(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili 24 Haziran 1998 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Diyarbakır - Kulp İlçe Jandarma K'lığında görev yapmakta iken 11.02.1993 tarihinde ilçe merkezinin emniyetini sağlamak için görevlendirildiğini, pusu görevini icra ederken aşırı kar ve soğuk nedeniyle donarak rahatsızlandığını, tedavileri sonucunda TSK'de görev yapamaz raporu verildiğini, vazife malûlü olarak emekliye ayrıldığını, bu nedenle uğradığı zararların tazmini için idareye yaptıkları başvuruya cevap verilmediğini belirterek 49.500.000.000.TL. maddi ve 500.000.000.TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı İdare, davacının raporun kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde kendilerine başvurulmasının kanun gereği olduğunu, davacının süresini geçirdikten sonra yaptığı başvuru nedeniyle davanın süresinde açılmadığını ileri sürmektedir.
Mahkememizde görülmekte olan subay ve astsubayların yaralanıp sakat kalmaları sonucundaki tazminat davalarında tedavilerin devamı sırasında ve sonra kesin rapor verilip onaylansa bile davacıların TSK.'deki görevlerine devam ettikleri, maaşlarını aynen almaları nedeniyle bir zararlarının oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle de emekliye sevkedilmeyen bu tür davacıların herhangi bir zararlarının henüz olmadığı gerekçesiyle emekli edilmeden kesin rapor üzerine açılan davalar reddedilmektedir. Davacı hakkındaki rapor 12.09.1996 tarihinde onaylanmıştır. Ancak davacı 15.03.1998 tarihinde emekli edilmiştir. Davalı İdareye 03.06.1998 tarihinde yapılan başvurunun ve 24 Haziran 1998 tarihinde kayda geçen dilekçe ile açılan tam yargı davasının süresinde olduğu Kurulumuzca kabul gördüğünden davalı idarenin süre itirazına itibar edilmeyerek davanın esastan incelemesine geçilmiştir.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerin incelenmesinde; Davacının 11.02.1993 tarihinde Kulp İlçesinin emniyetini sağlamakla görevli olup su deposu bölgesinde gece pusu icra ettiği esnada aşırı soğuk ve kar nedeniyle rahatsızlandığının tedavisi sonucu GATA Sağlık Kurulunun 12.09.1996 tarih ve 5752 sayılı Polinöropati sekeli (ağır) tanılı D/11 F-1 TSK.'nde Görev Yapamaz kararlı raporunun MSB. lığı Sağ. D. Bşk.lığına Mart 1997 tarihinde onaylandığı T.C. Emekli Sandığı Sağlık Kurulu kararı ile mevcut sakatlığına görev esnasındaki aşırı soğuk ve kar sebebiyle meydana gelip gelemeyeceğinin saptanması doğrultusunda bu hususa açıklık getirmek üzere GATA Sağlık Kurulunca 04.07.1997 tarih ve 4174 Sayılı "D/11 F1 Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamaz. Hastalığın oluşu birçok sebeplerden dolayı olabilir. Soğuk ve aşırı fiziksel aktivite hastalığının oluşumuna zemin hazırlamış olabilir. Fakat kesin sebebinin ne olduğu bilinmez kararın verildiği işbu raporun 05.12.1997 tarihinde MSB. lığı Sağlık Dairesi Başkanlığınca onaylandığı, Görev Yapamaz Kaydıyla verilen sağlık kurulu raporuna göre de vazife malûlü olarak emekliye ayrılmasının 08.01.1998 tarihinde MSB. lığınca uygun görüldüğü, 15.03.1998 tarihinden itibaren de T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce aylık bağlandığı anlaşılmıştır.
Anayasa'nın 125. maddesinde idarenin kendi işlem ve eylemlerden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu bildirilmiştir. Bir kamu hizmeti olduğunda kuşku bulunmayan askerlik hizmetinin gereklerinden olan pusu görevi esnasında, davacı aşırı kar ve soğuk nedeniyle rahatsızlanarak sakat kalmıştır. Bu nedenle zararın zarar gören üzerinde bırakılmayıp bu hizmetten faydalananlara dağıtılması hakkaniyet gereğidir. Kusursuz sorumluluk kuramı uyarınca davacının uğradığı zararların davalı idarece karşılanması gerekir.
Mahkememizin yerleşik içtihatlarına göre T.C. Emekli Sandığınca vazife malûllüğü nedeniyle bağlanacak aylıklar ile görev dışında malûl olsa idi bağlanacak aylıklar arasındaki fark yarar olarak kabul edilmektedir.
Bu husus araştırılmış T.C.Emekli Sandığının 15.02.1999 gün ve 67.503.044 Sayılı yazısında Genel Müdürlüğün 04.03.1998 - 18.03.1998 - 05.02.1999 tarih ve 26 751 - 35547 - 166516 sayılı işlemleri ile davacıya 15.03.1998 tarihinden itibaren 88.270.000.TL. vazife malûllüğü aylığı bağlandığı, en son olarak aylığının 01.01.1999 tarihinden itibaren 157.983.000.TL.'ye yükseltildiği, 5434 Sayılı Kanunun Ek 20 nci maddesi uyarınca 1.295.282.000.TL. emekli ikramiyesi ve 1998 yılı için 9,5 aylık 284.288.000.TL. tütün ikramiyesi ödendiği, görevi dışında yaralanması halinde davacıya 15.03.1998 tarihinden itibaren 49.431.000.TL. adi malûl aylığı bağlanacağı, en son olarak 01.01.1999 tarihinden itibaren 89.184.000.TL.'ye yükseltileceği bildirilmiştir.
2330 Sayılı Nakdi Tazminat ödemesi ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun uyarınca davacıya 26.06.1994 tarihinde 56.100.000.TL., 27.10.1997 tarihinde 1.601.887.500.TL. nakdi tazminat ödenmiştir. Aynı Kanunun bu maddesi uyarınca ödenen bu tazminatın hem maddi hem de manevi zararlar karşılığı olduğu açıktır.
Davacının uğradığı zararların tespiti için re'sen seçilen bilirkişinin hazırladığı 04.01.1999 tarihli raporun tetkikinden davacının tazminat hakedişinin nakdi tazminatın tamamının mahsubundan sonra 12.094.899.730. TL. olduğu anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idare itiraz etmemiş, davacı vekili ise tazminatta fazla indirim yapıldığı, Emekli Sandığınca bağlanan aylığı indireme tabi tutulmaması, hesapta yıllar itibariyle uygulanan artış oranının (%5) düşük olduğu yönlerinden itiraz etmiş ise de bu itirazlarına itibar edilmeyerek Mahkememizin tespit ettiği kıstaslara, yerleşik içtihatlarına ve ilmi verilere uygun olduğu anlaşılan bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama yapılmıştır.
Davacının olay nedeniyle duyduğu ve ömür boyu duymaya devam edeceği acı ve ızdırabını kısmen de olsa telafi edebilmek amacıyla takdir edilecek miktarda tazminat ödenmesine karar verilirken istemiyle bağlı kalınmıştır.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca davacı .........'ye 12.094.900.000. TL. (Onikimilyardoksandörtmilyondokuzyüzbin TL.) maddi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
2- Takdiren ve istemi gibi davacıya 500.000.000.TL. (beşyüzmilyon TL.) manevi tazminat VERİLMESİNE,
3- Hükmedilen maddi tazminat miktarına davacıya vazife malûllüğü aylığının bağlandığı 15 Mart 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar %50 (yüzdeelli) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4- Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 11 Şubat 1993 tarihinden 31 Aralık 1997 tarihine kadar %30 (yüzdeotuz), 01 Ocak 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar %50 (yüzdeelli) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
5- Davacı tarafından peşin yatırılan 452.000.000.TL. (dörtyüzelliikimilyon TL.) harcın istek halinde davacıya İADESİNE,
6- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 15.000.000.TL. (onbeşmilyon TL.) bilirkişi ücretinin davada haklılık oranına göre 8.350.000.TL.'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3.650.000.TL.'sinin (üçmilyonaltıyüzellibin TL.) sinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 7.550.000TI. (yedimilyonbeşyüzellibin TL.) posta giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri uyarınca tespit edilen 112.094.900.TL. (yüz oniki milyon doksan dörtbindokuzyüz TL.) Avukatlık Ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy