(211 S. K. m. 76, 77) (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği m. 382, 395, 414, 415)
Davacı 24 EKİM 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1995 yılı atama döneminde Erzincan, 59 ncu Topçu Er Eğt. Tugayı Kh.Bl.K.lığı görevine atandığını, 1997 yılı atamalarına kadar Tugay Nö.Sb.lığı nöbeti tuttuğunu, 1997 yılı atamalarında Topçu Er Eğitim Taburu Eğitim Subaylığına atandığını ve EKİM 1997 tarihine kadar da Tugay Nöbetçi Amirliği nöbetini tuttuğunu, Tugay komutanlığının emri ile EKİM 1997 tarihinden itibaren Tabur Nöbetçi Subaylığı nöbeti yazılmaya başladığını, görevi ve rütbesi itibariyle kendisine Tb.Nö.Sb.lığı nöbeti yazılmasının İç Hizmet Yönetmeliğinin 395, 414 ve 415 nci maddelerine aykırı olduğunu, Kuvvet yapısının küçültülmesinden öncede Tugayın aynı kuruluşta olduğunu, Tugay açısından bir değişme olmadığını, İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliğinde de bir değişiklik olmadığını, İç Hizmet Yönetmeliğinin 415 nci maddesinde kuruluşlarında tabur teşkilatı olan alaylarda tutulması gereken nöbet hizmetlerinin belirtildiğini, Kuruluşunda Tabur teşkilatı olan Tugaylarda da aynı nöbet hizmetlerinin olması gerektiği kanaatinde olduğunu, İç Hizmet Yönetmeliğinin 395 ve 415 nci maddelerine göre Tugay Nöbetçi Sb.lığının kaldırılması veya ikiz görev olarak yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, rütbe ve makamının göz önüne alındığında kendisine Bölük Komutanı olmadığı için Tugay Nö.Sb.lığı bile yazılmaması gerekirken Tb.Nö.Sb.lığı yazılmasının İç Hizmet Yönetmeliğine aykırı olduğunu, ayrıca Tabur Komutanının izin, görev, kurs v.b. nedenlerle izine ayrıldığında Taburda en kıdemli karargah subayı olduğu için Tb.K.lığına vekalet edeceğinden Tb.Nö.Sb.lığı tutmasının uygun olmadığını kendisine Tb. nöbetçi subaylığı nöbeti yazılmasına ilişkin işlemin iptaline ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin istemi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 25.02.1997 gün ve 1997/919 Esas sayılı kararı ile oyçokluğu ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Dava, 59 ncu Topçu Er Eğt.Tuğ.Topçu Er Eğt.Tb.K.lığı eğitim subayı olarak görev yapan davacı Top.Kd.Yzb.Ali TÜREnin görev ve rütbe itibariyle kendisine Tb.Nö.Sb.lığı nöbeti yazılmaması gerekirken Tb.Nö.Sb.lığı nöbeti yazılmasına ilişkin işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 76 ncı maddesinde Nöbet; askerlikteki müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak maksadı ile bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile subay, askeri memur, astsubay askeri öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler Teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından yapılmasıdır. şeklinde tanımlanmıştır.
Kanunun 77 nci maddesinde ise Kıtalarda, Karargahlarda ve askeri Kurumlarda nöbet hizmetine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifeler talimatname ile tespit edilir. denilmektedir.
Kanun hükmü uyarınca çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 382 nci maddesi Kıtalar, Karargahlar ve Kurumlarda belirli bir sıra ve süre ile subay askeri memur astsubay, askeri öğrenci erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından nöbet tutulur. Nöbetler Karargah ve Kurumlarda sabah 09.00dan ertesi günü saat 09.00a kadardır. Kıtalarda kıtanın özelliğine göre, komutanın münasip göreceği zamanda başlar ve nöbet 24 saati geçemez.
Nöbet hizmetine aşağıdaki rütbe ve makam sahipleri dahil edilmezler.
a) Alay ve birinci sınıf askeri memurlar,
b) Alay (Deniz ve Havada eşidi) Komutan muavini ile kurum amiri muavinleri,
c) Kurmay Başkanları veya vekilleri, askeri hakimler disiplin subayları ile kadrosunda emir subayı bulunan Komutanlık emir subayları,
d) Birlik Komutanı veya kurum amirlerince, görevleri ve sorumlulukları icabı nöbete dahil edilmemesine karar verilen mal saymanı ve mal sorumluları ile aynı şekilde ek görev alarak mal saymanlığı ve mal sorumluluğu yapanlar.
e) Aldığı görevin özelliği sebebiyle nöbet hizmetinden affedilenler. hükmünü içermektedir.
Aynı yönetmeliğin 395 nci maddesi, Kıtalarda her kuvvetin özelliğine uygun olarak nöbet hizmetleri yürütülür. Bu yönetmeliğin dışında kalan veya ayrıca özellik arz eden nöbet hizmetleri ihtiyaca göre Komutanlıklarca; bu yönetmelik esasları göz önünde tutularak hazırlanıp uygulanır. hükmünü amirdir.
Yönetmeliğin 414/1-a maddesinde; Tabur nöbetçi Subaylığının; taburda mevcut asteğmen, teğmen ve üsteğmen rütbelerindeki subaylar arasında sıra ile tutulur hükmünü, 415/ 1-b maddesinde Kuruluşlarında tabur teşkilatı olan alaylarda Alay nöbetçi subaylığının; alaydaki bölük komutanı olan üsteğmen ile yüzbaşılar arasında sıra ile tutulur hükmünü amirdir.
59 ncu Topçu Er Eğitim Tugayının özellikli bir eğitim Tugayı olduğu Tugayın mevcudunun celp erlerinin katıldığı dönemde 7000I bulduğu, davacının nöbet yazıldığı Taburun mevcudunun ise bu dönemlerde 2500 civarında olduğu, nöbete dahil subay astsubay mevcudunun da belli olduğu, 59 nci Topçu Er Eğt. Tugay teşkilatında Alay bulunmadığı, 1992 yılında yapılan kuvvet yapısı değişikliğinden sonra İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliğinde gerekli düzenlemelerin yapılmadığı, Eğitim Tugayları ile Tugaya bağlı Taburların nöbet sistemlerinin söz konusu yönetmelikte, ayrıca düzenlenmediği, Aynı Yönetmeliğin 395 nci maddesinde de bu yönetmelikte yer almayan hususlarda Komutana gerekli düzenlemeleri yapma yetkisi tanındığı, bu nedenle 59 ncu Topçu Er Eğitim tugayının özelliği mevcudunun fazlalığı, Birliğin ve personelinin güvenliği esas alınarak Komutanlıkça İç Hizmet Yönetmeliğinin 395 nci maddesi uyarınca yapılan nöbet hizmetleri ile ilgili düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının kendisine Tabur nöbetçi subaylığı nöbeti yazılması işleminin iptaline ilişkin DAVANIN REDDİNE,
KARŞI OY GEREKÇEM
211 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 77 nci maddesi delaletiyle İç Hizmet Yönetmeliğinin 414 ncü maddesinde Tabur ve Tabur seviyesinde olan birliklerde, tabur nöbetçi subaylığının kimler tarafından tutulacağı, 415 nci maddesinde ise kuruluşunda tabur teşkilatı olan alaylarda hangi nöbetlerin tutulacağı ve bu nöbetlerin hangi rütbedeki subay ve astsubaylar tarafından tutulacaklarının açıkça belirtildiği, topçu Tabur Eğitim subayı olarak görev yapan Kd.Yzb. rütbesinde olan davacının görev ve rütbe itibariyle kendisine Tabur nöbetçi subaylığı nöbeti yazılmaması gerektiği, İç Hizmet Yönetmeliğinin 395 nci maddesindeki hükme göre Komutanlıkların nöbet hizmetlerini düzenlemesi sadece İç Hizmet Yönetmeliğinin dışında kalan veya ayrıca özellik arz eden nöbet hizmetlerinin çıkması hali ile sınırlı olduğu ve bu düzenlemeyi de yaparken İç Hizmet Yönetmelik esaslarını göz önünde tutacaklarının belirtildiği, düzenleme yapılırken İç Hizmet Yönetmeliğinin 414 ve 415 nci maddelerinin göz ardı edilemeyeceği bu nedenle davanın kabulü ile işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmadım. 20.05.1998 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy