(1111 S. K. m. 35, 36, 86, 103) (2709 S. K. m. 72)
Davacı 26.11.1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1990-1994 yılları arasında A.Ü. Açık Öğretim Fakültesinde öğrenci olması nedeniyle askerliğinin ertelendiğini, ancak bu arada Tiran da İşçi olarak çalışmaya başlaması nedeniyle öğrenimine ara vermek zorunda kaldığını ve yabancı ülkede işçi olması nedeniyle askerliğinin 1111 sayılı Kanunun 35/G maddesine göre 09.02.1994 -30.09.1997 tarihleri arasında ertelendiğini, yine bu durumu nedeniyle Tirandan ayrılmak zorunda kaldığını, kendine bu kez de Kıbrıs'ta iş bularak çalışmaya başladığını, buradaki işçi statüsünde olması nedeniyle askerliğini tekrar 11.03.1996 - 31.10.1999 tarihleri arasında ertelendiğini, 1997-1998 öğretim yılında tekrar Üniversite sınavlarına girdiğini ve Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi Yönetim ve Organizasyon Bölümüne girmeye hak kazandığını, 03.10.1997 tarihinde bu okula kayıt yaptırdığını, 1998- 1999 öğretim yılında kaydının yenilenmesi nedeniyle askerliğinin ertelenmiş olduğunu, hal böyle iken, ihtilaflı oldukları birisinin asılsız ithamları yüzünden hakkında haksız yere askere sevk işlemi düzenlendiğini, 30.01.1970 Doğumlu olması nedeniyle 1111 sayılı Kanunun 35/c maddesindeki 29 yaş sınırını henüz doldurmadığını, aynı Kanunun 35/G maddesinde öngörülen tecil sebebiyle erteleme hakkı devam ederken Ekim 1997 tarihinde A.Ü.İşletme Fakültesi Yönetim ve Organizasyon bölümüne kayıt yaptırdığı dikkate alındığında askerliğinin 1111 sayılı Kanunun 36 ncı maddesine göre ertelenmesi gerekirken askere sevk işlemi yapılmasının Kanuna açıkça aykırı bulunduğunu, işlemin iptaline öncelikle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, davalı idarenin ilk savunması alındıktan işleme mesnet bilgi ve belgelerin incelenmesinden sonra AYİM.2 nci Dairesinin 10.02.1999 gün ve 1998/995 Esas sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Dava, davacının öğrencilik durumu nedeniyle askerliğinin tecil edilmeyerek askere sevk işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
T.C.Anayasasının 72 nci maddesi uyarınca vatan hizmeti her Türk'ün hakkı ve ödevi olup, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya Kamu kemsin de ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenmektedir.
1111 Sayılı Askerlik Kanunu'nun Ertesi Seneye Bırakma başlıklı 35 nci maddesinin 21.5.1992 tarih ve 3802 sayılı Kanunla değişik (G) bendi; Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu sıfatı ile yabancı ülkelerde bulunan yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarına baş vurmaları halinde, bunların son yoklama, celp ve sevk gibi her türlü askerlik işlemleri; iki yılda bir yenilemek kaydıyla; 38 yaşlarını tamamladıkları yılın sonuna kadar Milli Savunma Bakanlığınca ertelenebilir.
Erteleme şartlarını haiz olmadıkları anlaşılanlar veya erteleme sebebi ortadan kalkanlarla kendi istekleriyle erteleme hakkından vazgeçenlerin ertelemeleri iptal edilerek, askere şevkleri sağlanır hükmünü taşımaktadır.
Son yoklama sırasında bu maddede sayılan sebeplerle askerlik yapmayacakları anlaşılanların muamele ve muayenelerin ertesi seneye bırakılacağını düzenleyen 35 nci maddenin (c) bendinde; Askeri mekteplerle nizamname ve talimatnamelerine göre devam mecburiyeti olan resmi ve yüksek mekteplerle liseler ve ota mekteplerde ve tali meslek mekteplerinde veya bu derecelerde olduğu Maarif Vekaleti tarafından veya müdürlüklerinden tasdik edilen hususi ecnebi mekteplerde aynı vasıta bulundukları Maarif Vekaletince tasdikli memleket harici mekteplerinde okumakta oldukları anlaşılanlar (Bunların ertesi seneye terki en çok 29 yaşını bitirinceye kadar uzar. Bu yaşa kadar tahsillerini bitirmemiş olanlar iki sene üst üste sınıf geçemeyenler, yüksek bir mektebi bitirdikten sonra diğer bir yüksek mektebe veya ihtisas şubelerine ayrılmış müesseselerin ve üniversitenin bir şubesini bitirdikten sonra diğer şubesine girenler; ertesi seneye bırakılmayıp asker edilirler. İşbu talebenin derslerine muntazaman devam etmeleri şartıyla tahsil saatleri haricinde memuriyet, vazife, sanat, ticaret ve ziraatla iştigalleri tecillerine mani teşkil etmez.) hükmü düzenlenmiş bulunmaktadır.
Aynı Kanunun 36 ncı maddesi de; Ertesi seneye bırakılanlar, erteleme süreleri dolmadan kendi istekleri ile veya ertesi seneye bırakılma sebeplerinin ortadan kalkması halinde o yıl askere sevk edilebilirler.. hükmünü amirdir.
1111 Sayılı Kanunun 103 ncü maddesi de; İş bu kanuna göre askerlik meclisleri veya kaza ve vilayet idare heyetleri hakkındaki şikayetler Dahiliye ve Müdafii Milliye Vekaletlerince müştereken ve askerlik daire ve şube reisleriyle hekimler hakkındaki şikayetler Müdafii Milliye Vekaletince tahkik ettirilir.
İşbu meclis ve heyetlerle askerlik daire ve şubelerinin ve muayeneye memur hekimlerin verdikleri kararlar ve raporlar aleyhindeki itirazların kanuna derecei mutabakatını tetkik ve neticeye göre tashih ve tadil hakkı Müdafii Milliye Vekaletine aittir. Buna da kanaat etmeyenler Şurayı Devlete müracaat edebilirler hükmünü öngörmektedir.
Davacı 1970 doğumlu olup, 1989 yılında lise mezunu olarak askerliğe karar aldırmış ve 1111 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin 2 nci fıkrasına göre sevk tehiri hakkını kullanarak, bu süre içerisinde Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi İş İdaresi Bölümüne 1990 yılında kayıt yaptırmıştır.
Aynı sınıfta iki yıl üst üste kaldığından 1993 yılında öğrenciliğine dayanan ertesi yıla terk işlemi iptal edilmiş, yoklama kaçağı olarak aranmakta iken 22 Nisan 1994 tarihinde T.C.TİRAN Konsolosluğundan gönderilen erteleme belgesi üzerine askerliği 1111 sayılı Kanunun 35/G maddesi kapsamında 30 Eylül 1997 tarihine kadar ertelenmiştir.
T.C. TİRAN Konsolosluğunun 17 Ekim 195 tarihli yazısında; adresine müteaddit defalar yazılan yazılara cevap alınmadığı, Arnavutluk'tan ayrılmış olabileceği belirtildiğinden, erteleme sebebinin ortadan kalkmış olması nedeniyle ertelemesi iptal edilerek yoklama kaçağı takibine başlanmıştır.
Davacının 29.03.1996- 11.03.1997 tarihleri arasında geçerli çalışma iznine istinaden Kıbrıs'ta çalıştığından dolayı 31 Ekim 1999 tarihine kadar ertelemesi yapılan davacının bu sürede 1997-1998 öğretim yılında Üniversite sınavlarına girerek devam mecburiyeti olmayan Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi Yönetim ve Organizasyon bölümüne kaydını yaptırdığı, ancak bir ihbar üzerine yapılan araştırmada davacının 29.07.1996 günü KKTC'den çıkış yaptığı bir daha Kıbrıs'a girmediğinin saptanması üzerine 11.03.1997 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ertelemesi iptal edilerek 1111 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi gereğince yoklama kaçağı olarak takibe alındığı anlaşılmaktadır.
Görüldüğü gibi, davacı 1989 yılında 1111 sayılı Kanunun 36/2 maddesinden yararlanarak sevk tehiri hakkını kullandığı, 1993 yılına kadar 1111 sayılı Kanunun 35/c maddesinden yararlandığı ve aynı sınıfta iki yıl üst üste kaldığından dolayı öğrencilik statüsünden çıktığı ve ertelemesinin iptal edilerek yoklama kaçağı durumuna düştüğü, Tiranda işçi olduğundan bahisle 1111 sayılı Kanunun 35/G maddesinden yararlanarak erteleme hakkından yararlandığı, Arnavutluktan ayrıldığının saptanmasıyla ertelemesi iptal edilerek yoklama kaçağı kaldığı, son kez KKTC'de çalışma iznine istinaden 1111 sayılı Kanunun 35/G maddesinden yararlandırılmış ise de 29.07.1996 tarihinde KKTC'nden ayrılıp bir daha KKTC'ne girmediği ihbar üzerine yapılan soruşturmada anlaşılarak ertelemesinin iptal edildiği, davacının haksız olarak yaptırdığı son erteleme süresi içerisinde A.F.ne kaydını yaptırarak yeniden öğrenci statüsüne girdiğinden bahisle askerlik ertelemesinin kabul edilmesine ilişkin isteminin idarece davacının daha önceleri 1111 sayılı Askerlik Kanununun 35/c, 36/G, 36 ncı maddelerinden yararlandırılmış olması, haksız olarak yapılan ertelemesi süresi içinde yeniden öğrencilik statüsünü kazanması, yoklama kaçağı olduğundan derhal askere şevkinin 111-1 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin amir hükmü olduğundan bahisle kabul edilmesi işleminin hukuka ve mevzuata aykırı bulunmadığı halen 29 yaşını ikmal eden davacının öğrencilik statüsünden erteleme hakkının da bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının askere sevk edilme işleminin iptaline yönelik DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy