(1602 S. K. m. 20, 36, 45) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 69)
Davacının vekili tarafından verilerek 6 Şubat 1997 günü kayda geçen dava ile idarenin savunması üzerine verilen ikinci dilekçede özetle; davacının en az üç kez ameliyattan sonra fıtığının nüksettiğini, bu durumun hakkında verilen sağlık kurulu raporlarıyla kanıtlandığını, aynı rahatsızlıktan ötürü dördüncü kez ameliyat edildiğine göre Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69/D maddesinin 3 ncü fıkrası uyarınca Silahlı Kuvvetlerde görev yapamaz kararı verilmesi gerekirken Hava Hastanesi Sağlık Kurulunca dördüncü ameliyata karşı durumunun TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69 ncu maddesinin (A) diliminin 1 nci fıkrasına uyacağı ve sınıfı görevine devam edeceği şeklinde, verilen raporun hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Deniz Kuvvetleri Komutanlığına mensup olan ve halen Sahil Güvenlik komutanlığı TCSG - Mersin Gemisinde görevli olan davacının fıtık rahatsızlığı nedeniyle hakkında İzmir - Güzelyalı 600 Yataklı Hava Hastanesi Sağlık Kurulunun 15 Mayıs 1991 gün ve 1495 karantina nolu raporu ile sağ İNG.Henri, Shouldice Henri Onarımı tanısı, Durumu SYY madde 69 dilim C'ye uyar, bir buçuk ay istirahat kararı verildiği, aynı rahatsızlığının nüksetmesi üzerine 18 Şubat 1993 günü bu kez Gölcük Deniz Hastanesinde ameliyat edildiği, bu durumun adı geçen Hastane Sağlık Kurulunun 22 Şubat 1993 gün ve 85 sayılı olup sağ İnguinal Herniorafi tanılı, C/69 Bir buçuk ay istirahat kararlı raporuyla kanıtlandığı, davacının rahatsızlığının yine tekrarlaması üzerine Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Hastanesi Sağlık Kurulunun 27 Eylül 1994 gün ve 5778 sayılı raporuyla Sağ İnguinal Herniorafi Ameliyatlısı tanısı konularak C/69 bir buçuk ay istirahat kararı verildiği; aynı olayın bir kezde GATA Sağlık Kurulunun 29 Eylül 1995 gün ve 6085 sayılı raporuyla yinelendiği ve nüks İnguinal Henri tanısıyla 21 Eylül 1995 günü öpere edildiği, Nüks İnguinal Herni (4kg) nedeni ile İnguinal Herniorafi denilerek C/69 iki ay istirahat kararı verildiği, GATA Sağlık Kurulunun 9 Şubat 1996 gün ve 293 sayılı raporunda, davacının Deniz Kuvvetleri Karargah baştabipliğince 5 nci Sıhhi Kurul işlemi için sevkedildiği açıklanarak, ayakta kurula sevk edildiği ve 1 nci, 2 nci, 3 ncü ve 4 ncü sağlık kurulu işlemleri esas alınıp Eski Nüks İnguinal Hernional Ameliyatlısı (Halen Sağlam) tanısıyla A/69 F.1 Sınıfı Görevine Devam Eder kararı verildiği, bunun yanında davacının en son Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastanesine sevkedildiği, hastane Baştabipliğinin 30 Mayıs 1997 gün ve 456 sayılı yazılarında hastane sağlık kurulunca Eski sağ inguinal herniografi ameliyatlısı, halen sağlam tanısıyla A/69 F.1 sınıfı görevine devam eder kararı verildiği, davacının bu son raporun iptali istemiyle yargı yoluna geldiği anlaşılmıştır.
Davanın esasına girilmeden önce davaya konu yapılan işlemin, idari yargıda iptal davasına konu edilebilecek özellikte idari bir işlem sayılmayacağı iddiasının tartışılması yerinde olacaktır. Zira sorunun, 1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun, 20, 36 ve 45 nci maddeleri yönünden önemli olduğu değerlendirilmektedir. Kanunun 20 ve 36 ncı maddelerine göre idari yargı yerinde iptal davası açılabilmesinin ön koşulu, idarenin kişinin - davacının - menfaatini ihlal eden bir idari işleminin var olması gerekir. İptal davaları ya kişinin şahsını ilgilendiren birel ya da düzenleyici ve genel idari işlemlere bağlı olarak açılabilir. İdari işlem iptal davasının dava koşulunu oluşturur. Kişinin menfaatini ihlal eden bir idari işlem olmadıkça açılacak davalar idari yargı yerinde incelenemezler.
Geleneksel bir yaklaşımla idari işlemler yetkili idari makamların, kamu gücünü kullanarak, idari işlevlerine ilişkin olmak üzere idare hukukun esaslarına göre aldıkları, kişiler yönünden idari alanda hak ve yükümlülükler statüler doğuran, kesin ve uygulanabilme özelliği bulunan tek yanlı irade açıklamalarıdır şeklinde tanımlanabilir. Bu tanıma uymayan işlemler, idari bir makamca tesis edilmiş olsalar da idari işlem sayılamayacaklarından bir iptal davasına konu olamazlar.
Bu perspektifle bakıldığında davacının iptal davasına konu ettiği işlem Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastanesi Sağlık kurulunun 30 Mayıs 1997 gün ve 456 sayılı raporudur. Raporda davacının A/6 F.1 sınıfı görevine devam eder kararı öngörülmüştür. Rapor, yetkili makam olan hastane sağlık kurulunca verilmiştir. Önerdiği sonuç, davacının sağlık yönünden sınıfında görev yapmaya devam edecek olmasıdır.
Rapor, davacının statüsünde değişiklik yapılmadan eski statüde göreve devam etmesi kesin önermesini içerdiğine göre bu irade açıklamasının idare hukuku alanında yetkili makamca alınmış, kesin ve uygulanabilir sonuçlar doğuran idari bir işlem olarak kabulü gerekir. Rapora karşı onanmasından ve tebliğinden otuz gün içinde itiraz edebilecek olması, AYİM Başsavcılığınca da dile getirildiği üzere, zorunlu idari başvuru olarak kabul edilemeyeceği gibi bu yola gidilmemiş olması, sözü edilen raporun kesin uygulanabilir bir rapor işlem sayılmasını bertaraf edemez. O nedenle davalı idarenin iptal davasına konu olacak kesin ve uygulanabilir bir işlem bulunmadığı yolundaki savunması kabule değer görülmemiştir.
Davacı aynı rahatsızlığının nüksetmesi nedeniyle üçüncü ameliyatını 23 Eylül 1994 günü GATA Tıp Fakültesi Hastanesinde geçirmiştir.
Davacının ameliyat olduğu 23 Eylül 1994 günü yürürlükte bulunan TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69 ncu maddesinin (D) bendinin 3 ncü alt bendinde aynen En az üç kez ameliyattan sonra nükseden fıtıklar hükmü yazılıdır.
Aynı rahatsızlıktan nüksetmesi nedeniyle 4 ncü kez ameliyat edilen davacının, TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin o tarihte yürürlükte olan 69/D maddesinin 3 ncü alt bendi hükmü uyarınca işlem yapılması gerekip gerekmediği, esasen geçirilen ameliyatların aynı rahatsızlığa bağlı olup olmadığı Dairemizin 17 Eylül 1997 gün ve E. 997/203 sayılı ara kararı ile GATA Profesörler Sağlık Kurulundan sorulmuş, anılan Kurulun 3 Kasım 1997 gün ve 166 nolu ek raporunda Nüks inguinal herni nedeni ile 27 Eylül 1994/577 ve 29.9.1995/6066 tarihlerinde GATA'da (Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Başkanlığında) iki kez öpere edilen Astsb. Akan Yüksel'de Herninin 3 ncü kez nüksettiği 2 si dış hastanede olmak üzere, 4 kez öpere edildiği saptanmıştır.
9.2.1996 tarihinde heyet kararı ile A/69 F.1 sınıfı görevine devam eder kararı verildiği anlaşılmıştır.
Bu kararın, D/69 F.3 TSK. de görev yapamaz kararının uygun olduğu bildirir GATA Profesörler Sağlık Kurulu Ek Raporudur denildiği görülmüştür.
GATA Profesörler Sağlık Kurulu raporunda kısaca, davacının nükseden aynı rahatsızlığı nedeniyle dördüncü kez ameliyat edildiği 21 Eylül 1995 gününde, o tarihte yürürlükte bulunan TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 69/D maddesinin 3 ncü alt bendi hükümlerine tabi hale geldiği ve En az üç ameliyattan sonra nükseden fıtıklar hükmü uyarınca hakkında D/69 F.3 TSK. de görev yapamaz kararı verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
23 Eylül 1995 gününden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik maddesi uyarınca Silahlı Kuvvetlerde görev yapamaz hale gelen davacının, Etimesgut Hava Hastanesi Sağlık Kurulunun raporunu düzenlediği 30 Mayıs 1997 gününde de Silahlı Kuvvetlerde görev yapamaz halde olacağının kabulü işin doğası gereğidir. Dördüncü ameliyatıyla birlikte hakkında uygulanacak hüküm uyarınca TSK. görev yapamaz durumunu kazanan davacının, bu durumunun sonradan yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile sona erdiği kabul edilemez. Şu hale göre Etimesgut 600 Yataklı Hava Hastanesi Sağlık Kurulunun 30 Mayıs 1997 gün ve 456 sayılı raporu, dayandığı hukuki neden yönünden yönetmelik hükmüne, haliyle hukuka aykırı bir idari işlemdir.
Yukarıda açıklandığı üzere, neden öğesi yönünden hukuka aykırı işlemin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy