(1076 S. K. m. 8) (1111 S. K. m. 5)
Davacının 23 Kasım 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile sonradan davaya dahil olan vekilinin idarenin savunması üzerine verdiği ikinci dilekçesinde özetle; davacının 6 dersten başarısız olduğu gerekçe gösterilerek muvazzaf askerliğini yedek subay yerine erbaş olarak yaptırılmasına karar verildiği, TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliği ile 164-7 nolu Yönerge'ye dayanılarak verilen kararın hukuka yasa önünde eşitlik ilkesine ve yönetmelik ile yönergenin dayanak konusu yapıldığı yasa maddesine aykırı olduğu, yasaya aykırı olarak yönetmelik ve yönerge çıkarılamayacağından Yasaya ve Anayasaya aykırı olarak yayımlanmış olan TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliği ile 164-7 sayılı genelgenin iptal edilmesi gerektiği, 4 dersten başarısız olan adayın bütünleme sınavına girmesini kabul edip 5 dersten giremeyeceğini kabul etmenin eşitlik ilkesini zedeleyeceği, davalı idarenin 18 ay erbaş olarak askerlik yapacağı yönündeki işleminin de yasal olmadığı, 1111 sayılı Yasanın 5 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince davacının erbaş olarak yapacağı askerlik hizmetinin yedek subaylık süresinin 1/2 si kadar olacağı ileri sürülerek davacının yedek subay öğrenciliği sonunda başarısız sayılarak muvazzaf askerlik hizmetini erbaş olarak yaptırılması işleminin dayanağı olan 164-7 nolu Yönerge ile TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliğinin iptali, bu talebin reddi halinde erbaş olarak 8 ay süreyle askerlik hizmetine tabi tutulmama işleminin iptali dava ve talep edilmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin istemi Dairemizin 2 Aralık 1998 gün ve Gensek No: 1998/1979, Esas No: 1998/955 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Konya Personel Okulundan 263 ncü dönem Asteğmen Adayı olarak gördüğü eğitim ve öğretim sonunda yapılan sınavlarda seferberlik dersinden 4J, As. Ş.Yönt. As. Ş.İd. Faaliyetler dersinden 31, Sınıf Taktiği dersinden 40, Atatürkçülük dersinden 44, haritacılık dersinden 45, Askeralma dersinden ise 40 not almak suretiyle başarısız olduğu, başarısızlığı sebebiyle sevkedildiği Ders Kurulunca 5 Kasım 1998 gün ve 22/98 sayılı ararı ile erbaş çıkarılmasına karar verildiği, sözkonusu kararın 26 Kasım 1998 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanmasını takiben askerlik hizmetini 18 ay erbaş olarak yapmak üzere 30 Kasım 1998 tarihinde okulla ilişiğinin kesildiği anlaşılmıştır.
Konuya ilişkin 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun 8 nci maddesi; Yedek subay adayı olarak askere sevkten evvel veya yedek subay yetiştirilmekte iken aşağıdaki engel hali olduğu anlaşılanlar askerlik hizmetini durumlarına göre er veya erbaş olarak tamamlarlar.
a) .......
b) ........
c) Yedek subay öğreniminde başarı gösteremeyenler, erbaş olurlar.
Bunların yerine getirecekleri hizmet süresi 1111 sayılı Kanunun 5 nci maddesinin 1 nci fıkrasında belirtilen süre kadardır hükmünü amirdir.
Aynı Kanunun 30 ncu maddesinde, işbu Kanunun muhtelif maddelerinin tatbikatına ait teferruatın yapılacak talimatnamelerle tanzim olunacağı öngörülmüştür.
1111 sayılı Askerlik Kanununun 5 nci maddesinin 1 nci fıkrasında, Erbaş ve erler için muvazzaflık hizmet süresi; Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığında 18 aydır. Bu sürenin barışta, önce onbeş aya ve bilahare oniki aya kadar indirilmesine, Silahlı Kuvvetlerin de ihtiyacı dikkate alınarak, Bakanlar Kurulunca karar verilebilir. Ancak, 1076 sayılı Kanun hükmüne tabi yükümlülerden; bu yükümlülüklerini istekleriyle veya seçim sonucu yedek subay adayı alamadıkları için erbaş-er olarak yerine getirecekler ile makbul bir özürü olmaksızın seçime katılmayacakların hizmet süresi aynı celbe tabi olup, yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadardır hükmü yer almaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliğinin Başarısızlığın Tesbiti ve Yapılacak İşlemler başlıklı 6 nci bölümünün 14 ncü maddesinde, bu yönetmelik kapsamına giren personelin eğitim ve öğretimlerinde blok teşkil etmeyen 4 (dört) veya daha fazla dersten veya bloktan kalanlar ile bütünleme veya engel sınavlarında 59 ve daha aşağı not alanların başarısız sayılacakları ve sınıfta kalacakları belirtilmiştir.
Aynı yönetmeliğin Başarısız Olanlar Hakkında Yapılacak İşlemler başlıklı 15 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde, yedeksubay temel eğitim-öğretimine katılan yedeksubay adaylarının eğitim - öğretimde başarısız oldukları takdirde askerlik mükellefiyetlerini erbaş olarak yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 20 nci maddesinde; Yedeksubay adaylarının okul ve adaylıkla ilişkilerinin kesilmesi ile ilgili hususların 1076 sayılı Kanun gereğince çıkarılan Yedeksubay Aday Adaylarından veya Yedeksubay Adaylarından Erbaş ve Er Çıkarılacaklara İlişkin Yönetmelik ve bu Yönetmelik esaslarına göre çıkarılacak Yönergelerde belirtileceği, adayların okuldan çıkarılma ile ilgili onay ve uygulamaya yönelik işlemlerin yönergelerde açıklanacağı öngörülmüştür.
17 Mart 1984 gün ve 18344 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yedek Subay Aday Adaylarından veya Yedek Subay Adaylarından Erbaş ve Er Çıkarılacaklara İlişkin Yönetmelikin 6 ncı maddesinde; Yedek subay öğreniminde başarı gösteremeyenler kesinleşen not durumlarına göre erbaş çıkarılırlar. Başarısızlık nedeniyle erbaş çıkarılmanın esasları yönergede gösterilir hükmüne yer verilmiştir.
Bahse konu Yönetmeliğinin 8 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin 4, 5 ve 6 ncı maddelerine göre er ve erbaş çıkarılanların hizmet sürelerinin 1111 sayılı Askerlik kanununun 5 nci maddesi 1 nci fıkrasında, er ve erbaşlar için belirlenen süre kadar olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümleri uyarınca çıkartılan Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıf Okulları Eğitim ve Öğretim Yönergesinin 5 nci bölüm 2 nci maddesinde not dereceleri gösterilmiş; 100- 86 arasındaki notların çok iyi, 85- 70 arasındaki notların iyi, 69- 60 arasındakilerin orta, 59-O arasında bulunan notların ise zayıf olduğu belirtilmiştir.
Anılan Yönergenin 6 ncı bölüm 1 nci maddesinin (a) fıkrasında, blok teşkil etmeyen 4 (Dört) veya daha fazla desten veya bloktan kalanların başarısız sayılırlar denilmektedir.
Aynı Yönergenin 7 nci bölüm 8 nci maddesinde ise Yedek Subay Eğitim-Öğretiminde başarı gösteremeyenler; kesinleşen not durumlarına göre Ders Kurulu ile Eğitim - Öğretim Kurulunun kararı ile Kara Kuvvetleri Komutanının onayı ile erbaş çıkarılacakları hükme bağlanmıştır.
Açıklanan hükümler ışığında davacının durumu değerlendirildiğinde, yedek subay öğrencisi olarak eğitim ve öğretim sonunda yapılan sınavlarda 6 dersten 45 ve daha düşük not alarak başarısız olan davacının, Personel Okul Komutanlığı Ders Kurulunun Kararı ve KKK. nın onayı alınmak suretiyle başarısızlık nedeniyle erbaş çıkarılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Davacı vekilince, davacının Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliği ile Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıf Okulları Eğitim ve Öğretim Yönergesinin (KKY. 164-7) yasaya aykırı bulunduğu, bu Yönetmelik ve Yönerge uyarınca 4 dersten başarısız olan adaylara bütünleme sınav hakkı tanınmamasının Anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğu, alması gerekin tüm adayların bütünleme sınavına girmesi veya tüm adaylar için bütünleme hakkının kaldırılması olduğu, bu nedenle TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliği ve 164-7 sayılı genelgenin iptali gerektiği ileri sürülmüş ise de; sözkonusu hükümlerin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır. Zira Anayasa Mahkemesinin kararlarında da açıklandığı üzere anayasanın 1-0 ncu maddesinde belirtilen amaç eylemli değil hukuki eşitliktir. Hukuki eşitlik aynı hukuki durum ve kişiler arasındaki eşitliği öngörür. Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliğinin Başarısızlığın Tesbiti ile ilgili hükümler Silahlı Kuvvetlerdeki tüm Sınıf Okulları Komutanlıklarını ve sınıf okullarında eğitim - öğretim ve kursa tabi tutulan personeli kapsamaktadır.
1076 sayılı Kanunun 8 nci maddesinde Yedek Subay Öğreniminde başarı gösteremeyenlerin askerlik hizmetlerini erbaş olarak yapacakları belirtilmiş, ancak hangi hallerin başarısızlık sayılacağı açıklanmamış, buna ilişkin esasların Yönetmelik ve Yönergelerle düzenleneceği öngörülmüştür. İdare de Yasa ve Yönetmelikten aldığı yetki ile takdir yetkisini kullanarak 4 veya daha fazla dersten başarısız olanlar için bütünleme sınav hakkını tanımama yönünde kural tesis etmiştir. 3 dersten başarısız olan öğrenci ile dört dersten başarısız olan öğrenci aynı konumda bulunmadığından farklı düzenlemelere tabi tutulmalarında bir eşitsizlik ve yasaya ve Anayasaya aykırılık bulunmamaktadır. Aksi durumda 60 ve yukarısı not alanların başarılı sayılması ile 59 ve aşağısı not alanların başarısız sayılmasının da eşitlik ilkesine aykırı olmadığı ileri sürülebilir ki bu durum kuralsızlık doğurur. Bu itibarla davacı vekilinin Anayasaya aykırılık iddiası ile Yönetmelik ve yönergenin yasaya aykırı bulunması nedeniyle iptali yönündeki iddiaları ciddi görülmemiştir.
Diğer taraftan 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun 8 nci maddesinde Yedek subay öğreniminde başarı gösteremeyenlerin erbaş olacakları ve bunların yerine getirecekleri hizmet süresinin 1111 sayılı Kanunun 5 nci maddesinin 1 nci fıkrasında belirtilen süre kadar olduğunun açıkça belirtilmesi ve 1111 sayılı Askerlik Kanununun 1 nci fıkrasında erbaş ve erler için muvazzaflık hizmet süresinin 18 ay öngörülmesi karşısında davacının 18 aylık askerlik hizmetine tabi bulunduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. 1111 sayılı Kanunun 5 nci maddesinde, Yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı şeklinde öngörülen süre, 1076 sayılı Kanun hükmüne tabi yükümlülerden; bu yükümlülüklerini istekleriyle veya seçim sonucu yedek subay adayı olmadıkları için erbaş er olarak yerine getirecekler ile makbul bir özrü olmaksızın seçime katılamayanlar hakkında tatbiki mümkün olup, başarısızlık yahut sair nedenlerle yedek subay adaylığına son verilenlerle bir ilgisi bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacının yedek subay öğrenciliği sonunda başarısız sayılarak askerlik hizmetinin 18 ay süreyle erbaş olarak yaptırılması işleminde hukuka ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığından yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy