(2709 S. K. m. 125) (818 S. K. m. 46)
Davacı vekili, 03.01.1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Kars 14 ncü Mknz.Tuğ.Top.Tb.K.lığındaki askerlik hizmeti esnasında, 15.09.1995 tarihinde inşatta çalışırken, kaldırdığı taşın düşmesi sonucu sol el 4 ncü parmağının koptuğunu, maruz kaldığı sakatlık sebebiyle sol elini yeterince kullanamadığını belirterek, meydana gelen işgücü kaybı karşılığında 500.000.000.TL. maddi, olay ve tedavisi süresince duyduğu ve sol elini yeterince kullanamaması nedeniyle ömür boyu duyacağı acı ve stresin kısmen de olsa karşılanması maksadıyla 200.000.000.TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerin incelenmesi sonucu davacı ..............nun, Kars 14 ncü Mknz.Tug.Top.Tb.Kh.Srv.Bl.K.lığı emrinde Top.Onb. olarak kısa dönem askerlik hizmetini yaparken, 16.09.1995 Cumartesi günü, kademe ömründeki kanalın düzenlenmesi maksadıyla görevliyken başka bir arkadaşıyla birlikte kaldırıldığı taşın kayarak sol eli üzerine düşmesi sonucu, 4 ncü parmağının tırnak dibine kadar ezildiği, birlik revirinde yapılan pansumanı müteakip, acil müdahale için Kars Devlet Hastanesine götürüldüğü, bilahare sevk edildiği Sarıkamış Asker Hastanesinde gördüğü tedaviyi müteakip sol el 4 ncü parmak dip eklemi ampütasyonu tanısı ile 20 gün istirahatla taburcu edildiği ve istirahatını müteakip teskere alarak, askerlik hizmeti öncesi öğretmenlik mesleğine tekrar başladığı anlaşılmıştır.
Hakkında kesin işlemli sağlık kurulu raporu olmayan davacı, son durumunun tespiti ve meydana gelen iş gücü kaybının hesaplanması maksadıyla, heyetimizce GATA/Ankaraya sevk edilmiş, yapılan muayene ve kontrolü sonucu, GATA Sağlık Kurulunun 01.08.1997 gün ve 8905 sayılı raporuyla sol el 4 ncü parmak travması, A/65, F 1 Yedek Askerlik Görevini Yapar kararı verilmiştir.
Olayın bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği konusunda bir ihtilaf yoktur. İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması ve zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için de zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir. Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurundan söz edilemez ise de; bir kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden neşet eden eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğundan kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davacının uğradığı zararın davalı idare tarafından karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Esasen bu durum Anayasanın 125/son maddesi gereğidir.
Davacı yapılan tedavisi ve terhisini müteakip askerlikten önceki mesleği olan öğretmenliğe dönmüş olup askerlikten önceki gelir seviyesi ile askerlik sonrası gelir seviyesinde değişme olmamış, ancak, geçirdiği yaralanma sonucunda vücut fonksiyonunda belli bir oranda kayıp meydana geldiğinden aynı işi yapmak için emsallerinden daha fazla efor sarf etmesi gerekmektedir.
Beden gücünün belli oranda yitirilmesi halinde ayni işin yürütülmesi için daha fazla çaba harcanması gerekmesi karşılığı olarak ifade edilebilecek olan efor tazminatı Borçlar Kanununun 46 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Beden gücü kaybına uğrayan kişinin ayni işi sakatlanmasından önceki duruma ve diğer kişilere göre daha fazla bir güç (efor) sarfıyla yaptığı gereğinden hareket edilerek bu kişinin zararlarını, fazladan sarf edilen bu gücün oluşturduğu kabul edilmektedir.
Davacının maddi zararının (efor tazminatı) tespiti amacı ile resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Kurulumuza ibraz edilen ve taraflarca itiraz edilmeyerek kesinleşen 18.05.1998 tarihli bilirkişi raporunda maddi zararının 1.236.436.458.TL. olduğu bildirilmiştir
Davacının yaralanıp, parmağının bir kısmını kaybetmesiyle sonuçlanan olay ve tedavileri süresince duyduğu, sol elini kullanmada zorlanması sonucu ömür boyu duyacağı manevi acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek maksadıyla kendisine uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Davacı vekili manevi tazminata olay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi isteminde bulunmuş ise de; Kurulumuzca takdir olunan manevi tazminat paranın karar sırasındaki alış gücü esas alınarak takdir edildiğinden bu talep kabul edilmemiş, ancak hükmedilen manevi tazminata karar tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine hükmedilmiştir.
Olayı müteakip, terhis tarihine kadar davacının ihtiyaçları davalı idare tarafından karşılandığından, çalışmadığı süreler için ise efor kaybı söz konusu olmayacağından, davacı vekilinin maddi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi istemine iştirak edilmemiş, terhisi müteakip tekrar öğretmenliğe başladığı tarihten itibaren faiz ödenmesi uygun bulunmuştur.
Bu itibarla, yukarıdaki açıklamaların ışığı altında;
1. Bilirkişi raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak davacı ................na 500.000.000.TL. (beşyüzmilyon TL.) maddi tazminat verilmesine,
2. Davacıya takdiren 50.000.000.TL. (ellimilyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3. Hükmedilen maddi tazminata davacının tekrar öğretmenliğe başladığı, 04 Aralık 1995 tarihinden 31.12.1997 tarihine kadar % 30 (yüzdeotuz) 01.01.1998den ödeme tarihine kadar % 50 (yüzde elli) yasal faiz yürütülmesine,
4. Hükmedilen manevi tazminata karar tarihine kadar faiz yürütülmesine yer olmadığına, ancak karar tarihi olan 17 Haziran 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar % 50 (yüzde elli) yasal faiz yürütülmesine,
5. Davalı idare 492 sayılı Harçlar Kanununun, 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf bulunduğundan idare aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
6. Davacı tarafından peşin yatırılan 7.033.000.TL. (yedimilyonotuzüçbin TL.) harcın istek halinde davacıya iadesine,
7. Davacı tarafından peşin yatırılan, sarf edilen ve sarf edilecek 2.325.000.TL. (ikimilyonüçyüzyirmibeşbin TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
8. Davacı tarafından yatırılan ve sarf edilen 6.000.000.TL. bilirkişi ücretinin davadaki haklılık oranına göre 900.000.TL. (dokuzyüzbin TL.) nin davacı üzerinde bırakılmasına, 5.100.000.TL. (beşmilyonyüzbin TL.) nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
9. Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifeleri gereğince nisbi olarak hesap edilen 41.000.000. TL.(kırkbirmilyon TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
10. Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden tarifenin 11 nci maddesi de nazara alınarak hesap edilen 5.000.000.TL. (beşmilyon TL.) Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy