(818 S. K. m. 41, 43, 47, 49) (492 S. K. m. 13) (1136 S. K. m. 164)
Davacı vekili 14.5.1997da kayda geçen dava dilekçesinde ve duruşmada özetle; müvekkili J.Komd.Er ..................in, Beytüşsebap, 5.J.Komd.Tb.Mezra 1.J.Bl.K.lığı emrinde askerlik hizmetini yaparken, 28.2.1996da, Bölük Komutanınca verilen koğuş çatısındaki karların temizlenmesi görevi esnasında, çatı üzerinden geçen yüksek gerilim hattının çarpması neticesinde ağır şekilde yaralandığını, yapılan tedavisi sonucu % 58 uzuv tadili tespit edilerek Askerliğe Elverişli Değildir raporu verildiği, ve işgörmez hale geldiğini, askerden önce sigortalı olarak çalıştığı işyerine dönemediği, ailesinin de çevrenin yardımına muhtaç duruma düştüğünü belirterek; olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müvekkilinin işgücü kaybı dolayısıyla uğradığı zararlarının telafisi için 4.000.000.000. TL. maddi, sakat kalması sonucu duyduğu ve hayatı boyunca duyacağı acı ve ızdırabı biraz olsun hafifletmek maksadıyla 1.000.000.000. TL. manevi tazminatın hüküm altına alınmasını ve davanın adli yardımlı olarak görülmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı tarafından adli yardım istemi; davacıya nakdi tazminat ödendiği tespit edildiğinden, AYİM. İkinci Dairesinin 28.5.1997 gün ve E.1997/359 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerin incelenmesi sonucu; davacının, Şırnak - Taktik Jandarma Alay K.lığı Beytüşsebap 5 nci Komando Taburu Mezra 1 nci J.Bl.K.lığı emrinde askerlik hizmetini yaparken, 28.2.1996 tarihinde, bölük komutanı tarafından koğuş çatısındaki karların temizlenmesi için görevlendirildiği, nöbetçi subayı nezaretinde çatıya çıkan davacının, saat 10.25 civarında, koğuş çatısı üzerinden geçen ve gece yağan yoğun karlar etkisiyle sarkan yüksek gerilim hattına yaklaştığı esnada, hattın çekmesiyle elektrik akımına kapıldığı, boynu ve ayaklarının yanarak sakatlandığı, olayı müteakip Birlik Revirinde, helikopterle intikal ettirildiği Şırnak ve Diyarbakır Asker Hastanelerinde ve son olarak sevk edildiği Gülhane Askeri Tıp Akademisinde yapılan tedavileri sonucu hakkında 7.8.1996 tarihinde GATA Sağlık Kurulunca Hayati Tehlike Geçirmiştir. 90 (Doksan) gün iş ve gücünden kalmıştır. Toplam fonksiyon kaybı % 58 (Yüzdeellisekiz) olup, sol ayakta uzuv tadili, sağ alt ekstremitede uzuv zafiyeti mevcuttur. D/66 F 10a uyar. Askerliğe elverişli değildir kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Olayın kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği ve oluşumunda davacının bir kusurunun bulunmadığı, bu hususta taraflar arasında bir uyuşmazlık olmadığı görülmektedir.
İdarenin eylemlerinden dolayı tazminle sorumlu tutulabilmesi için tazmini gereken bir zararın bulunması, zararı doğuran eylemin idareye yüklenebilir olması, zarar ile eylem arasında nedensellik, illiyet bağının bulunması gerekir. Nedensellik bağının kesilmiş sayılması için zararın tümüyle idare tüzel kişiliğine ve hizmet yabancı unsurlardan doğması şarttır.
Devlet adına kamu hizmeti yürüten idarenin, halin icaplarına ve ihtiyaçlara göre hizmeti, devamlı ve en iyi şekilde topluma arzetmesi, hizmeti yürütürken kimsenin zarara uğramamasını sağlamak maksadıyla gerekli önlemleri alması zorunludur. Bu zorunluluğun gereği gibi yerine getirilmemesi, hizmetin amacına uygun biçimde işlemediğini, yeterli önlem alınmadığını gösterir.
Dava konusu olayda, koğuşun yüksek gerilim hattının altında inşa edilmiş olması hizmetin iyi işlemediğini, dolayısıyla bir hizmet kusurunun varlığını gösterir. Davacının bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana gelen zararlarının Hizmet Kusuru ilkesi gereğince idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
2330 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde Bu kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığı uğranılan maddi ve manevi zararlar karşılığıdır denilmektedir. Bu maksatla, davacıya devletçe sağlanan yararların incelenmesi sonucu, davalı idare tarafından 2330 Sayılı Yasa gereğince 11.5.1997 tarihinde 472.380.000.TL. nakdi tazminat ödendiği, 5434 sayılı kanun gereğince T.C.Emekli Sandığı Gn.Md.lüğünün 6.11.1996 gün ve 168800 sayılı işlemi ile, 1.9.1996 tarihinden itibaren 6 ncı derece TSK. vazife malûlü olarak 22.256.000.TL. aylık bağlandığı, bu aylıkların 1.1.1997den itibaren 31.577.000.TL. ye, 1.7.1997den itibaren 43.079.000.Tl.ye yükselttiği, ayrıca 3480 sayılı kanun uyarınca 1996 için 4 aylık 11.050.000.TL. tütün ikramiyesi ile 1997 için 12 aylık tütün ikramiyesinin 1998 yılı ilk üç ayı içinde ödeneceği anlaşılmıştır.
Davacının sakatlanması nedeniyle uğradığı gerçek maddi zararlarının, bağlanan aylık ve ödenen ikramiyeler ile karşılanıp karşılanmadığının, karşılanamayan zararı kalmış ise, 2330 Sayılı Kanun uyarınca davacıya ödenen nakdi tazminatın ne kadarının maddi zararlarına karşılık kaldığını, varsa, manevi zarar karşılığı olarak geriye kalan miktarın tespiti maksadıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek görülmüş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek mahkememize ibraz edilen 13 Ocak 1998 tarihli bilirkişi raporunun tetkikinden, davacının bağlanan aylık, ödenen ikramiyeler ve nakdi tazminatın tümünün mahsubuna rağmen karşılanamayan maddi zararının 3.665.012.241.TL. olduğu anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idare tarafından, davacının yaşı gözönüne alındığında 04/2040 yılına kadar zarar hesabı yapılması gerekirken 2041 yılına kadar yapılması ve 3713 sayılı kanun ile getirilen hakların göz önüne alınmadığı yönleriyle itiraz edilmiştir. Mahkememizin yerleşik uygulamaları gereğince; uğranan zararın hesabı, davacının olay tarihi itibariyle PMF tablosundan tespit edilen kalan ömrü üzerinden yapıldığından, ayrıca, 3713 sayılı kanun ile getirilen haklar düzenli getirisi alan yararlar sağlamadığından, bilirkişi raporuna yapılan itiraza itibar edilmemiş, ilmi verilere ve Mahkememizin yerleşik içtihatlarına uygun bulunan bilirkişi raporu Kurulumuzca da kabul edilerek rapor doğrultusunda işlem yapılmıştır.
Davacının olay nedeniyle ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek maksadıyla uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiş, ancak davacı vekilinin manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına ilişkin istemi, Dairemizin manevi zarar karşılığı takdir ettiği tazminat miktarı, paranın karar tarihindeki alım gücü esas alınarak tespit edildiğinden kabul edilmeyerek reddedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Bilirkişi raporu uyarınca davacı ..................e 3.665.012.000.TL. (ÜÇMİLYAR ALTIYÜZ ALTMIŞBEŞ MİLYONONİKİBİN TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
2. Davacıya takdiren 250.000.000. TL. (İKİYÜZELLİMİLYON TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3. Hükmedilen maddi tazminata 8 Ekim 1996 tarihinden 31 Aralık 1997 tarihine kadar % 30 (Yüzde Otuz) 1 OCAK 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar % 50 (YÜZDE ELLİ) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
4. Hükmedilen manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin REDDİNE, ancak karar tarihi olan 11 Şubat 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar % 50 (YÜZDE ELLİ) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
5. Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
6. Davacı tarafından peşin yatırılan 45.650.000.TL.(Kırkbeşmilyonaltıyüzellibin TL.) harcın istek halinde DAVACIYA İADESİNE,
7. Davacı tarafından peşin yatırılan, sarf edilen ve sarfedilecek olan 5.600.000.TL. (Beşmilyonaltıyüzbin TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 6.000.000.TL. (Altımilyon Tl.) bilirkişi ücretinin davadaki haklılık oranına göre 5.497.000.TL. (Beşmilyondörtyüzdoksanyedibin TL.) sının davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 503.000.TL. (Beşyüzüçbin TL.)sının davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
9. Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesap edilen 74.665.000.TL. (Yetmişdörtmilyonaltıyüzaltmışbeşbin TL.) avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
10. Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden hesap edilen 47.099.000.TL.(Kırkyedimilyondoksandokuzbin TL.) avukatlık ücretinin davacıdan alınarak DAVALI İDAREYE VERİLMESİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy