(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili 24.06.1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İzmir Hv. Ok.K.lığı Astsb.Sınıf Okulu öğrencisi iken güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeni ile 18.02.1997 günü okuldan çıkarıldığını, açtıkları iptal davası üzerine AYİM. 2.D.nin 04.02.1998 gün ve Gensek 1997/352, Esas 1997/212, Karar 1998/170 nolu kararı ile işlemin iptal edildiğini ve müvekkilinin 1998 yılı öğretim döneminde tekrar okuluna döndüğünü, müvekkili hakkında söz konusu hukuka aykırı işlem tesis edilmese idi emsalleri gibi 30.08.1997 tarihinde astsubay nasbedileceğini, bu nedenle 30.08.1997- 30.08.1988 tarihleri arasında bir yıl süre ile maaş ve sair tüm özlük hakları ile Emekli Sandığı, OYAK zorunlu tasarruf ve sair kurum karşılığı kesintilerini alamadığı, 1.800.000.000.TL. maddi zarara uğradığını, bu kesintiler kesilmediği için bu kurum üyelikleri de emsallerine göre bir yıl eksik kaldığını, 1.800.000.000.TL. maddi tazminatın 30.08.1997 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte kendisine ödenmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, İzmir Hava Teknik Okullar Komutanlığında Astsubay Sınıf Okulu öğrencisi iken güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeniyle okuldan çıkarıldığı, işlemin iptali istemiyle AYİM. de dava açtığı, AYİM 2. Dairesinin 04.02.1998 gün ve 1997/ 212 Esas, 199/170 karar sayılı ilamı ile işlemin iptaline karar verdiği, iptal kararı gereğince davacının Astsubay Sınıf Okuluna geri alınarak, bir yıllık öğrenim süresini tamamlayarak 30.08.1998 tarihinde astsubaylığa nasbedildiği, idarece nasıp düzeltilmesini gerekli kılan bir mevzuat hükmü veya mahkeme kararı bulunmadığından bahisle nasıp düzeltilmesi işlemi tesis edilmediği anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak, Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru isterse sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Davacının hukuka aykırılığı Dairemiz kararıyla saptanan bir idari tasarrufla Astsb. Sınıf Okulundan çıkarıldığı, emsallerinde bir sene sonra astsubay nasbedildiği maddi bir vakıadır. İdare ajanlarının hukuka aykırı olarak düzenledikleri güvenlik soruşturması esas alınarak yapılan okuldan çıkarılması idarenin hizmet kusurunu ortaya koymaktadır. Hizmette kullandıkları ajanlarını iyi yetiştiremeyen idarenin, hizmetin işletilmesinde hizmet kusuru içinde bulunduğunu göstermekte olup davacının, hukuka aykırı olarak hakkında tesis olunan okuldan çıkarılma işlemi nedeniyle arkadaşlarından bir yıl sonra okuldan mezun olarak astsubay nasbedilmek suretiyle uğradığı maddi zararlarının, idarece hizmet kusuru esaslarına göre giderilmesinin gerekeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının maddi zararı 30.08.1997 - 30.08.1998 tarihleri arasında alması gereken brüt aylıklarının toplamından ibarettir. 11.05.1999 tarihli Bilirkişi raporuna göre davacının maddi zararları:
1997 Eylül 92.437.000
1997 Ekim 92.437.000
1997 Kasım 92.437.000
1997 Aralık 92.437.000
1998 Ocak 139.824.000
1998 Şubat 125.932.000
1998 Mart 125.932.000
1998 Nisan 125.932.000
1998 Mayıs 125.932.000
1998 Haziran 125.932.000
1998 Temmuz 164.345.000
1998 Ağustos 153.024.000
Toplam 1.456.601.000.TL. dir.
Taraflara tebliğ olunan bilirkişi raporuna taraflarca itiraz olunmamış olup, bilirkişi raporu uyarınca tatbikat yapılmıştır. Açıklanan nedenlerle;
1- Davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeniyle Astsubay Sınıf Okulundan çıkarılarak, işlemin iptali üzerine yeniden okula kabul edilip arkadaşlarından bir sene sonra 30.08.1998 tarihinde astsubay nasbedilen davacının 30.08.1997 - 30.08.1998 tarihleri arasında maddi zarara karşılık olmak üzere bilirkişi raporu uyarınca 1.456.601.000.TL. maddi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin Reddine,
2- Hükmedilen maddi tazminata 15.09.1997 tarihinden itibaren zararın tahakkuk ettiği ayrı ayrı bu tarihlerden her ay itibariyle bilirkişi raporunda belirlenen zararın 31.12.1997 tarihine kadar %30 (yüzde otuz) 01.01.1998 tarihinden ödeme tarihine kadar %50 (yüzde elli) yasal faiz yürütülmesine,
3- Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
4- Davacı tarafından peşin yatırılan 17.400.000.TL. (on yedi milyon dört yüzbin TL.) harcın istek halinde davacıya iadesine,
5- Peşin yatırılan ve sarfedilen 4.300.000.TL. (dört milyon üçyüzbin TL.) posta pulu idarenin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından peşin yatırılıp sarfedilen 10.000.000.TL. (onmilyon TL.) bilirkişi ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
7- Hükmedilen maddi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri üzerinden hesabedilen 59.456.601.TL.(ellidokuzmilyon dört yüz elli altı bin altıyüzbir TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
8- Dava duruşmalı olarak görüldüğünden reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri üzerinden hesabedilen 31.471.920.TL. (otuz bir milyon dört yüz yetmiş bir bin dokuz yüz yirmi TL.) Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy