrası hükmüne göre kıdemli birlik komutanı tarafından düzenleneceği bilinen bir keyfiyettir. Kıdemli Komutanlık 2 nci Ordu Komutanlığı olduğuna göre davacının mensup olduğu askeri kurum personeli ile 2 nci Ordu Komutanlığı personelinin müşterek nöbet hizmetlerini düzenleme yetkisi 2 nci Ordu Komutanlığına aittir. Nitekim bu Komutanlığın düzenlenen nöbet çizelgeleri uyarınca müşterek nöbet hizmetlerinin ifa edildiği gözlenmektedir. Davacı da müşterek nöbetine dahil edilen ve bu nöbeti tutan personel arasındadır.
Davacının 1994 genel atamaları ile atandırıldığı kadro görev yerinin Malatya İnşaat Emlak Başkanlığı İnşaat Şubesi Kesin hesap Kısmı Kesin Hesap İnceleme Mühendis Vekilliği olduğu ve hukuken de halen bu kadro görevini yaptığı anlaşılmaktadır. Davacının atandırıldığı kadro görevinin Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği 382 nci maddesinde yazılan ve nöbet hizmetinden muafiyeti gerektiren kadro görevleri arasında yer almadığı gibi aldığı görevin özelliği nedeniyle nöbet hizmetinden affedilen kişi durumunda olmadığı da anlaşılmaktadır.
Kanunda hangi kadro görevlerinin nöbet hizmetinden muaf tutulacağı bir bir sayıldığına göre belirtilen kadro görevlerinde ve kadrodan öngörülen makam ve unvanlarla görev yapanların dışında, diğer kadro görevlerindeki asker kişilerin nöbet hizmetlerinden ayrık tutulması düşünülemez. Aksi bir kabul tarzı, kanun ve düzenleyici tasarruf kurallarıyla bağdaştırılamaz, aksi halde hukuka aykırı düşer.
Davacının Malatya İnşaat Emlak Başkanlığınca Kurum Amiri Yardımcısı göreviyle vazifelendirilmiş olması, fiili bir durum ifade eder. Zira 926 Sayılı Kanunun 117 nci maddesi uyarınca kıta, karargah ve kurumları kadrosunda gösterilen görevlere atama yapılabilecektir. Davacının Yasanın arzuladığı anlamda Kurum Amiri Yardımcılığı kadrosuna atandırıldığı söylenemez. Esasen, Malatya İnşaat Emlak Başkanlığı, TMK'nda Kurum Amiri Yardımcılığı kadrosu bulunmadığı cihetle, salt İnşaat Emlak Başkanlığının belirtilen niteleme ile ve yokluğunda görevine davacının vekaleten baktığı anlamındaki görevlendirmesinin, müşterek nöbet hizmetinden ayrık tutulmasına haklı bir neden oluşturmayacağı değerlendirilmektedir. Bunun gibi Kanunda ve Yönetmelikte öngörülmediği sürece, Malatya İnşaat Emlak Başkanlığı görev alanının çok geniş olması ve görevin yoğunluğu, nöbet hizmetinden muafiyete esas alınamaz.
Davacı yetkili Komutanlığın tesis ettiği işlemle müşterek nöbet hizmetine, kanun ve düzenleyici tasarruf kurallarına uygun biçimde dahil edilmiştir. Nöbet hizmetinden muaf tutulmasına ilişkin dileğinin reddi yolundaki işlem de tüm unsurları itibariyle hukuka uyarlı bulunmuştur.
Bu nedenlerle davacının öne sürdüğü tüm iddiaları kabule değer görülmeyerek reddedilmiştir.
Açıklandığı üzere, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy