(2330 S. K. m. 6)
Davacılar vekilinin 23 Aralık 1997 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde; davacıların yakını Uzm.J.Çvş. ............'in Van 21 J.Snr.Tüm.K.lığı Özel Harekat Grup K.lığı emrinde görev yapmakta iken, aynı yerde görevli arkadaşı tarafından silahla yaralanarak 22.01.1997 tarihinde vefat ettiği, davacı eş ve çocuğun yakınlarını kaybetmekten dolayı derin bir manevi acı ve ızdırap içine girdiği bunun yanısıra maddi desteğinden de mahrum kaldıkları, olaya davalı idarenin bir ajanının sebebiyet verdiği, davacıların zararının davalı idarece karşılanması gerektiği, maddi ve manevi tazminat talebi ile 04.09.1997 tarihinde idareye yaptıkları başvurunun süresi içinde cevap verilmeyerek reddedildiği, davacı eş için 1.500.000.000.-TL. maddi, 150.000.000.-TL. manevi, davacı çocuk için 2.000.000.000.-TL. maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte hüküm altına alınmasını talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacıların yakını olan Uzm.J.Çvş. ...........'in Van 21J.Sınır Tümen K.lığı Özel Harekat Grup K.lığı emrinde görev yapmakta iken, 22 Ocak 1997 günü Özel Harekat Grup K.lığınca düzenlenen pusu ve pusuya karşı koyma eğitimi esnasında Saat 11.15-11.30 sıralarında pusuya düşen personeli temsil eden J.Astsb.Kd.Çvş. ..........'in pusuya düşürüldüğünü haber vermek ve eğitimin muhabere eder gibi gerçekçi olmasını sağlamak maksadıyla, timin bulunduğu istikamete doğru ateş açması sonucu merminin isabet etmesi nedeniyle meydana geldiği, olayı müteakip yapılan adli tahkikat ve yargılama sonunda 21 J.Sınır Tüm.K.lığı Askeri mahkemesince verilen gerekçeli hükmün tetkikinden sanık J.Astsb.Kd.Çvş. ............'in tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek suçundan bir yıl altı ay müddetle hapis ve altıyüzkırkbeşbin TL. ağır para cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.
Davacı eş ...........'a 16.04.1997 tarihinde 328.682.000.-TL., davacı Çocuk ............'a ise 986.047.000.-TL. nakdi tazminat ödenmiştir.
Olayın bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği ve olayda müteveffanın hiçbir kusurunun bulunmadığı hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Devlet adına hizmeti yürüten idarenin halin icaplarına ve ihtiyaca göre hizmeti devamlı ve en iyi şekilde topluma arzetmesi ve hizmeti yürütürken kimsenin zarara uğramamasını sağlamak amacıyla gerekli önlemleri alması zorunludur. Bu zorunluluğun gereği gibi yerine getirilmemesi hizmetin kusurlu işlendiğinin açık bir delilidir. Olay günü sanık J.Astsb.Kd.Çvş. ............'ın pusu ve pusuya karşı koyma eğitiminde, eğitimin muhabere eder gibi olmasını sağlamak üzere havaya ateş etmesi gerekirken, daha etkili olacağını düşünerek pusu kurulacak tim elemanlarının bulunduğu istikamette ve başlarının bir boy üzerinden geçecek şekilde ateş etmesi sonucu ve ilk bakışta idare ajanı olan sanık astsubayın kusurundan ileri geldiği görünüyor ise de, ajanın idarenin yürüttüğü hizmetin bir parçası olduğu, bunun hizmetin yapısal özelliğinden kaynaklandığı, bir başka deyişle ajanı idarenin yürüttüğü hizmetten ayırmanın mümkün olmadığı, hizmetin yürütülmesi sırasında ajanların yeterince eğitilmediği ve denetlenmediği, dolayısıyla idare hizmet kusuru içinde bulunduğundan davacıların zararının davalı idarece karşılanması gerekeceği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşmiş içtihatları uyarınca olay sebebiyle T.C.Emekli Sandığınca bağlanan aylıklar ve tütün ikramiyeleri yarar kabul edilerek davacıların maddi zararlarından düşüldüğünden, maddi tazminat talebinde bulunan davacı eş ve çocuğa aylık bağlanıp bağlandığı, tütün ikramiyesi ödenip ödenmediği araştırılmış; T.C.Emekli Sandığının 03.07.1998 gün ve Sayı: B.07.1.EMS.0.10.01.01./67.698.055 sayılı yazılarında, Genel Müdürlüğün 15.08.1997 tarih ve 96962 sayılı İşlemi ile'15.2.1997 tarihinden itibaren 1. derece Türk Silahlı Kuvvetleri Vazife Malûlü olarak eşine 24.806.000.-TL., çocuğuna 14.884.000.-TL. aylık bağlandığı, bilahare babasının malûl ve muhtaç olduğunun anlaşılması üzerine bağlanan aylıkların 1.3.1997 tarihinden itibaren eşine 24.806.000.-TL. ve çocuğuna 12.403.000.-TL. olarak tadil edildiği, 1.7.1997 tarihinden itibaren eşine 33.803.000.-TL. ve çocuğuna 16.902.000.-TL.'ye yükseltildiği, daha sonra babasının vefat etmesi üzerine aylıkların yeniden tadil edilerek eşine 33.803.000.-TL. ve çocuğuna 20.286.000.-TL. olarak değiştirildiği, 30.10.1997 tarihinde annesinin aylık talebinde bulunması üzerine çocuğun aylığı 1.11.1997 tarihinden itibaren 16.902.000.-TL. olarak tadil edildiği, 1.1.1998 tarihinden itibaren eş aylığının 43.933.000.-TL.'ye çocuğun aylığının 21.967.000.-TL.'ye yükseltildiği, 3480 sayılı Kanun uyarınca 1997 yılı için (10 ay 15 günlük) eşine ve çocuğuna 43.690.000.-TL. tütün ikramiyesi ödendiği, ilgilinin sandığa tabi 9 yıl, 3 ay 7 gün hizmetine karşılık eşine 188.736.000.-TL. çocuğuna 94.368.000.-TL. emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, müteveffanın görevi dışında görevle ilgisi olmayan bir sebepten vefat etmiş olması halinde de hizmet yılı dikkate alınarak 5434 sayılı Kanunun Ek-13 ncü maddesine göre yetimine öğrenim durumu gözönüne alınarak aylık bağlanacağı, eşine ise aynı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca toptan ödeme yapılacağının bildirildiği görülmüştür.
Davacıların uğradıkları zararların tespiti için re'sen seçilen bilirkişinin 01.02.1999 tarihli raporunun tetkikinden, davacılardan eş ..............'in maddi zararlarının sağlanan maddi yararlarla 1.464.957.177.-TL. fazlasıyla karşılandığı, ayrıca 620.569.876-TL. nakdi tazminat yararı sağladığından maddi tazminat hakedişi bulunmadığı, davacı çocuk ........'in ise nakdi tazminatın tümünün mahsubundan sonra 1.208.388.000.-TL. maddi tazminat hakedişi olduğu anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ olunan bilirkişi raporuna süresi içerisinde itiraz olunmamış, ilmi veriler ve Mahkememizin yerleşik içtihatlarına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporu kurulumuzca da kabul edilerek rapor doğrultusunda işlem yapılmıştır.
Davacı eş ...........'a olay nedeniyle duyduğu ve duyacağı acı ve ızdıraplarını kısmen de olsa telafi edebilmek amacıyla takdir edilen miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiş, ancak sağladığı nakdi tazminat yararı aynı tür olaylarda Mahkememizce takdir olunan manevi tazminat miktarından fazla olduğundan 2330 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi dikkate alınarak manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Bu itibarla yukarıdaki açıklamaların ışığı altında;
1- Bilirkişi raporu uyarınca ve ödenen nakdi tazminat dikkate alınarak davacı eş ..........'ın maddi ve manevi tazminat isteminin REDDİNE,
2- Bilirkişi raporu uyarınca davacı çocuk .........'a 1.208.388.000. (Bir milyar ikiyüzsekiz milyon üçyüz seksen sekiz bin) TL. maddi tazminat verilmesine fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3- Hükmedilen maddi tazminat miktarına 15.02.1997 tarihinden 31.12.1997 tarihine kadar %30 (Yüzde otuz), 1.1.1998 tarihinden ödeme tarihine kadar %50 (Yüzde elli) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4- 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
5- Davacılar tarafından peşin yatırılan 33.520.000.(Otuzüçmilyonbeşyüzyirmibin) TL, harcın istek halinde davacılara İADESİNE,
6- Davacılar tarafından peşin yatırılan, sarfedilen ve sarfedilecek olan 8.700.000. (Sekizmilyonyedyüzbin) TL. posta ücretinin davalı idareden alınarak davacılara VERİLMESİNE,
7- Davacılar tarafından yatırılan ve sarfedilen 15.00.000. (Onbeşmilyon) TL. bilirkişi ücretinin davadaki haklılık oranına göre 9.821.000. (Dokuzmilyonsekizyüzyirmibirbin) TL. nın davacılar üzerinde bırakılmasına, 5.179.000. (Beşmilyon yüz yetmiş dokuzbin) TL.nın davalı idareden alınarak davacılara VERİLMESİNE,
8- Hükmedilen maddi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 59.208.000. (Ellidokuzmilyonikiyüzsekizbin) TL. avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacılara VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy