(1111 S. K. Ek m. 4) (1076 S. K. Ek m. 7)
Davacı tarafından verilerek 13 Ocak 1997 günü kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 19 Ocak 1990 tarihinden beri Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğretmen ve idareci olarak görev yaptığını, İzmit-Gebze Milli Eğitim Müdürlüğünden aldığı ve Milli Eğitim Bakanlığında kadrolu öğretmen olduğunu kanıtlayan belgeyi 21 Ağustos 1990 günü askere şevki için geldiğinde Çorum Askerlik Şubesi Başkanlığına ibraz ettiğini, bunun üzerine sevk pusulasına öğretmen kaydının yazıldığını ve görevli memurların öğretmen olduğunu gösteren belgeyi şevkinin yapıldığı birliğe vermesi gerektiğini söylediklerini, 24 Ağustos 1996 günü sevkedildiği Balıkesir-Çayırhisar Ordudonatım Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığına katıldığını, Bölük Komutanlığına ilgili belgelerini verdiğini, buna karşın temel eğitimi sonrasında er öğretmen olarak görevlendirilmediğini, bunun, Birlik Komutanlığına belgelerini verdiği halde durumunun yetkili makamlar zamanında bildirilmemesinden kaynaklandığını öğrendiğini, zamanı geçtikten sonra da bir şey yapılamayacağının tarafına söylendiğini, temel eğitimi sonrasında Erzurum 9 ncu Kolordu 109 ncu Topçu Alayı 2 nci Topçu Taburu Komutanlığı emrine er olarak sevkedildiğini, işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, yürütmenin durdurulması ile işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 12 Mart 1997 gün ve E. 1997/52 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
İzmit-Gebze İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak kadrolu öğretmen olan davacının, askerlik hizmetini yapmak için 21 Ağustos 1996 günü Çorum Askerlik Şubesi Başkanlığına başvurduğu, 5'li Sevk Pusulasının Sanat-Meslek kısmına öğretmen kaydının yazıldığı, Balıkesir-Çayırhisar Ordudonatım Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığı emrine şevkinin yapıldığı, 26 Ağustos 1996'da adı geçen birliğe katıldığı, temel eğitimi sonrasında er öğretmenliğe ayrılmayıp, Erzurum 9 ncu Kolordu 109 ncu Topçu Alayı 2 nci Topçu Tabur K. lığı emrine sevkedildiği dava dosyasında mevcut belgelerden anlaşılmıştır.
Davacının Milli Eğitim Bakanlığında kadrolu öğretmen olduğunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı idare davacının kadrolu öğretmen olduğunu kabul etmekte, ancak davacının askere sevkedildiği tarihten temel eğitiminin bittiği ve erat statüsünde Erzurum 9 ncu Kolordu 109 ncu Top. A. 2 nci Tb. K. lığı emrine sevkedildiği zamana dek öğretmen olduğunu kanıtlayan belgeleri idareye ibraz etmediğini, oysa mevzuatına göre er öğretmen statüsünde yükümlülüğe tabi tutulabilmesi için durumuyla ilgili belgeleri zamanında idareye vermesi gerektiğini öne sürmüştür.
1111 Sayılı Askerlik Kanununa 16.4.1987 tarih 3358 Sayılı Kanununun 8 nci maddesiyle eklenen Ek Madde 4 hükmünün ilk tümcesi Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyaç göstermesi ve Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi üzerine, 1111 Sayılı Kanuna tabi olarak silah altına alınacak yükümlülerden, bu Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görev yapanlar ile mesleği öğretmen olan ancak bu göreve başlamamış bulunanlar, bu Kanunun 10 ncu maddesinin 4 ncu bendinde belirtilen işlemlere tabi tutulmaksızın ihtiyaç fazlası olarak ayrılırlar ve temel askerlik eğitimini takiben mezkûr bakanlık emrine verilirler şeklindedir.
3358 Sayılı Yasanın 11 nci maddesi Bu Kanunla, 1076 Sayılı Kanuna eklenen ek 7 nci madde ile 1111 Sayılı Kanuna eklenen ek 4 ncu maddenin uygulanmasıyla ilgili hususlar Milli Savunma Bakanlığı ile Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca müştereken çıkarılacak Yönetmelikle düzenlenir hükmünü amirdir.
Yasanın öngördüğü Yönetmelik Resmi Gazetenin 19 Aralık 1987 tarih ve 19669 nolu sayısında yayımlanan Askerlik Yükümlülüğünü Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Emrinde Öğretmen Olarak Yerine Getirecekler Hakkında Yönetmelik"tir.
Yönetmelik, Milli Eğitim Bakanlığının, Genelkurmay Başkanlığının ve Milli Savunma Bakanlığının konuyla ilgili görev, yetki ve sorumluluklarıyla sair hususları düzenlemekte olup 23 ncü maddesiyle de yönergeyle düzenlenecek hususları belirlemiş bulunmaktadır.
Yönetmeliğin 23 ncü maddesi Temel askerlik eğitimleri sonunda Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı emrine öğretmen olarak verilecek yükümlülerin seçimi, eğitimi süre ve yerleri görevlendirildikleri yerlere şevkleri Genelkurmay Başkanlığınca çıkarılacak Yönerge ile belirlenir hükmünü amirdir.
Yönetmeliğin 23 ncü maddesinin öngördüğü Yönerge Genelkurmay Başkanlığınca 27 Nisan 1989 tarih ve PER: 0916-5-89/PI. Ş. (3) sayılı emri ekinde yayımlanmıştır (39-3).
Askerlik Yükümlülüğünü Mili Eğitim Bakanlığı Emrinde Öğretmen Olarak Yerine Getirecekler Hakkındaki Yönetmeliğinin 23 ncü maddesi uyarınca çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığının İhtiyaç Duyduğu Öğretmenlerin Karşılanması Maksadıyla 1076 Sayılı ve 1111 Sayılı kanunlara Tabi Yükümlülerin Seçimi, Eğitim, Süre ve Yerleri ve Görevlendirildikleri Yerlere Şevklerine İlişkin Yönerge (39-3)'nin 23 ncü maddesinde: Er Eğitim Merkezi ve Eğitim Birlik Komutanlıkları her celbin 3 ncü haftası sonu itibariyle EK-G çizelgeye uygun olarak katılan yükümlülerden 5li sevk pusulasında;
a. Öğretmen
b. Öğretmen Adayı yazanları,
c. Öğretmenlik Yapabilir, yazanlardan da öğretmenlik yapmaya istekli olup olmadığını belirtir dilekçe alarak, öğretmenlik yapmaya istekli veya isteksiz olanları tesbit eder ve Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel K. lığına bildirir denilmektedir.
Yönergenin 34 ncü maddesinde, Milli Savunma Bakanlığınca öğretmen olarak ayrılabilecek yükümlülerin 5'li pusulalarına askere şevki sırasında Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında öğretmen olarak görev yapanlara öğretmen damgası vurulacağı öngörülmüştür.
Görüldüğü üzere mevzuat hükümleriyle, Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında öğretmen olan yükümlüler bu durumlarını sevk için şubelerine başvurduklarında ilgili belge ile kanıtlamakla ödevli askerlik şubeleri de 5'li sevk pusulalarına öğretmen damgasını vurmakla görevli sayılmışlardır.
Davacının Çorum Askerlik Şubesi Başkanlığınca düzenlenen 5'li sevk pusulasının ilgili hanesinde Öğretmen kaydı yazılır. Bu husus, adı geçen şubeden birlik komutanlığından celbedilen davacıya ait şahsi dosyasında 5'li sevk pusulası nüshalarıyla sabittir. Başsavcılığın haklı olarak belirttiği gibi askerlik şube başkanlıklarınca yükümlülerin 5'li sevk pusulalarına böyle bir kaydın düşülebilmesi için ilgililerin görevli oldukları il yada ilçe Milli Eğitim Müdürlüklerinden aldıkları ve öğretmen olduklarını gösteren belgeyi şube görevlilerine vermeleri gerekmektedir. Öğretmen kaydı sadece askerlik şubeleri tarafından yazılacağına ve bununda belgesiyle kanıtlanmakla olanaklı hale gelebileceğine göre, davacının 5'li sevk pusulasına ibraz ettiği belgeye dayanılarak öğretmen kaydının şubesince sevk işlemlerinim yapıldığı sırada ve zamanında düşünüldüğü kabul edilmelidir. Resmi belge niteliğinde olan 5'li sevk pusulasının, aksi kanıtlanıncaya dek doğruluğunu kabul etmek hukuki bir zorunluluktur.
Davacının eğitim birliğine zamanında katılması ve 5'li sevk pusulasındaki öğretmen kaydı esas alındığında, temel askerlik eğitimi sonrasında yükümlülüğünü er öğretmen statüsünde yapması ve hakkında o yolda işlem tesisi gerekirken, idarenin er statüsünde 9 ncu Kolordu 109 ncu Top. A. 2 nci Top. Tb. K. lığı emrine şevkiyle ilgili işlemi, neden unsuru yönünden hukuka aykırı görülmüştür.
Bu nedenlerle davalı idarenin savunmalarında ileri sürdüğü hususlar kabule değer bulunmamıştır.
Açıklandığı üzere, neden öğesi yönünden hukuka aykırı işlemin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy