(2330 S. K. m. 6)
Davacı vekilinin 27.7.1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde, davacının Osmaniye 6.Kor.İs.Svş.Tb. 161. Komutanlığı emrinde askerlik görevini yaparken geçici olarak 23.Jan.Sınır Tüm.K.lığına bağlı Yeniaslanbaşar J. Komutanlığında görevlendirildiği 10.9.1997 tarihinde Siirt Aslanbaşar Mevkii İsimsiz Tepe'deki mayın temizleme çalışmaları sırasında mayının patlaması neticesinde sağ el ikinci (işaret) parmağının koptuğu ve kendisiyle birlikte beş kişinin yaralandığı, yapılan tedavileri sonunda GATA Sağlık Kurulunun 10.12.1997 tarih ve 15631 raporu ile uzuv zaafı ve %15 iş gücü kaybı vardır şeklinde rapor verildiği, mayın temizleme konusunda hiçbir eğitime tabi tutulmayan ve mayından koruyucu elbise verilmeden davacıya mayın temizlettirilmesi nedeniyle idarenin hizmet kusuru içinde bulunduğu belirtilerek, 7.000.000.000.TL. maddi 1.000.000.000.TL. manevi tazminatın davanın açıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte hüküm altına alınması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi belgeler ile ayrıntılı kaza raporu ve idari tahkikat raporu ile K.Y.O.Kararının tetkikinden; daha önce 28.7.1993 yılında 23.J.Snı.Tuğ.K.lığı
(9.P.Tüm.İs.Svş.Tb.l.İs.Svş.Bl.K.lığı) tarafından döşenen mayınların 10.9.1997 günü 23.J.Snr.Tüm.K.lığınca görevlendirilen 2/2 nci Or.İs.Svş.Bl.K.lığına ait mayın arama timi tarafından temizlenmesi esnasında is.Ont. ..........'in Dedektörle tespit ettiği mayını İs.Er ......... tarafından mayının üzerindeki sert toprağın şişle yumuşatıldıktan sonra tahkim edevatıyla çekmesi esnasında zamanla mayın fünyesinin hassaslaşması nedeniyle az bir basınçla çalışması ve mayının kayanın dibine sıkışması nedeni ile patlaması sonucu davacı ile birlikte dört erin muhtelif yerlerinden yaralandıkları, mayın temizlenmesi esnasında koruyucu elbise, eldiven ve kask kullanılarak temizlenmesi halinde zayiatın en az düzeye ineceğinin belirtildiği görülmüş ve Diyarbakır 2 nci Taktik Hava K.K.lığı Askeri Savcılığının 23.12.1997 tarih ve 1997/2399-2399 esas ve karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığı kararında da aynı hususlar belirtilerek olayın tamamen görevin niteliğinden kaynaklanan bir kaza mahiyetini taşıdığı, olayda kimsenin kusurunun bulunmadığı belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Davacının tedavileri sonunda GATA Sağlık Kurulunun 10.12.1997 tarih ve 15631 rapor numaralı raporu ile sağ el 2.parmak proksimal falanksı distalinden ampute teşhisi konularak A/65 Fi Askerliğe elverişlidir kararı verildiği anlaşılmıştır.
"İdarenin, eylemlerinden dolayı tazminle sorumlu tutulabilmesi için, bir zararın bulunması, zararı doğuran eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zararla eylem arasında nedensellik bağının bulunması gerekir. Nedensellik bağının kesilmiş sayılması içinde, zararın tümüyle idare tüzel kişiliğine ve hizmete yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir."
Ancak, olayın bir kamu hizmeti sırasında meydana geldiği gözönüne alındığında, hizmetle doğrudan doğruya ilgili olduğu, hizmetle zararlı sonuç arasında uygun illiyet bağının bulunduğu anlaşılmaktadır. Gerek öğretide ve gerekse yargı kararlarında kabul edildiği üzere, özellikle Silahlı Kuvvetler tarafından yerine getirilen bazı hizmetlerle, hizmetin ifasında kullanılan uçak, helikopter, silah, top, bomba, mayın gibi araç ve gereçler yapıları gereği hem ilgililer hem de üçüncü kişiler için tehlike arz ederler. Bunların taşıdığı tehlikelerin ne zaman ortaya çıkacağını tahmin edip önceden tedbir alarak önlemek mümkün olamaz, işte bu gibi tehlike taşıyan hizmetlerle araç ve gereçlerden sağlanan yararlar nasıl ki bunların sahibine ait oluyor ise, doğan zararlarda onların sahibine ait olmalıdır, şeklinde de ifa edilebilecek olan risk ilkesinin bir gereği olarak davacının uğradığı zararların hizmetin sahibi idare tarafından karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davacıya 2330 Sayılı Kanun gereğince 11.2.1998 tarihinde 660.295.000 TL. nakdi tazminat ödenmiştir. Aynı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ödenen bu nakdi tazminat nakdi tazminatı alanın maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu her türlü şüpheden varestedir.
Davacının maddi zararının tespiti için re'sen seçilen bilirkişi tarafından 4 Mayıs 2000 tarihinde tanzim edilip mahkemeye ibraz edilen bilirkişi raporunun tetkikinden davacıya ödenen nakdi tazminat yararının tamamının mahsubuna rağmen karşılanmayan maddi tazminat hak edişinin 7.524.672.000.TL. olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu Mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış ancak davacının istemine bağlı kalınmıştır.
Davacıya olay sebebiyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak davacı ........'a 7.000.000.000 TL. (yedi milyar TL.) maddi tazminat VERİLMESİNE,
2- Takdiren davacıya 150.000.000 TL. (yüzelli milyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına dava dilekçesinde belirtildiği üzere davanın açıldığı tarih olan 27 Temmuz 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine, faiz oranının 31 Aralık 1999 tarihine kadar %50 (yüzde elli), 1 Ocak 2000 tarihinden ödeme tarihine kadar %60 (yüzde altmış) olarak UYGULANMASINA,
4- Davacı tarafından peşin yatırılan 72.923.000 TL. (yetmişiki milyon dokuzyüzyirmiüç bin TL.) harcın istek halinde davacıya İADESİNE,
5- Davalı idare harçtan muaf olduğundan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
6- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 15.000.000 TL. (onbeş milyon TL.) bilirkişi ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan sarf edilen ve sarf edilecek olan 8.050.000 TL,(sekiz milyon elli bin TL.) posta giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 80.000.000 TL. (seksen milyon TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen manevi tazminat miktarına davanın açıldığı tarihte yürürlüktü bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 15.000.000 TL. (onbeş milyon TL.) Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy