(2330 S. K. m. 1, 2, 3, 10) (Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik m. 1, 2, 19)
Davacılar vekili, 16 Eylül 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin eş ve babaları olan J.Astsb. ...............'in, olay tarihinde Mardin 21.J.Snr.Tug.K.lığı emrinde görevli iken Kızıltepe'de ikamet etmekte olan subay, astsubay ve sivil personeli Tugaya getirmekle görevli askeri jeep aracının Kızıltepe çıkışında sivil araçla çarpışması sonucu şehit olduğunu, 24 saat çalışma esasına göre yurt sathında görev yapan bir Jandarma Personelinin mesaiye giderken şehit olması durumunda nakdi tazminat ödenmemesinin yasal olmadığını, adı geçenin vazife esnasında öldüğünün davalı idarece de kabul edildiğini belirterek nakdi tazminat ödenmeme işleminin iptalini dava ve talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Mardin 22 nci J.Sınır tug.K.lığı emrinde görevli iken, 24 Mart 1986 tarihinde mesaiye gelmekte olduğu askeri aracın kaza yapması sonucu vefat eden J.Astsb.Kad.Bçvş. ........'in yakınlarına nakdi tazminat ödenip ödenmeyeceği konusundadır.
Nakdi Tazminatın ödenme usul ve esasları, 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir.
3.11.1990 tarih ve 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun Amaç başlığı altındaki 1 nci maddesinde, bu kanunun amacı
Barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakdi tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesidir şeklinde belirtilmiştir.
Kanununun ikinci maddesinde ise, iç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın men, takip ve tahkikle görevlendirilen personelle kimlerin amaçlandığına açıklık getirilerek kanun kapsamında bulunan personel sayılmıştır.
Aynı Kanunun 10 ncu maddesinin 1 nci fıkrasında; Kanuna göre verilecek Nakdi Tazminatların ödeme şekli ile 3 ncü maddenin (b) bendi uyarınca ödenecek tazminatların tutarları ile bu kanunla ilgili diğer hususların hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür.
Yasa uyarınca çıkartılan Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik 20 Mayıs 1981 gün ve 17345 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş, bilahare yapılan değişikliklerle bu yönetmelik yürürlükten kaldırılarak 18 Ocak 1993 gün ve 21469 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuş, son olarak Bakanlar Kurulunun 13 Şubat 1996 gün ve 22553 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 9 Ocak 1996 tarih ve 96/7821 sayılı kararıyla bazı maddeleri değiştirilmiştir.
Yönetmeliğin olay tarihinde yürürlükte bulunan amaçla ilgili 1 nci maddesi, kanunda belirtilen hallerde ölen, yaralanan ve sakat kalanlara kanun hükümlerine göre Nakdi Tazminat verilmesinin, aylık bağlanmasının ve yapılacak diğer yardımların esas ve usullerinin gösterileceğini belirtmektedir.
Kapsamla ilgili 2 nci maddede, iç güvenlik ve asayişin korunması ile kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevlendirilen personel sayılmakta, bu görev ve yardımlardan dolayı veya görev ve yardımları sona ermiş olsa bile yaptıkları bu görev ve yardımları nedeniyle ya da Devlet güçlerini sindirme amacına yönelik saldırı sonucu, derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma ve hastalık sonucu ölmeleri halinde hak sahiplerine verilecek Nakdi Tazminat ile bağlanacak aylığın, sakat kalmaları halinde kendilerine verilecek nakdi tazminatın esaslarını kapsayacağı açıklanmıştır.
Yönetmeliğin 19 ncu maddesinde, Nakdi tazminat ödenmesi, aylık bağlanması, öğretim ve sağlık yardımlarıyla ilgili hükümlerinin; ölüm, sakatlanma ve yaralanmanın görevin sebep ve tesiriyle olmayıp da görevli kişinin kendi kusuru sonucu meydana geldiğinin idarece saptanması halinde uygulanmayacağı vurgulanmıştır.
İlgili hükümlere göre nakdi tazminat ödenebilmesi için :
1) İç güvenlik ve asayişin korunması, kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevli olunması ya da görevli kişinin 2330 Sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtildiği derecede yakını bulunulması,
2) Ölüm, sakatlanma ve yaralanmanın, belirtilen görevlerin yapılışı sırasında veya görev sona ermiş bulunsa bile görevden dolayı meydana gelmiş olması,
3) Ölüm, yaralanma ve sakatlanmanın oluşumunda kendi kusuru bulunmaması, koşullarının bir araya gelmesi gerekmektedir.
Davacılara nakdi tazminat ödenmemesine ilişkin işlemin hukuka uyarlık ya da sakatlığının tesbiti için, yukarıda değinilen koşulların dava konusu olayda bulunup bulunmadığının ortaya konulması gerekmektedir.
Davacıların yakını ........'in mesaiye gelirken içinde bulunduğu askeri aracın sivil araçla çarpışması sonucu vefat ettiği dosya içeriği ile sabit olduğundan İç güvenlik ve asayiş görevi sırasında öldüğünün kabulü mümkün değildir.
Davacıların yakınının ölümü olayında nakdi tazminat verilmesini gerektiren yasal unsurlar bulunmadığından, davacılara nakdi tazminat verilmesine ilişkin istemi reddeden işlem tüm unsurlarıyla hukuka uyarlı bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy