(2709 S. K. m. 125)
Davacı J.Astsb.Kad.Bçvş. .......... 27 Ekim 1996 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Elazığ Kovancılar İlçe J.K.lığı emrinde görevliyken, kendisine isnat edilen bir suç nedeniyle 22.02.1993 - 05.01.1996 tarihleri arasında açığa alındığını, yapılan yargılaması sonunda beraat ettiğini, açıkta kaldığı sürece kesilen 1/3 maaş farkı ile tazminatlarından, göreve iadesini müteakip sadece 1/3 maaş kesintilerinin kendisine ödendiğini, Aylık Ek Tazminatlarının ise ödenmediğini, kendi iradesi dışında, idarenin açığa alması nedeniyle çalışamadığı süreye ait tazminatlarının da ödenmesi gerektiğini belirterek, Olağanüstü Hal, Mücavir Alan Bölge ve Asayiş Tazminatlarının ödenmemesine ilişkin işlemin iptal edilerek, açıkta kaldığı süre zarfında ödenmeyen mezkur tazminatlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davacının; dava dilekçesinde, açığının kaldırılmasını müteakip, kendisine ödenmediğini ileri sürdüğü uyuşmazlık konusu tazminatlardan:
a) Asayiş Tazminatı olarak isimlendirdiği tazminatın; 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 21 nci maddesi gereğince Jandarma Genel Komutanlığı fiili kadrolarına atanmış subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara ... İçişleri Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre ödenmesi öngörülen Asayiş Tazminatı olduğu,
b) Olağanüstü Hal ve Mücavir Alan Bölge tazminatları olarak isimlendirdiği tazminatların ise; 17.6.1987 gün ve 19490 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 281 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında, sıkıyönetim veya olağanüstü hal bölgesinde veya İçişleri Bakanının belirleyeceği benzeri kritik yörelerde özel harekat veya operasyon timi olarak fiilen görev yapan, subay, astsubay ve erbaşlarla emniyet hizmetleri sınıfı kadrolarında çalışanlara verilmesi öngörülen aylık ek tazminat (operasyon Tazminatı ile; 14.7.1987 gün ve 19517 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 27.7.1987 gün ve 19530 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 287 sayılı KHK. ile 28.7.1987 tarih 19531 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 57/11989 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında düzenlenen, olağanüstü hal bölgesine dahil iller ile mücavir illerde bulunan sürekli kamu görevlilerine, en yüksek devlet memuru aylığı esas alınmak suretiyle tesbit edilip ödenecek aylık ek tazminat (OHAL Tazminatı) olduğu anlaşılmaktadır.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerden, davacının, Elazığ Kovancılar İlçe J.K.lığı emrinde görevliyken, Görevi ihmal, dolandırıcılık, tehdit, zorla senet imzalatmak suçlarından hakkında kamu davası açılması nedeniyle, J.Genel Komutanlığınca, 926 Sayılı Kanunun 65/a maddesi uyarınca 22.02.1993 tarihinden itibaren açığa alındığı, yapılan yargılaması sonunda Ankara 9 ncu Ağır Ceza Mahkemesinin 11.12.1995 gün ve 1995/185 sayılı Kararıyla BERAAT etmesi ve bu kararın temyiz olunmayarak 19.12.1995 tarihinde kesinleşmesi üzerine J.Genel K.lığınca açığı kaldırılarak 05.01.1996 tarihinde görevine döndürüldüğü, davacıya; 22.02.1993 - 05.01.1996 tarihleri arasında açıkta kaldığı süreye ilişkin; 926 Sayılı Kanun gereğince, 2/3 oranında; aylık (ek gösterge dahil), kıdem aylığı, Silahlı Kuvvetler Tazminatı, yan ödemeler (iş güçlüğü, iş riski, eleman temininde güçlük zamları), lojman tazminatı, 2155 sayılı Kanun gereğince Tayin Bedeli, 2803 Sayılı Kanun gereğince Jandarma Asayiş Tazminatının ve açığının kaldırılmasını müteakip ödenmesi gereken 1/3 oranındaki aylıklarının 28.05.1996 tarihinde onaylanan verilen emri ekindeki aylık bordro gereği ödendiği, ancak, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3920 sayılı Kanun ile değişik 28 nci maddesi (A) ve (B) fıkraları uyarınca verilen Aylık Ek Tazminatların ise aynı Kanunun uygulama esaslarını belirten 07.01.1994 tarihli Başbakan Olur u gereğince ödenmediği tesbit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen savunma ve yapılan inceleme sonucu, uyuşmazlığın, uyuşmazlığa esas tazminatların ödeme esaslarından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu tazminatlardan; Asayiş Tazminatı nın; davacının açığı kalktıktan sonra ödendiği anlaşılmakla, bu tazminata ilişkin ödeme esaslarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
281 Sayılı KHK. ile getirilen Operasyon Tazminatı nın ödeme esasları, başlangıçta 281 sayılı KHK. nin 6/2 maddesinde hükme bağlanmış, bilahare, 30.06.1989 tarih ve 20211 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 375 sayılı KHK. ve son olarak bu Kararnamenin 10.12.1993 gün ve 21784 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 3920 sayılı Kanunla değişik 28/A maddesi ile düzenlenmiş olup ödemeye ilişkin tüm düzenlemelerde, Operasyon Tazminatının belirtilen yörelerde özel harekat veya operasyon timi olarak görev yapanlara, fiilen görev yaptıkları sürece ödenmesi gerektiği esası bulunmaktadır. Bu tazminata hak kazanabilmek için maddede belirtilen kritik yörelerde kamu görevlisi bulunmak yeterli değildir. Özel harekat veya operasyon birliklerinde fiilen görev yapmak gerekir. Hangi sebeple olursa olsun bu görevi yapmayan ve bu tehlikeli görevin ifasından kaynaklanan tehlike ve güçlüklerle karşılaşmayan kişilere bu ödemenin yapılmaması doğaldır. Bu nedenlerle 281 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince verilen tazminatın, açıkta ve tutuklu kaldığı sürelerde davacıya ödenmemesinde hukuka aykırı bir cihet görülmemiştir.
285 Sayılı KHK. ile getirilen OHAL Tazminatı nın ödeme esasları ise, başlangıçta 285 sayılı KHK. nin 5/5 nci maddesi ve 287 sayılı KHK. ve bunun uygulama esasları ile ilgili 87/11989 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla düzenlenmiş olup kararnamede sayılı illerde görev yapan personele ödenmesi hükme bağlanmıştır. Bu tazminattan yararlanabilmek için fiilen bu görevi ifa zorunluluğu getirilmemiştir.
Nitekim, bu tazminatın, görevden alınıp bilahare görevlerine döndürülen kamu personeline, görevden uzak kaldıkları süre içinde de ödenip ödenmeyeceği hususunda doğan tereddütleri gidermek amacıyla Maliye ve Gümrük Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce Siirt Valiliğine yazılan 30.7.1990 tarih ve BÜMKO-KT-10-115303-2571 sayılı yazıda da aynı görüş açıklanmış ilgililerin görevden alındıkları tarih ile göreve iade edildikleri tarih arasında geçen süre zarfında bu tazminatın ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Ancak, OHAL Tazminatı nın ödenmesine ilişkin esaslar, 375 sayılı KHK. ve bu kararnamenin 3920 sayılı kanunla değişik 28/B maddesi ile yeniden düzenlenmiş, tazminatın hangi görevlerde bulunanlara ne miktar ödeneceği, hangi hallerde kesileceği ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esasların, ilgili Bakanlıkların talebi ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Başbakan Onayı ile tesbit edileceği hükmü getirilmiş olup bu hükme istinaden hazırlanan ve 15.01.1994 tarihinde yürürlüğe giren 07.1.1994 gün ve SAYI.B.07.0.BMK.021.117020.900 sayılı Başbakanlık OLUR'unun, OHAL Tazminatı nın ödeme esaslarını düzenleyen 4 ncü maddesinin B/6 alt bendinde, görevden uzaklaştırma, gözaltına alınma, açığa alınma, tutuklanma ve disiplin amirlerince verilen oda hapsi süreleri için; bunlar hakkındaki davanın düşmesi, kaldırılması, yargılanmanın men'ine veya beraatına karar verilmesi hallerinde geriye dönük olarak bu süreler için ödeme yapılmaz hükmü getirilmiştir.
Ödeme esaslarına getirilen konu düzenleme sonucu, davacıya, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 15.01.1994 tarihinden itibaren açıkta geçen süreleri için OHAL Tazminatı nın ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, davacıya, açığa alındığı 22.02.1993 tarihi ile 07.01.1994 tarihli Başbakan OLUR'unun yürürlüğe girdiği 15.01.1993 (hariç) tarihi arasında OHAL Tazminatı nın ödeneceği, 15.01.1994 tarihinden itibaren, açığının kaldırıldığı 05.01.1996 tarihine kadar geçen süre için ise söz konusu tazminatın ödenemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı J.Astsb.Kad.Bşçvş. .........'ye 22.02.1993 tarihinden 14.01.1994 tarihine kadar ödenmeyen Aylık ek tazminatın (OHAL tazminatı) ödenmemesine ilişkin İŞLEMİN İPTALİNE,
2- Davacının Aylık ek tazminat (Operasyon tazminatı) ve Asayiş Tazminatı ödenmemesine ilişkin işlemin iptali istemlerinin REDDİNE,
3- 22.02.1993 - 14.01.1994 tarihleri arasında hükmedilen Aylık ek tazminata (OHAL tazminatı) her ay için ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle,31.12.1997 tarihine kadar %30 (YÜZDE OTUZ), 01.01.1998 tarihinden ödeme tarihine kadar %50 (YÜZDE ELLİ) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy