(1602 S. K. m. 42)
Davacı vekili 5 Kasım 1997 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesine gönderilmek üzere İstanbul Nöbetçi İdare Mahkemesi Başkanlığına verilen ve 10 Kasım 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Mayıs 1990 tarihinde askere sevk edildiğini, askerlik yaparken dizindeki rahatsızlık nedeniyle sevk edildiği İzmir Mevki Hastanesi tarafından 20 Haziran 1990 tarih ve 1219 sayılı raporla askerliğe elverişli olmadığı kararı verildiğini, bu raporla terhis olan davacının 7 yıl sonra raporun kaybolduğu belirtilerek sevk edildiği Gümüşsuyu Hastanesi tarafından 1 Ağustos 1997 tarih ve 1449 sayılı raporla askerliğe elverişlidir komando olamaz raporu verildiğini iki rapor arasındaki çelişki üzerine davacının Kasımpaşa Deniz Hastanesine hakem muayenesi için sevk edildiğini çok sevdiği askerlikten sakat/çürük raporu ile ayrılan davacının yedi yıl sonra aile ve iş durumu düşünülmeden aldığı ilk raporun kaybolduğu iddiası ile hastaneye sevk işleminde idarede hizmetin iyi işlemediğini, işlemin idari istikrar kuralına aykırı olduğunu, öncelikle yürütmenin durdurulmasını ve ikinci rapor olan askerliğe elverişlidir raporuna dayanarak yeniden askere sevk işleminin iptalini dava ve talep etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 19 Kasım 1997 gün ve Esas No.1997/818 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin tetkikinden: 28 Mayıs 1990 tarihinde sevk edildiği 57 inci Top Er Eğt.Tuğ.K.lığında askerlik görevini yaparken dizindeki rahatsızlık nedeniyle sevk edildiği İzmir 600 Yataklı Mevki Hastanesi tarafından 20 Haziran 1990 tarih ve 1219 numaralı raporla ve B/58 F 2ye uyar askerliğe elverişli değildir kararı verildiği ve davacının bu raporla terhis edildiğini, bu tarihten itibaren askerlik şubesi ile hastane arasındaki müteaddit yazışmalara rağmen asıl raporun şubeye temin edilemediği, bunun üzerine raporun kaybolduğu gerekçesiyle davacının Fatih/İstanbul Askerlik Şubesi Başkanlığının 30 Temmuz 1997 gün ve As.Ş.9010-7556-97/3 sayılı yazısı ile kontrol muayenesi için Gümüşsuyu Askeri Hastanesine sevk edildiği ve bu hastane tarafından yapılan muayene sonucunda 1 Ağustos 1997 tarih ve 1449 sayılı raporla A/58 F 1 askerliğe elverişlidir komando olamaz raporu verildiğini, iki rapor arasındaki çelişki üzerine MSB.lığının 25 Eylül 1997 gün ve SAĞ.9062-2707-97/Pl.Ynt. ve Rp.Ş. sayılı yazısı ile hakem muayenesi için davacının KASIMPAŞA Deniz Hastanesine sevk edildiği ancak hakem muayenesine gitmediği anlaşılmıştır.
Bir idari işlemin iptal davasına konu olabilmesi için idari, icrai ve kesin olma niteliklerini bir arada taşıması gerekir. Bu tanıma uymayan işlemlerle ilgili olarak açılan davalar dava koşulu gerçekleşmediği için incelenemezler.
Bu nedenle davaya konu yaptığı kontrol muayenesi raporunun ve yeniden asker edilme işleminin iptali isteminin idari davaya konu yapılabilecek türden bir idari işlem olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir.
T.S.K. Personeli ile Silahlı Kuvvetlerle ilgisi bulunan diğer kişilere yapılacak sağlık işlemleri T.S.K. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi nde (160-1) düzenlenmiştir.
Anılan yönergenin üçüncü bölümünün 1 inci maddesinin (a) bendinde, Askerliğe Elverişli Değildir şeklinde kesin kararlı rapor alanların raporları onay makamlarından onaylanıp gelinceye kadar kesinlik kazanmayacağı, 10 uncu maddesinde, Askerliğe Elverişli Değildir raporları kaybolanlarla, haklarında ihbar yapılanların yeniden muayeneleri için MSB. Sağlık Daire Başkanlığınca uygun görülen bir askeri hastaneye muayeneye sevk edilecekleri hüküm altına alınmıştır.
Açıklanan hükümler dikkate alındığında; Askerliğe Elverişli Değildir ön raporu mevcut olmasına rağmen onaylı sağlık kurulu raporu tüm aramalara rağmen bulunamayan davacının yönetmelik hükümleri uyarınca yeniden sağlık muayenesine sevki gerekmektedir. Zira elde onay makamlarınca onaylanmış kesin nitelikte bir rapor mevcut olmadığına göre, davacının askerliğe elverişli olup olmadığının belirlenmesi ve bu nedenle birtakım araştırmaların yapılması zorunludur. Davacının yeniden hastaneye sevkiyle rapor aldırılması, askerliğe elverişsizlik durumunun gerçek olup olmadığının kontrolünden ibarettir. Şayet elverişsizlik kararı muayeneyi yapan hastane tarafından doğrulanıp, ilgili hakkında aynı tanı ve karar verildiği takdirde başka bir işlem yapılmasına gerek olmayacaktır. Farklı bir karar verilmesi durumunda ise gerek idarece resen, gerekse ilgilinin itirazı üzerine kontrol muayenesine, gerekirse hakem muayenesine sevk edilecektir. Bahse konu muayeneler ile, ilgilinin askerlik yükümlülüğü yönünden kesin ve yürütülebilir nitelikteki işlem için hazırlık yapmak, kişinin askere alınıp alınmayacağı hususunda sağlık bakımından duyulan kuşku ve belirsizliğin giderilmesi amaçlanmaktadır. Davacının yeniden hekim muayenesine sevk edilmesi, askerlik yükümlülüğüyle ilgili olarak gelecekte tesis edilecek kesin ve uygulanabilir özellikteki işlemin hazırlık işlemlerinden birisini oluşturduğundan, idari işlem niteliğinde bir işlem değildir.
Bu itibarla, davacının iptalini istediği yeniden muayeneye sevkle rapor aldırılması işlemi, kesin, yürütülebilir ve hakkında iptal davası açılabilir nitelikte bir işlem olmadığından, inceleme olanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; İNCELEME KABİLİYETİ BULUNMAYAN DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy