(2629 S. K. m. 7)
Davacı vekili 10 Ocak 1996 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Jet Pilotu iken 29.04.1993 tarihinde yapılan uçuş kontrol muayenesinde mitral kapak protopsosu teşhisi ile S.M.K. 2 ay istirahat verilerek uçuştan men edildiğini, müteakip işlemler sonunda Eskişehir Hv.Sağ.Mua.Mrk.Bşk.lığının 15.09.1994 gün ve 2371 Sayılı raporuna istinaden 02.11.1994 tarihinde uçuculuk statüsünün kaybına karar verilerek yer hizmetlerinde görevlendirildiğini, daha sonra kontrol muayenesi isteminde bulunması üzerine plotaja elverişlidir kararı aldığını, hakem muayenesi sonunda da pilotaja elverişlidir kararı verilmesi üzerine 23.10.1995 tarihinde uçuculuk statüsünün kaybı kararının iptal edilerek tekrar uçuculuk hizmetine alınmasına karar verildiğini, müvekkilinin şu anda uçucu olduğunu, anılan rahatsızlığın tedavi ile giderilemeyen bir rahatsızlık olduğunu, kontrol ve hakem muayenelerinde böyle bir rahatsızlık tesbit edilemediğine göre, başlangıçta böyle bir rahatsızlığı olmadığının kesinlik kazandığını, 29.04.1993-02.11.1995 tarihleri arasında emsali uçucuların aldığı fazla uçuş primini alamadığını, bu tarihler arasında hatalı olarak uçuculuktan çıkarılmasa idi fazladan uçacağı dikkate alınarak ihtiyari uçuş primi 100.000.000. TL., ayrıca bu tarihler arasında uçuş tazminatı zararının 100.000.000. TL tuttuğunu, anılan tarihlerde uçuştan çıkarılmış olması sebebiyle 7 yılını tamamlamış uçucu yerine 6 yılını tamamlamış uçucu sayıldığını, ayrıca idarenin hizmet kusuru nedeniyle karşılaşılan muamele ve ortaya çıkan sonuçların müvekkilini fevkalade üzmüş olup bu üzüntüsünün hayatı boyunca da devam edeceği, bu nedenlerle 200.000.000. TL. maddi, 50.000.000. TL. manevi tazminatın idareden tahsiline karar verilmesi, müvekkilinin 7 yıllık uçucu sayılmamasına ilişkin kararın iptali istemi ile iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı, hakkında düzenlenen pilotaja elverişli değildir raporuna dayanılarak uçuculuktan çıkarılmış, bu raporun aksi kontrol ve özellikle hakem hastane raporu ile ortaya çıkmıştır. Hakem muayenesine ilişkin 25.05.1995 tarihli raporun onaylanarak kesinleştikten sonra davacıya tebliğ edildiğine dair bir belge olmadığı gibi, kesinleşmiş bu rapora dayanılarak tesis edilen uçuculuk statüsünün kaybı karar onayının iptal edilerek tekrar uçuculuk hizmetine alınmasına dair 23.10.1995 tarihli işlemin davacıya tebliğ edildiğine dair tebellüğ belgesi de bulunmamaktadır. Bu nedenle dava dilekçesinde bildirilen 08.12.1995 tebellüğ tarihine itibar edilmesi, bu duruma göre 10 Ocak 1996 tarihinde açılan bu davanın süresi içinde açıldığı anlaşılmakla idarenin bu konudaki itirazına itibar edilmemiştir.
Dava dosyasının ve davacının özlük dosyasının incelenmesinden; Davacının Diyarbakır 8. Ana Jet Üs Komutanlığında görevli bulunduğu sırada yapılan uçuş kontrol muayenesinde Mitral kapak prolapsosu saptanması üzerine;
1. Eskişehir 1 No. lu Hv.Shh.Mua.Mrk.Bşk. lığının 29.04.1993 gün ve 918 Sayılı raporu ile SMK iki ay uçuştan men,
2. Ayni merkezden verilen 13.07.1993 gün 1376 sayılı raporla sonunda GATA Kardiyoloji Kliniğinde muayene kaydı ile iki ay uçuştan men kararı verildiği,
3. GATA, Kardiyoloji Kliniğinde yapılan muayenesinde; EKG: Normal, Eforlu EKG; Normal, Holter: Normal, ECHO: Mitral kapak gevşek kapaklarda yetmezlik yoktur, uçuş şartlarında kalp atımlarını görebilmek için Eskişehir Fizyolojik Eğitim Merkezinde G Laboratuarında eğitim yaptırılarak durumunun incelenmesi ve mümkün olursa uçuş esnasında Holter tetkiki uygundur kararı verilerek Eskişehir Hava Hastanesine gönderildiği, G Laboratuarında yapılan testle; GÖR profilinde uçuyorken yaklaşık 4-5 G'de kendini kötü hissetmesi (baş dönmesi, göz kararması, şuur bulanıklığı) nedeniyle teste son verildiği, bu esnada nabız 140/dk. olduğu gözlendi denilerek 09.11.1993 gün ve 1932 sayılı raporla aynı tanı konularak iki ay uçuştan men kararı verildi.
4. Eskişehir 1 No. lu Hv.Shh.Mua.Mrk.Bşk.lığının 08.02.1994 gün ve 539 Sayılı kararı ile ayni tanı konularak SMK. iki ay uçuştan men kararı verildiği,
5. Eskişehir 1 No. lu Mua. merkezinin 02.06.1994 gün ve 1533 sayılı raporu ile Mitral kapak prolapsosu tanısı konularak SMK. sonunda kesin işlem kaydıyla iki ay uçuştan men kararı verildiği,
6. Eskişehir Hv.Sağ.Mu.Mrk.Bşk.lığının 15.09.1994 gün ve 1371 sayılı raporu ile Pilotaja Elverişli Değildir. Arızası uçuştan değildir. TSK. nın Hv.K.K.lığına ait 1-2 nolu sınıflandırma çizelgesindeki (+) işaretli sınıflarda yeniden sınıflandırılması uygundur kararı verildiği, bu rapora istinaden Hava Kuvvetleri Uçuculuk Niteliği Yönergesi gereğince, Hava Kuvvetleri Komutanlığının 16.11.1994 gün ve 1994/13 nolu kararı ile davacının uçuculuk statüsünün kaybına karar verildiği, davacının bu karara itiraz niteliğindeki 27 Ocak 1995 tarihli dilekçesinde yeniden muayeneye sevkedilmesini istemesi üzerine sevkedildiği Etimesgut 3 No. lu Muayene Mrk.Bşk.lığınca yapılan kontrol muayenesi sonunda 17.04.1995 gün ve 449 sayılı raporla sağlam, pilotaja elverişlidir kararı verildiği, iki rapor arasında tanı ve karar arasındaki uyumsuzluk nedeniyle TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği gereğince sevkedildiği İzmir-Güzelyalı 2 No. lu Mua.Mrk.Bşk.lığınca yapılan Hakem muayenesi sonunda anılan Muayene Mrk.Bşk.lığının 21.04.1995 gün ve 329 sayılı raporu ile Sağlam tanısı konularak pilotaja elverişlidir kararı verildiği, buna istinaden Hv.Kuvvetleri Komutanlığının 23 Ekim 1995 tarihli işlemi ile 02 Kasım 1994 tarihinde verilen uçuculuk statüsünün kaybı kararının iptal edilerek davacının yeniden uçucu personel statüsüne döndürüldüğü anlaşılmaktadır.
2629 Sayılı uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adama Hizmetleri tazminat Kanunun 4 ncü maddesinde uçuculara ödenecek uçuş tazminatlarının (kıstas aylık esas alınmak suretiyle) oranları, 7 nci maddesinde uçuş tazminatı alınabilmesi için (hizmet süreleri esas alınarak) uçuş hizmeti yıllarına göre kaç saat uçuş yapmaları gerektiği sayılmıştır.
Anılan Kanunun 7/e maddesinde; Yıllık zorunlu uçuş saati, atlayış miktarı veya dalış süresini tamamlamayanların uçuş, atlayış ve dalış tazminatının %50'si müteakip hizmet yılı başlangıcından itibaren kesilir. Normal tazminat önceki yıldan noksan kalan süre veya miktarın tamamlanmasını takip eden aybaşından itibaren ödenmeye başlanır.
7/g maddesinde; uçuş... hizmetlerine ilişkin görevler sırasındaki kazalar ve diğer sağlık nedenleri sonunda hava değişimi alan veya geçici olarak uçuştan... başka hizmetlere nakledilen pilotlara... iki yıl süre ile son aldıkları aylık tazminat ödenir. Bu süreler uçuş, hizmetinden sayılır ve bu süre zarfında uçuş, atlayış, dalış zorunluluğu aranmaz.
7/1 maddesinde de, (a) bendi kapsamına giren personele ayni bentte belirtilen zorunlu uçuş saatinden fazla uçtukları her uçuş saati için, uçuş hizmeti yılının son ayındaki uçuş tazminatının %2'si oranında ayrıca her yıl toptan ödeme yapılır. Bu ödemenin yapılmasında 20 saatten fazla uçuşlar dikkate alınmaz. hükümleri yeralmaktadır.
Diğer taraftan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 67 nci maddesinde ... yetişmiş uçucuların (pilot, uçuş ekibi).... sağlık yeteneklerini belirlemek için yapılacak muayeneler Hava Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenecek Hava Sağlık Muayene Merkezlerinde, bu personelden Hava Harp Okuluna alınacak öğrenci adayları haricindekilerin fizyolojik Eğitimleri Eskişehir'deki GATA Hava ve Uzay Hekimliği Merkezinde yapılır. Muayeneler ve fizyolojik eğitimde yönergelerde belirtilecek özel yöntemler uygulanır, denilmektedir. Yönetmeliğin 70 nci maddesinde yetişmiş uçuculara uygulanacak sağlık işlemleri cümlesinden olan periyodik kontrollerin uçuşa bağlı yada bunun dışında herhangi bir sebeple meydana gelip uçucunun farkına varamadığı ve uçuş emniyeti ile bağdaşmayacak olan sağlık durumlarındaki arızaları tesbit etmek ve uçucuya sağlık durumunun tam olduğunu bilmesinin yer alacağı güven ve morali sağlamak amacı ile yapılacağı belirtilmiş,
70/d maddesinde de Herhangi bir nedenle muharip jet pilotu statüsündeki personelin sağlık niteliklerindeki Tam sağlam koşulunun azaldığı durumlarda uçucunun halihazırdaki sağlık verilerine göre, bunlara 1 numaralı sınıflandırma çizelgesindeki ulaştırma uçağı pilotu, başlangıç eğitim uçağı ve helikopter pilotu sağlık nitelikleri uygulanabilir... hükmü bulunmaktadır.
Diğer taraftan TSK. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesi, (33-2) İkinci Bölüm 5 nci Maddesi uçucu personelin sağlık muayeneleri için TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esasları uygulanır denilmektedir.
Hava Kuvvetleri Uçuculuk Niteliği Yönergesi (HKY 21-1) onbeşinci bölüm (Sağlık nedeni ile uçuştan çıkarılanlar) başlıklı 1 nci madde de sağlık nedeni ile uçuşun durdurulması veya uçuştan çıkarılma, TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve HKY 160-1 ile 160-5 esaslarına göre yapılır. Sağlık Muayene Kurullarınca haklarında rapor tanzim edilen uçucuların raporları, işlem yapılmak ve onaylanmak üzere Hava Kuvvetleri Komutanlığına gönderilmekle beraber, uçucunun uçmaması için bağlı bulunduğu birlik ve kuruma Sağlık kurulunca direkt olarak bildirilir... denilmekte ve 2 nci maddede de haklarında sağlık nedenlerinden dolayı uçuştan çıkarılma kararı verilenlerin bu karara itiraz edebilecekleri, itiraz üzerine haklarında yeniden karar verilmek üzere kontrol muayenesine sevk edilecekleri belirtilmiştir.
Dava konusuna dönüldüğünde; rahatsızlığının belirlenmesi üzerine yapılan muayenelerinde davacının uçuşta ortaya çıkan bulantı fenalaşma hissi nedeniyle GATA Nöroloji Kliniğinde yapılan inceleme sonunda Kardiyoloji Dahiliye ve Ruh hastalıkları uzmanı üç havacı tabip tarafından düzenlenen kanaat raporunda; Nörolojik yönden pataloji tesbit edilemeyen hasta GATA Kardiyoloji Kliniğinde ECHO'sunda Mitral kaçağı olmayan Mitral Valf Prolapsosu tesbit edilmiştir. Hastanın bir süre uçuştan uzak katması ve bu süre sonunda kesin işlem yapılması uygundur.
Mitral valf prolapsosu hastaların çoğu aseptomatiktir. Genellikle Semptomlar, çarpıntı, göğüste rahatsızlık veya yorgunluktur. Mitral Valf Prolapsoslu hastaların çoğunda semptomlar belirgin değil, her zaman ilerleyici değildir. Yine de Mitral Valf Prolapsosunda dört ciddi komplikasyondan bir tanesi her zaman olabilir.
1. İnfektive endocardit.
2. Chordo tendincaların rüpturi,
3. Propvesif ağır mitral yetmezliği,
4. lantci aritmiler ve hatta ani ölüm.
Bu yüzden Hv.PIt.Ütğm.Oktay Uçan'ın uçuştan ayrılması uygundur denilmiş keza, kardiyoloji Uzman tarafından düzenlenen 04 Haziran 1994 tarihinde Eskişehir 1 Nolu Mua.Mrk.Başkanı tarafından onaylanan kanaat raporunun sonuç kısmında uçucunun bu hastalığının sabit olup, önemli ritim ve iletim bozukluklarına bu hastalıkla eğilim olduğu için uçuşa devam etmesinin sakıncalı olacağı kanaatine varılmıştır denilmiştir.
Davacının uçucu olarak görevli iken yapılan periyodik uçuş kontrol muayenesinde Mitral Valf Prolopsusu tanısı konulmuş bunun üzerine 29.04.1993 tarihinden itibaren beş kez iki ay süre ile uçuştan men kararlı rapor verilmiştir. Bu arada TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 67 nci maddesi hükmü uyarınca Eskişehir GATA Fizyolojik Eğitim Merkezindeki G-Laboratuarında uçuş esnasında yapılan testte GÖR profilinde yaklaşık 4-5 G de kendini kötü hissetmesi (baş dönmesi, göz kararması, şuur bulanıklığı) üzerine uçuşa son verilen, uçuştan ayrılmadan önce Hv.K.K.lığının 19 Ekim 1992 gün ve LOJ.: 9125-1509-92/SAG.D.(Ast.Ynt. ve Pp.Ş.) sayılı emri uyarınca Kardiyoloji, Dahiliye, Ruh Hst.Uzmanları tarafından düzenlenen raporda belirtilen 4 ciddi komplikasyondan bir tanesinin olabilme ihtimali (bu ihtimallerden birisi ani ölümdür) nedeniyle Eskişehir Hv.Sağ.Mu.Mrk.Bşk.lığının 15.09.1994 gün ve 1371 sayılı raporu ile pilotaja elverişli değildir. Arızası uçuştan değildir....yeniden sınıflandırılması uygundur kararı verilerek, uçuculuk statüsüne son verilmiştir. Bu rapora 27 Ocak 1995 tarihli dilekçesi ile Hava Kuvvetleri Komutanlığının... yazısı ile uçuş hizmetinden çıkarıldım. Hakkımda yapılan işlem TSK. S.Y. Yönetmeliğine uygundur. Muayeneler sırasında görüştüğüm bu konuda uzman doktorlar bana aslında MVP teşhisinin jet uçaklarıyla uçmaya engel olabileceğini ancak ulaştırma uçaklarıyla uçmaya engel teşkil etmeyeceğini beyan etmişlerdir.
Jet uçaklarında olmasa bile, ulaştırma uçaklarında uçuşa devam ettirilmemin sağlanmasını... Arz ederim şeklinde talepte bulunan davacının bu dilekçesine rahatsızlığının ulaştırma uçaklarında uçmaya engel teşkil etmemesi halinde kendisinin uçuculuk hizmetinde daha yararlı olacağının değerlendirildiği bildirilen Komutanlık görüşü de dikkate alınarak sevkedildiği muayene sonunda Etimesgut 3 Nolu Mua.Mrk.Bşk.lığının 17.04.1995 gün ve 449 sayılı raporu ile pilotaja elverişlidir kararı verilmesi, önceki raporla bu son rapor arasında karar hanesindeki farklılık nedeni ile sevkedildiği Hakem muayenesi sonunda İzmir-Güzelyalı 2 Nolu Mua.Mrk.Bşk.lığının 21.04.1995 gün ve 4328 sayılı raporu ile pilotaja elverişlidir kararı verilmiştir.
Dairemizin 18.12.1996 tarihli ara kararı ile davacının kontrol ve hakem muayenelerinde pilotaja elverişlidir kararı verildikten sonra uçuculuk statüsünün kaybına ilişkin kararın kaldırılarak yeniden uçucu personel olarak görevlendirildikten sonra jet uçaklarında uçmaya devam ettirilip ettirilmediği, değilse istemi gereği ulaştırma uçaklarında mı görev yaptığı sorulmuş, Hava Kuvvetleri Komutanlığı 27.01.1997 gün ve HRK.: 1739-47-96/EĞT. (Üç.Eğt.Ş.5) 9399 sayılı cevabi yazısında sorulan diğer hususlara cevap verilmiş, anılan personelin yeniden uçucu olarak görevlendirildikten sonra jet uçaklarında uçurulmadığı, 27.01.1995 tarihli dilekçesindeki istemi gereği ulaştırma uçaklarına atandırıldığı bildirilmiştir.
Davacının 27.01.1995 tarihli dilekçesinde uçuş hizmetinden çıkarılmasını TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olduğunu ve rahatsızlığının jet uçaklarıyla uçmaya engel olabileceği, ancak ulaştırma uçaklarıyla uçmaya engel teşkil etmeyecekse jet uçakları da olmasa bile ulaştırma uçaklarında uçuşa devam ettirilmesine ilişkin istemi üzerine Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 70/d maddesince idareye tanınan takdir yetkisinin davacının istemi doğrultusunda ve lehine kullanılması sonucu muayeneye sevkedilerek alınan rapor uyarınca ulaştırma uçaklarına atandırılmasında diğer taraftan periyodik muayeneleri sırasında tesbit edilen ve jet uçaklarında uçmaya engel teşkil eden rahatsızlığı ve bu hastalığın yaratabileceği ciddi komplikasyonlar gözönüne alınarak bu konuda ihtisas sahibi oldukları konusunda kuşku bulunmayan tabipler tarafından belirtilen kanaatler nedeniyle uçuculuğunun kaybına karar verilen davacı hakkında tesis edilen işlemin mevzuata ve hukuka uyarlı olduğu, dilekçesi üzerine isteği de gözönünde bulundurularak ve idarenin bu konudaki takdir yetkisi davalı lehine kullanılarak uçuculuk statüsüne yeniden döndürülmesi durumunda davalı idarenin tazminle sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, uçuşun fiilen yapılması ve fiilen yapılan uçuşlar sırasında maruz kalınabilecek riskler gözönüne alınarak uçuculara verilen uçuş tazminatlarına uçuş görevinin yerine getirilmemesi halinde de hak kazanılacağının kabulünün mümkün olmadığı, davacının da 27.01.1995 tarihli dilekçesinde kendisi hakkında tesis olunan uçuculuktan çıkarılma işleminin Yönetmeliğe uygun olduğunu belirtmiş ve hastalığının mevcudiyetini de kabul ve eyit etmiş bulunması karşısında uçuculuktan çıkarılması konusundaki idari işlemle manevi tazminat gerektirir derecede ruhi çöküntü ve üzüntüye maruz kaldığının kabulünün mümkün olmadığı, diğer taraftan bilfiil uçuş yapılmak suretiyle kazanılan deneyimler gözönünde bulundurulmak suretiyle hesabedilen uçuş hizmet yılı hesabında, uçuş yapılmayan yılların değerlendirilmesinin ve dolayısı ile 6 yıllık uçucu olan bir kimsenin 7 yıllık uçucu gibi kabulünün mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy