(2709 S. K. m. 125) (1086 S. K. m. 95)
Davacı vekili, 5 Haziran 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kara Harp Okulu son sınıf öğrencisi ..........nın 1996 yılı ders yılı sonunda disiplin notunun eksiye düşmesi sebebiyle okuldan çıkarıldığını, açılan iptal davası sonucu AYİM. İkinci Dairesinin 19.2.1997 tarih ve 1996/903 esas sayılı ilamı ile işlemin iptaline karar verilmesi üzerine Nisan 1997 tarihinde tekrar okula başlatıldığını, müvekkilinin haksız olarak okuldan çıkarılması nedeniyle 1 yıl gecikmeyle teğmen nasbedilebileceğini, bu suretle maaş ve sair özlük haklarından mahrum kalan müvekkilinin 1.400.000.000. TL. maddi zarara uğradığını, ayrıca onur ve haysiyetinin zedelenmesi, emsallerinden geri kalarak büyük üzüntü duyması ve duyacak olması nedeniyle üzüntüsünün kısmen hafifletilmesi için manevi tazminat verilmesi gerektiğini ileri sürerek 1.400.000.000. TL. maddi, 200.000.000. TL. manevi tazminatın 30.8.1996 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte hüküm altına alınmasını dava ve talep etmiştir.
Davacının adli yardım istemi Dairemizin 18.06.1997 gün ve Gensek No.1997/880 Esas No. 1997/420 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerin incelenmesinde; 1995-1996 eğitim-öğretim yılında Kara Harp Okulu son sınıf öğrencisi iken aldığı disiplin cezaları sonucunda disiplin notunun tamamını kaybetmesi ve disiplin notunun (-26)ya düşmesi nedeniyle Kara Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunun 11 Haziran 1996 gün ve 1995/96 öğretim yılı için 49 sayılı kararıyla disiplinsizlikten okuldan çıkarılmasına ve hakkındaki karar kesinleşinceye kadar geçici olarak okuldan uzaklaştırılmasına karar verilen ve okuldan çıkarılma işlemi 24.07.1996 tarihli onay ile kesinleşen davacının söz konusu işlemin iptali istemiyle yargı yoluna başvurması üzerine AYİM İkinci Dairesinin 19 Şubat 1997 gün ve 1996/903 Es., 1997/89 K. sayılı ilamı ile sebep unsuru bakımından hukuka aykırı görülen okuldan çıkarılma işleminin iptaline karar verildiği, işlemin iptali üzerine maddi ve manevi tazminat istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bilahare davacılar vekili, vekaletnamesindeki yetkisine dayanarak 11 Temmuz 1997 tarihinde kayda geçen dilekçe ile maddi tazminat isteminin tamamından, manevi tazminatın ilgili talebin ise 100.000.000. TL. lık kısmından feragat ettiğini bildirmiştir.
HUMK. nun 95 nci maddesi uyarınca feragat kesin hükmün bütün hukuki sonuçlarını doğurduğundan dava feragat edilen miktarda nazara alınarak manevi tazminat istemine hasren görülmüş ve manevi tazminat istemine hasren duruşma yapılmıştır.
İdari işlemlerden doğan sorumlulukta, sorumluluğu doğuran nedenler yönünden idari eylemlere nazaran bir farklılık bulunmamaktadır. Hizmet kusuru ve kusursuz kuram ve ilkeleri genel çizgileriyle bu alanda da yürürlüktedir. Dava konusunda kusursuz sorumluluk kuramının tatbikini gerektirir hukuki nedenler gerçekleşmediğinden konuya hizmet kusuru ilkesi yönünden yaklaşmak gerekli bulunmaktadır.
Davalı idarece tesis olunan davacının Kara Harp Okulundan çıkarılması işlemi AYİM. İkinci Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla yürürlükteki mevzuat hükümlerine ve hukuka aykırı olması nedeniyle iptal edilmiştir. Davalı idarenin mevzuata ve hukuka aykırı işlem tesis etmesi nedeniyle açıkça hizmet kusuru içerisinde bulunduğu, bu nedenle davacının uğradığı zararların işlemi tesis eden idare tarafından karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Mevzuata ve hukuka aykırı işlem nedeniyle davacının acı ve üzüntü duyduğu, bunun doğal sonucu olarak da manevi zarara uğradığı kabul edilerek bunun giderilmesi maksadıyla uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Davacı vekili tarafından manevi tazminata okuldan çıkarılma tarihinden itibaren faiz yürütülmesi yolunda istemde bulunulmuş ise de, Kurulumuzca takdir edilen manevi tazminat miktarı paranın karar anındaki alım gücü, sosyal ve ekonomik koşullar dikkate alınarak tespit edildiğinden bu istem kabul edilmemiş, ancak karar tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1. Feragat nedeniyle davacı ............nın Maddi Tazminat İstemi Hakkında Bir Karar Verilmesine Yer Olmadığına,
2. Takdiren davacıya 60.000.000. TL. (altmışmilyon TL.) Manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin reddine,
3. Hükmedilen manevi tazminat miktarına okuldan çıkarılma tarihinden itibaren faiz yürütülmesi isteminin REDDİNE, ancak karar tarihi olan 18 MART 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar % 50 (YÜZDE ELLİ) YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
4. Davacı tarafından peşin yatırılan 1.550.000. TL. (Birmilyonbeşyüzellibin TL.) harcın istek halinde DAVACIYA İADESİNE,
5. 492 Sayılı Kanunun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
6. Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 1.600.000. TL. (Birmilyonaltıyüzbin TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7. Hükmolunan manevi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesap edilen 6.000.000.TL. (Altımilyon TL.) avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8. Dava manevi tazminata hasren duruşmalı görüldüğünden reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesap edilen 4.000.000.TL. (Dörtmilyon TL.) avukatlık ücretinin davacıdan alınarak DAVALI İDAREYE VERİLMESİNE
KARŞI OY YAZISI
Anayasanın 129 ncu maddesinde; Disiplin cezalarının yasağı denetimi dışında tutulmayacağı hükmünün yanında Silahlı Kuvvetler Mensupları hakkındaki hükümler saklıdır denilmektedir.
1602 Sayılı Kanunun 21 nci maddesinin üçüncü fıkrasında Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin İdari yargı yetkisinin sınırını belirleyen Cumhurbaşkanı, Yüksek Askeri Şuranın Tasarrufları ve Sıkıyönetim Komutanının 1402 Sayılı Kanunda yazılı tasarrufları ile disiplin suç tecavüzlerinden ötürü disiplin amirlerince verilen cezalar yargı denetimi dışındadır hükmü bulunmaktadır. Hal böyle iken davacının Harp Okulunda okuduğu süre içerisinde sıralı amirleri tarafından verilen cezaların tek tek ele alınarak incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonunda iptal edilmesine; yukarıda belirtilen 1602 Sayılı Kanunun 21 nci maddesi gereğince sıralı disiplin amirlerince verilen disiplin cezalarının Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde incelenmemesi görüşünde olduğumdan, çoğunluğun disiplinsizlik sebebiyle Kara Harp Okulundan çıkarılma işleminin iptaline ilişkin çoğunluk kararına katılmadığım gibi söz konusu iptal işlemine bağlı olarak tazminat istemli davada davacıya manevi tazminat verilmesi yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum. 18 MART 1998 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy