(657 S. K. m. 125, 127)
Davacı 05 Ağustos 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; MSB. Disiplin Kurulu tarafından verilen görevi kasten yapmamak suçundan 17.06.1997 gün Müt-97-2812-J/42 dosya, 1997/32 Karar sayısı ile verilen disiplin cezası kararını 30.06.1997 tarihinde tebellüğ ettiğini, bu olay nedeniyle yargılanıp 7.Kor.Askeri Mahkemesi tarafından ........ isimli yükümlüyü mürettep olduğu yerden başka yere sevk etmesi nedeniyle Askeri Ceza Kanununun 113 ncü maddesi uyarınca cezalandırıldığını, ayni suçtan ayrıca disiplin verildiğini, cezalandırılmış bir fiili nedeniyle yeniden mükerreren cezalandırılmasının doğru olmadığını, diğer taraftan Ayni Disiplin Kurulunun Mut: 97-408-j/11 dosya, 1997/18 karar sayısı ile 17.06.1997 tarihinde cezalandırıldığını, muhafaza no verilen yükümlülere ait şahsi dosyaların bakım ve muhafazasında gerekli dikkat ve itinayı göstermediğinin iddia edildiğini, sivil memur olarak dosyaların fiziki bütünlüğü ile ilgisi olmadığını, kontrolü ve gözetimi altında bulunmayan dosyaların eksik çıkmasından kendisine ceza verilmesinin haksızlık olduğunu, bu nedenler verilen amir ve görevleri kasten yapmamak suçunun kendisi açısından gerçekleşmediğini belirterek hukuka aykırı olarak verilen cezaların kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.
657 Sayılı Kanunun Disiplin Amiri ve Disiplin Cezaları başlıklı 124 ncü maddesinde; Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet Memuru olarak emrettiği ödevleri yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara ve yasakladığı işleri yapanlara durumunun niteliğine ve ağırlık derecesine göre disiplin cezası verilir. hükmü yer almaktadır.
Kanunun 125 nci maddede disiplin cezaları ile disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin ne olduğu belirtilmiş, 126 ncı maddede disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar sayılmış, 127 nci maddede 125 nci maddede yazılı fiil ve halleri işleyenler hakkında bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren disiplin soruşturması veya kovuşturmasına ne kadar süre içinde başlanması gerektiği ceza verme yetkisinin ne kadar süre içinde zaman aşımına uğrayacağı belirtilmiş, 128 nci maddede hangi disiplin suçlarında soruşturmanın tamamlandığı tarihten itibaren ne kadar süre içinde ceza verme (karar verme) mecburiyeti bulunduğu, 129 ncu maddede Yüksek Disiplin Kurulunun karadan önce gerekli gördüğü takdirde delil toplama yetkileri bu soruşturma sırasında memurun yetkileri, 130 ncu maddede savunma alınmadan ceza verilemeyeceği, (Savunma hakkından vazgeçilmesi hali dışında)
131 nci maddede aynı olay nedeniyle memur hakkında ceza kovuşturmasına başlanmış olmasının, disiplin kovuşturmasını geciktiremeyeceği, memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Diğer taraftan 04.04.1983 tarih ve 18008 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş bulunan TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİNDE GÖREVLİ DEVLET MEMURLARI DİSİPLİN KURULLARI VE DİSİPLİN AMİRLERİ YÖNETMELİĞİ'nde Disiplin ve Yüksek Disiplin kurullarının teşkil tarzları, Disiplin Kurullarının görevleri, kimlerin disiplin amiri olduğu belirtilmiş, disiplin amirlerinin yetkileri sayılmış, devamla 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun sistemine muvazi bir düzenleme ile Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde Kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmayı gerektiren fiil ve halleri bulunan memurlar hakkında, memurun görevli olduğu birlik komutanları veya kurum amirlerince gerekli soruşturma yapılarak, düzenlenecek soruşturma dosyasının ilgili Kuvvet Personel Başkanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı Personel Daire Başkanlığına gönderileceği, Yönetmeliğin 18 nci maddesinde Soruşturma dosyasında bulunması gereken belgeler olarak 1. OLAY RAPORU (Bu raporda hakkında disiplin cezası verilmesi istenen memurun kimliği, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve halin mahiyeti, olayın yeri, zamanı, cereyan tarzı varsa tanıkların adları belirtilir.) 2. MEMURUN SAVUNMASI (Memurun alınan ifadesi veya sonradan yaptığı yazılı savunmasıdır.) Memur verilen süre içinde savunmasını yapmamışsa bu husus savunma yerine kaim olmak üzere belirtilir. 3. Varsa TANIKLARIN İFADESİ. 4. MEMURUN GÖREVLİ BULUNDUĞU BİRLİK KOMUTANI VEYA KURUM AMİRİNİN KANAAT RAPORU. 5. MEMURUN ŞİMDİYE KADAR İŞLEDİĞİ DİSİPLİN SUÇLARI VE VERİLEN CEZALARIN ÖZETİ (Özet tarihleri belirtilerek işlediği disiplin suçunun mahiyeti, verilen ceza ve cezayı veren makam, olay tarihi sırasına göre yazılır.) hükmünü taşımaktadır.
Yönetmeliğin 19 ncu maddesinde; Personel Başkanlıklarına gelen dosyaların incelenerek noksanları varsa tamamlanacağı, dosyanın atamaya yetkili amire verileceği, amir tarafından yapılan inceleme sonunda kişinin uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarından biri cezalandırılmasına karar verilirse, verilen cezanın ilgiliye tebliğ edileceği, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiriyorsa soruşturma dosyasının yetkili disiplin kurulunun raportörüne gönderileceği, kurulun konuyu görüşüp karar vermesini müteakip, kararla birlikte dosyanın gereği yapılmak üzere Personel Başkanlığına gönderileceği, Yönetmeliğin zamanaşımı başlığını taşıyan 26 ncı maddesinde de; Bu Yönetmelikte sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğrayacağı vurgulanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Davacının Diyarbakır Askerlik Şubesinde 657 Sayılı Yasaya tabi memur statüsünde ASAL İşlem Memuru olarak görevli bulunduğu 04 Mart 1996 tarihinde Mehmet isimli yükümlüyü tertip edildiği yerden başka bir birliğe sevk ettiğinden anılan eylem nedeniyle Diyarbakır Askerlik Dairesi Başkanlığının 12.06.1996 gün ve AS. DA: 7200-58-96/1 KS.(PER)-2 sayılı yazısı ilgili personel hakkında gerekli yasal işlemin yapılması istemi ile MSB. lığı Askeralma Dairesi Başkanlığına bilgi verildiği, Keza askeri şahsi murettep olduğu yerden gayrisine sevk etmek suçundan 7.Kor. Askeri Savcılığınca 11 Haziran 1996 tarihinde adli soruşturmaya başlandığı, Askeri Savcılığın 1996/778 Karar Sayılı iddianamesi ile Sanık hakkında kamu davası açıldığı, iddianamenin bir örneğinin 7 nci Kor. Askeri Savcılığının 21.10.1996 gün ve 1996-1/10-909 Sayılı yazısı ekinde Milli Savunma Bakanlığı Personel Başkanlığına gönderildiği, bu suçundan davacının yapılan yargılaması sonunda 7 nci Kolordu Askeri Mahkemesinin 27.12.1996 gün ve 1996/1446 Esas, 1996/1273 Karar sayılı hükmü ile Ahmet KIZILEL'in mahkumiyetine karar verildiği, Diğer taraftan davacı .........'in bu eyleminden dolayı MSB. lığı Disiplin Kurulunun 17 Haziran 1997 gün ve 1997/32 Karar nolu kararı ile verilen görevler ve emirleri kasten yapmamak suçundan 657 Sayılı Kanunun 125/D-İlk ve (n) T.S.K. nde Görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 13/4, ilk ve (n) bentleri gereğince bulunduğu kademe de KADEME İLERLEMESİNİN (İKİ) YIL SÜRE İLE DURDURULMASINA karar verildiği, kararın 30.06.1997 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, Ayrıca Diyarbakır Askerlik Şubesi ve bu Şube bünyesindeki Çınar, Eğil ve Kocaköy Askerlik Şubelerine ait devir teslim çizelgelerinin onaylanmak üzere Diyarbakır Askerlik Şubesi Başkanlığının 25.06.1996 günlü yazısı ile Askerlik Dairesi Başkanlığına gönderildiği, Askerlik Dairesince onaylanıp 26.06.1996 tarihinde Askerlik Şubesine iade edildiği, Askerlik Şubesi Başkanının yeni atanması dolayısı ile yeniden düzenlenerek Diyarbakır Askerlik Dairesine gönderilen devir teslim çizelgesinin incelenmesi üzerine, Diyarbakır Askerlik Şubesinde kayıtlı 161, Eğil ve Kocaköy Askerlik Şubesinde kayıtlı 44 yükümlüye ait askerlik dosyalarının eksik olduğunun Diyarbakır Askerlik Şubesi Başkanlığının 13 Ocak 1997 gün ve AS.ŞB.: 3940-1-79/1 Ks.(l) M.Ç. sayılı yazısı ile gönderilen devir teslim çizelgelerinden anlaşılmış olduğundan bahisle muhafaza ve bakımından sorumlu bulunduğu yükümlülere ait şahsi dosyaların eksik ve kayıp olması dolayısı ile Askerlik Dairesi Başkanı tarafından 16 Ocak 1997 tarihinde davacı ...........'in de yazılı ifadesinin (savunmasının) tesbit edilerek ilgililer hakkında yasal işlem yapılması istemi ile suç dosyasının Diyarbakır Askerlik Dairesinin 20 Ocak 1997 gün ve AS.DA.: 7200-2-97/3 KS.Ç46-1) sayılı yazısı ekinde 7.Kolordu Komutanlığı ve MSB.Askeralma Dairesi Başkanlığına gönderildiği, gönderilen belgeler meyanında disiplin soruşturması için gerekli belgelerin (sanığın ifade tutanağı, geçmişteki hali, Daire Başkanının kanaati olayın izahi, suç ve kanaat raporu, dizi pusulası gibi) mevcut olduğu, Bu suç dosyası kendisine intikal eden MSB.lığı Disiplin Kurulu verilen görev ve emirleri kasten yapmamak suçundan 657 Sayılı Kanunun 125/D, İlk, (n), TSK. lerinde görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulu ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 13/4-ilk ve (n) bentleri gereğince 17 Haziran 1997 tarih ve 1997/18 sayılı kararı ile sanığın bulunduğu kademede KADEME İLERLEMESİNİN (BİR) YIL SÜRE İLE DURDURULMASINA karar verildiği, bu kararın da davacıya 30.06.1997 tarihinde tebliğ edildiği, 31.07.1997 tarihli iki ayrı dilekçe ile (ayni dosya içindeki) kademe ilerlemesinin durdurulmasına ilişkin Disiplin Kurulunun her iki kararının iptalini talep ettiği anlaşılmaktadır.
657 Sayılı Kanunun Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Uygulanacak Fiil ve Haller başlığını taşıyan 125 nci maddenin D Bendinin (n) fıkrasında verilen görev ve emirleri kasten yapmamak kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
T.S.K. lerinde görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 13/4-(n) bendinde ayni hüküm tekrarlanmıştır.
657 Sayılı Aynı Kanunun zamanaşımı nı düzenleyen 127 nci maddesinde Bu Kanunun 125 nci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin, durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
denilmektedir.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun Karar Süresi ile ilgili 128 nci maddesinin İkinci fıkrası ise; Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir. Disiplin Kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir hükmünü içermektedir.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları Disiplin kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 26 nci maddesinde ayni hükümler yer almıştır.
Açıklanan mevzuat hükümlerine göre, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyasının kararını bildirmek üzere 15 gün içinde yetkili disiplin kuruluna tevdi edilmesi, Disiplin Kurulunun da dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirmesi, başka bir ifadeyle azami 45 günlük süre içerisinde karar verilmesi gerekmektedir.
Yönetmeliğin 18 nci maddesinde soruşturma dosyasında bulunması gereken evrak tek tek sayılmış olmasına rağmen davacının 04 Mart 1996 tarihinde işlediği iddia olunan askeri şahsı mürettep olduğu yerden gayrisine sevk eyleminden dolayı davacı hakkında yöntemine uygun biçimde hazırlanan bir dosya içinde toplanmış soruşturma belgeleri bulunamadığı bir yana, davacının özlük dosyasının çeşitli bölümlerine serpiştirilmiş yazı fotokopilerine göre davacının bu eylemi nedeniyle 11 Haziran 1996 tarihinde Askeri Savcılıkça soruşturmaya başlanmış ve Askerlik Dairesince ilgili personel hakkında soruşturma yapılması istemi ile MSB. Askeralma Dairesi Başkanlığına bildirilmiş ve 04.10.1996 tarihinde iddianame yazılmış ve iddianame 21.10.1996 tarihinde MSB. Personel Başkanlığına gönderilmiş ve hatta 7 nci Kolordu Askeri Mahkemesince sanığın mahkumiyetine 27.12.1996 tarihinde karar verilmiş bulunmasına rağmen, MSB. Disiplin Kurulunca (usulüne uygun disiplin soruşturması yapılmış olmaması bir yana) 657 Sayılı Yasanın 127 ve Yönetmeliğin 26 nci maddelerinin amir hükümlerinde belirtilen sürelerin geçirilmesinden sonra MSB. lığı Disiplin Kurulunun 17 Haziran 1997 gün ve 1997/32 Karar sayılı olarak verilen kademe ilerlemesinin 2 yıl süre ile durdurulmasına dair disiplin cezasının belirtilen yönüyle hukuka aykırı olduğu,
Diğer taraftan davacının muhafaza ve bakımından sorumlu bulunduğu bildirilen Diyarbakır Askerlik Şubesinde Kayıtlı 161 Eğil ve Kocaköy Şubelerinde kayıtlı 44 yükümlüye ait askerlik dosyalarının kaybolması nedeniyle Askerlik Dairesi tarafından ifadesi alınarak hakkında gerekli soruşturma dosyası düzenlenip Askerlik Dairesi Başkanlığının 20 Ocak 1997 gün ve AS. DA:7200-2-97/3.KS.(46-1) sayılı yazı ile dosya Komutanlığa ve MSB. lığına bildirilmiş olmasına rağmen Bakanlığın Disiplin Kurulunca 17 Haziran 1997 tarih ve 1997/18 Karar sayılı olarak verilen bir yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulmasına dair davacıya verilen disiplin cezasının yukarda belirtilen nedenlerle hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
Davacı hakkında 2 yıl ve 1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması işlemleri şekil ve sebep öğeleri yönünden hukuka aykırı görülmüş olmakla her iki İŞLEMİN İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy