(2330 S. K. m. 1, 2, 10) (Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik m. 1, 2, 19)
Davacıların 22 Aralık 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde; davacılardan ............nin eşi ve diğer davacıların babası olan J.Astsb.Kd.Çvş..............nin Tokat Sulusaray Bölük K.lığında Karakol Komutanı olarak görev yapmakta iken 18.8.1997 tarihinde iki tam teçhizatlı jandarma eri refakatinde tabldot denetlemesi görevi ile Sulusaraydan Tokata gidip görevi bitirdikten sonra tekrar Sulusaraya dönmesinin yazılı olarak emredildiğini, bölgenin teröristlerin yoğun faaliyet sürdürdüğü bir yer olması nedeniyle muhafızların tüfeklerinin tam dolduruşta olmasının özellikle vurgulandığını, görev günü sabahı hazırlıkların zaman alması sebebiyle belediye servisine yetişilemediğinden acil olan görevin aksamaması için kendisine ait 60 HA 274 plakalı özel otosuna temin ettiği özel bir şoför vasıtasıyla resmi kıyafetli ve tam teçhizatlı iki erle birlikte emredilen güzergahta ilerlerken Yeşilyurt girişine geldiklerinde bir başka kamyonun hatalı davranışı yüzünden şarampole uçuş otomobilde ...........nin yaralanıp bilahare vefat ettiğini, bu olayda müteveffaya ait otonun hurdaya çıktığını eşi ve iki çocuğunun yetim kaldığını, nakdi tazminat komisyonunca müteveffanın emniyet ve asayişin korunması ile ilgili bir görevin sebep ve tesiri ile vefat etmediği gerekçesi ile davacılara nakdi tazminat ödenmesinin reddine karar verdiğini, bu kararın doğru olmadığını, müteveffanın verilen görevin ifası sırasında vefat ettiğini, müteveffanın kendi kasıtlı hareketi ile olaya sebebiyet vermediğini, jandarmanın 24 saat görevde olduğunu ve görevinin asayiş ve emniyetin korunması görevi olduğunu, bölgenin terör ağırlıklı bir bölge olduğunu görevin emniyet ve asayişin korunması ile ilgili bir görev kapsamı içinde mütalaa edilmesi gerektiğini, devletin emniyet ve asayişin temini için sivil halkı bile silahlandırdığını 60-70 Km. lik bir yolun gidilip gelinmesinde dağlardan vadilerden ve ıssız bölgelerden geçileceğini bu görevin 2330 Sayılı Kanun kapsamında görülmemesinin kanun ve kanun koyucunun maksadına ters olduğunu açıklanan nedenlerle davacılara nakdi tazminat ödenmemesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden; müteveffa J.Kd.Çvş.............nin 18.8.1997 tarihinde yanında muhafız olarak J.Eri ............ ve J.Eri ............. ile birlikte görevli bulundukları Sulusaraydan Tokat İl Jandarma Komutanlığına tabldot denetlemesi görevi ile görevlendirildikleri göreve mutad vasıta ile gidileceği, aracın hız limitine uyacağı ve muhafızların tüfeklerinin tam dolduruşta olacağının belirtildiği, dava dilekçesine göre göreve belediye servisi ile gidilecekken hazırlıklar nedeniyle servisin kaçması üzerine müteveffaya ait özel araca Musa AY isimli sivil şoför bulunarak muhafızlarla birlikte yola çıkıldığı Yeşilyurt İlçesi girişinde göreve gidilen 60 HA 274 plakalı müteveffaya ait özel aracın şarampole yuvarlanması sonucu geçirdikleri trafik kazası sonucunda J.Asts.Kd.Çvş..............nin öldüğü anlaşılmıştır.
Nakdi Tazminatın ödenme usul ve esasları, 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir.
3.11.1990 tarih ve 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun Amaç başlığı altındaki 1 nci maddesinde, bu kanunun amacı Barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakdi tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesidir . şeklinde belirtilmiştir.
Kanununun ikinci maddesinde ise, iç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın men, takip ve tahkikle görevlendirilen personelle kimlerin amaçlandığına açıklık getirilerek kanun kapsamında bulunan personel sayılmıştır.
Aynı Kanunun 10 ncu maddesinin 1 nci fıkrasında; Kanuna göre verilecek Nakdi Tazminatların ödeme şekli ile 3 ncü maddenin (b) bendi uyarınca ödenecek tazminatların tutarları ile bu kanunla ilgili diğer hususların hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür.
Yasa uyarınca çıkartılan Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik 20 Mayıs 1981 gün ve 17345 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş, bilahare yapılan değişikliklerle bu yönetmelik yürürlükten kaldırılarak 18 Ocak 1993 gün ve 21469 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuş, bilahare Bakanlar Kurulunun 13 Şubat 1996 gün ve 22553 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 9 Ocak 1996 tarih ve 96/7821 sayılı kararıyla bazı maddeleri değiştirilmiştir.
Yönetmeliğin olay tarihinde yürürlükte bulunan amaçla ilgili 1 nci maddesi, kanunda belirtilen hallerde ölen, yaralanan ve sakat kalanlara kanun hükümlerine göre Nakdi Tazminat verilmesinin, aylık bağlanmasının ve yapılacak diğer yardımların esas ve usullerinin gösterileceğini belirtmektedir.
Kapsamla ilgili 2 nci maddede, iç güvenlik ve asayişin korunması ile kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevlendirilen personel sayılmakta, bu görev ve yardımlardan dolayı veya görev ve yardımları sona ermiş olsa bile yaptıkları bu görev ve yardımları nedeniyle ya da Devlet güçlerini sindirme amacına yönelik saldırı sonucu, derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma ve hastalık sonucu ölmeleri halinde hak sahiplerine verilecek Nakdi Tazminat ile bağlanacak aylığın, sakat kalmaları halinde kendilerine verilecek nakdi tazminatın esaslarını kapsayacağı açıklanmıştır.
Yönetmeliğin 19 ncu maddesinde, Nakdi tazminat ödenmesi, aylık bağlanması, öğretim ve sağlık yardımlarıyla ilgili hükümlerinin; ölüm, sakatlanma ve yaralanmanın görevin sebep ve tesiriyle olmayıp da görevli kişinin kendi kusuru sonucu meydana geldiğinin idarece saptanması halinde uygulanmayacağı vurgulanmıştır.
İlgili hükümlere göre nakdi tazminat ödenebilmesi için:
1) İç güvenlik ve asayişin korunması, kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevli olunması ya da görevli kişinin 2330 Sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtildiği derecede yakını bulunulması,
2) Ölüm, sakatlanma ve yaralanmanın, belirtilen görevlerin yapılışı sırasında veya görev sona ermiş bulunsa bile görevden dolayı meydana gelmiş olması,
3) Ölüm, yaralanma ve sakatlanmanın oluşumunda kendi kusuru bulunmaması,
koşullarının bir araya gelmesi gerekmektedir.
Davacıların nakdi tazminat ödenmesine yönelik istemlerinin reddine ilişkin işlemin hukuka uyarlık ya da sakatlığının denetimi belirlemek için yukarıda değinilen koşulların davacıların yakını olan müteveffanın ölümüne neden olan trafik kazasında bulunup bulunmadığının ortaya konması gerekmektedir.
Yukarıda açıkça izah edildiği gibi müteveffa J.Asts.Kd.Çvş. ........... Sulusaraydan Tokat İl Jandarma K.lığına tabldot denetlemesi için görevlendirilmiştir. Bu idari göreve giderken geçirdiği trafik kazası sonucu vefat etmiştir. Ölüm olayının asayiş görevinin ifası sırasında meydana gelmediği gibi, asayiş görevinin sebep ve tesiri sonucu da meydana gelmemiştir. 2330 Sayılı Kanun ve bu kanuna göre çıkarılan yönetmelikte belirtilen koşullar olayımızda gerçekleşmediğinden nakdi tazminat ödenmemesine ilişkin işlemin tüm unsurları ile hukuka ve mevzuata uyarlı olduğu sonucuna varılmıştır.
Ölüm olayı asayiş görevinin sebep ve tesirinden meydana gelmediğinden, davacıların iddialarına itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy