(657 S. K. m. 209) (211 S. K. m. 66) (Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği m. 34)
Davacının 28.05.1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile savunmaya karşı verdiği 3 Eylül 1998 tarihinde kayda geçen cevap layihasında; Oğlu .......... hakkında verilen GATA Sağlık Kurulunun 17.3.1998 tarih ve 48 nolu işitme cihazı kullanım raporuna istinaden kullanmak zorunda olduğu toplam 449.650.000. liralık iki işitme cihazını .......... İşitme Cihazları Ticaret Limitet Şirketinden 18.4.1998 tarihinde aldığı, cihazların toplam bedeli 449.650.000.TL. olmasına rağmen 1998 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 21 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince kendisine 160.000.000.TL. ödeme yapıldığı, 657 Sayılı Kanunun 209 ncü, 211 Sayılı İç Hizmet Kanununun 66 ncı maddesi ve Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliğinin 34 ncü maddeleri gereğince aldığı işitme cihazları bedelinin tamamının kendisine ödenmesi gerektiği, yasaların uygulanmasını göstermek için çıkarılan tüzük, yönetmelik ve talimatların dayalı oldukları yasalara aykırı düzenlemeler taşıyamayacaklarının idare hukuku ilkesi olduğu, ayrıca aynı konu ile ilgili olarak Danıştay 5 nci Dairesince 4.7.1997 tarih ve 1997 1128 Esas Sayılı kararı ile bütçe uygulama talimatı ile ilgili olarak yürütmeyi durdurma kararı verdiği, yine aynı konuda açılan davada Ankara 3 ncü İdare Mahkemesi işlemin iptaline karar verdiği belirtilerek doktor raporuna istinaden aldığı toplam bedeli 449.650.000.TL. olan iki işitme cihazı bedelinin daha önceden ödenen 160.000.000.TL. yi aşan kısmı olan 289.650.000.TL. nin yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesi istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Sosyal Haklar ve Yardımlar başlıklı VI. Kısmında yer alan 209. Maddesinde; Devlet memurları ile eşlerinin veya bakmakla yükümlü oldukları anne, baba ve çocuklarının hastalanmaları halinde, evlerinde veya resmi veya özel sağlık kurumlarında ayakta veya yatarak tedavileri kurumlarınca sağlanır. Ancak tedavi giderleri ve yol masraflarının ödenebilmesi için tedaviye resmi tabip raporu ile lüzum gösterilmesi şarttır hükmü yer almış; bu hükme dayanılarak yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Tedavi Yardım ve Cenaze Giderleri Yönetmeliğinin 34 ncü maddesinde de işitme engelinin işitme cihazı ile düzelttirmesinin kabil olduğu resmi hastanelerin uzman tabipleri tarafından verilecek raporla sabit olanların aldıkları işitme cihazı bedellerinin kurumlarınca ödeneceği hükme bağlanmıştır.
211 Sayılı TSK. İç Hizmet Kanununun 66 ncı maddesinin 3 ncü fıkrasında da; her türlü tedavi halinde ihtiyaç görülecek gözlük, işitme cihazı, protez, sun'i aza, korse vesaire gibi malzemeler Milli Savunma Bakanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığınca aynen temin veya bedelleri bu Bakanlık veya Kumandanlık bütçelerinden ödenir şeklinde hüküm getirildiği görülmektedir.
1998 yılı Bütçe Uygulama Talimatının 21 numaralı işitme cihazları ile ilgili bölümünde Tedavi Yönetmeliğinin 34 ncü maddesine göre sağlık kurulu raporuyla verilen her bir işitme cihazı için en fazla 80.000.000.TL. ödenecek, bu miktarı aşan kısım ilgili tarafından karşılanacaktır denilmektedir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerden; Davacının oğlu .......... hakkında yapılan 17.3.1998 tarihli tetkiklerden sonra Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığının 17.3.1998 tarih ve 48 rapor numaralı üç öğretim üyesi tarafından imzalanan ve Baştabiplikçe onaylanan raporunda hastanın 2 adet işitme cihazı kullanması ve bunun hastane dışından temini uygundur kararı verildiği, davacının oğlu hakkında verilen bu rapora istinaden Selis İşitme Cihazları Tic.Ltd. Şirketinden 18 Nisan 1998 tarihli fatura ile iki adet Phonak İşitme Cihazı ile bir adet Phonak El Kumanda Cihazı aldığı, işitme cihazının tanesine 209.300.000.TL. el kumandasına 31.050.000.TL. olmak üzere toplam 449.650.000.TL. yi adı geçen şirkete ödediği, davacının bu ödemesine karşılık, davacıya sadece 160.000.000.TL. ödendiği geriye kalan ve ödenmeyen 289.650.000.TL. nin yasal faizi ile birlikte ödenmesi için işbu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Dairemizin ara kararı ile Hava Kuvvetleri Komutanlığından 1998 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 21 nci maddesinde belirtildiği gibi 80.000.000.TL. ye veya daha aşağı bir bedelle işitme cihazı alınıp alınamayacağı, alınacak ise işitme cihazı cinsi (markası) ile bedellerinin, ayrıca her iki kulağında ihtiyacı olan işitme cihazlarının el kumandası kullanılıp kullanılmayacağı, el kumandasız kullanma imkanı yok ise 31.050.000.TL. den aşağı bir bedele alınabilecek el kumanda cinsi ve bedelinin bildirilmesi istenmiş, Hava Kuvvetleri Komutanlığının 10.6.1999 gün ve Loj:9125-1918-99/SAĞ.D.(Pl.Koor.Ş.) 111937 Sayılı cevabi yazısında Bütçe uygulama talimatı açıktır. Kurumca bu konuda herhangi bir araştırma yapılmasına ihtiyaç bulunmadığının bildirilmesi üzerine bu kerre aynı hususlar Sağlık bakanlığından sorulmuş Sağlık Bakanlığının 19.04.2000 tarihli cevabi yazısı ile hastaya ait hastane dosyası ile cihazlara ilişkin fatura istenmiş bunlar temin edilip gönderilerek aynı hususlar Dairemizin 12 Ekim 2000 tarihli ara kararı ile yeniden sorulmasına rağmen Sağlık Bakanlığının 02.01.2001 tarih ve B100THG01-00002-9222 Sayılı cevabi yazısında her iki kulağında işitme cihazı ihtiyacı olan bir kişiye eğer bilgisayar programlı işitme cihazı önerilmişse bu cihaz kumandasız olmaz, hangi marka cihaz alınmışsa kumandası da aynı olmalıdır. Fiat konusunda Bakanlıkta herhangi bir bilgi mevcut olmadığı Bütçe Uygulama Talimatının 22 nci maddesinde belirtilen hususların dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.
Görüldüğü gibi Mahkememizce daha düşük fiyatta işitme cihazı alınıp alınamayacağı araştırılmasına rağmen ödemeyi yapacak makamların böyle bir araştırmaya girmeden sadece 1998 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatına bağlı kaldıkları görülmüştür.
657 Sayılı devlet Memurları Kanununun 209 ncu maddesi, Devlet Memurlarının Tedavi Yardım ve Cenaze Giderleri Yönetmeliğinin 34 ncü maddesi hükümleri ile 211 Sayılı TSK.İç Hizmet Kanununun 66 nci maddesinin üçüncü fıkrasında her türlü tedavi halinde ihtiyaç görülecek gözlük, işitme cihazı, protez, suni aza, korse ve sair gibi malzemeler Milli Savunma Bakanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığınca aynen temin edilir ve bedelleri bu Bakanlık veya Kumandanlık bütçelerinden ödenir şeklindeki amir hükmü karşısında 1998 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 21 nci maddesi ile getirilen kısıtlayıcı hükmün hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından, Uygulama Talimatının mutlaka belirtilen kanunlara ve yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmesi gerektiğinden, belirtilen kanunlar da ve yönetmelikte işitme cihazının bedelinin bir kısmının ilgili tarafından karşılanacağına dair bir hüküm getirilmemiş olduğundan hukuka ve mevzuata uygun olamayan Bütçe Uygulama Talimatına göre tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1- İşitme Cihazı bedelinin bir kısmının ödenmemesi işleminin iptaline, karşılanmayan işitme cihazları ve el kumandası bedeli olan 289.650.000.TL. (ikiyüzseksendokuzmilyon altıyüzellibin TL) nin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2- Davacıya ödenmesine karar verilen 289.650.000.TL. (ikiyüzseksendokuzmilyon-altıyüzellibin TL.) ye dava dilekçesinde tarih belirtilmediğinden davanın açıldığı tarih olan 28 Mayıs 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine, faiz oranının 31 Aralık 1999 tarihine kadar %50 (yüzde elli), 1 Ocak 2000 tarihinden itibaren %60 (yüzde altmış) olarak UYGULANMASINA. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy