(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekili, 17.12.1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 58 nci Top.Er Eğt.Tug.Hff.Top.Er Eğt.Tb.2.Bt.Komutanlığı emrinde askerlik görevini yaparken eğitim esnasında komutanının atla emriyle araçtan atlarken sakatlandığını, Burdur Devlet Hastanesinde yapılan ilk müdahaleden sonra 1 hafta revirde yattığını, tedavisi sağlanamadan dağıtımının yapılarak Tunceli Ovacık 5 nci Bt.Komutanlığına gönderildiğini, sakat olarak birliğine katılan müvekkilinin şikayetleri dikkate alınmadan 4 ay daha eğitim yaptırıldığını, bilahare Elazığ Askeri Hastanesine ve buradan da GATA'ya sevk edilerek askerliğe elverişli değildir raporu verildiğini, maddi ve manevi zararlarının karşılanması için idareye yaptıkları 19.08.1998 tarihli başvuruya cevap verilmediğini belirterek olaydan dolayı 7.500.000.000.TL. maddi ve 2.500.000.000.TL. manevi olmak üzere toplam on milyar TL. tazminatın olay tarihi olan 12.01.1998 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının Burdur 58 nci Top. Er Eğt.Tug.Hf.Top.Er Eğt.2 nci Bt.Komutanlığı emrinde acemi eğitimini Topçu er olarak yaptığı sırada 12.01.1998 tarihinde günlük eğitim programına uygun olarak Tek. Er Muharebe eğitiminde araçtan atlaması sonucunda ayağından yaralandığı, revirde yapılan tedaviyi müteakip Burdur Devlet Hastanesine sevk edildiği, bu hastane tarafından 7 gün istirahatını müteakip 15 gün daha yatak istirahatı verildiği, istirahatı bitiminde dağıtım olduğu Tunceli - Ovacık 51 nci İç Güv.Tug.5 nci Bt.Komutanlığı emrine katıldığı, rahatsızlığını beyan etmesi nedeniyle revire sevk edildiği, bilahare Elazığ Askeri Hastanesine ve buradan da GATA'ya sevk edildiği, GATA Sağlık Kurulunun 24.06.1998 gün ve 6311 sayılı raporu ile sol ayakta kırığa bağlı neviküler kemik harabiyeti teşhisiyle B/66 F 8 Askerliğe elverişli değildir kararı verildiği ve davacının terhis edildiği anlaşılmıştır.
T.C.Anayasasının 125 nci maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için de zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun varlığından söz edilemez ise de, kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden kaynaklanan eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğu, zararın hizmetin içinden doğduğu dikkate alındığında davacının uğradığı zararların kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davalı idare tarafından karşılanmasının gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatları uyarınca T.C.Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan kimselerin kamu hizmetinin ifası sırasında sakatlanmaları veya ölmeleri halinde kendilerine yahut varislerine T.C.Emekli Sandığınca bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyesi olay sebebiyle sağlanan yarar olarak kabul edilerek maddi zararlardan düşüldüğünden maddi tazminat isteminde bulunan davacıya aylık bağlanıp bağlanmadığı, tütün ikramiyesi ödenip ödenmediği araştırılmış T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 17.08.1999 tarihli yazısından, Genel Müdürlüğün 09.07.1999 gün ve 45704 sayılı işlemi ile davacıya 01.09.1998 tarihinden 69.456.000.TL. aylık bağlandığı, bağlanan aylığın 01.07.1999 tarihinden itibaren 122.506.000.TL. ye yükseltildiği, ayrıca 3480. Sayılı Kanun uyarınca 1998 yılı için (4 aylık) 73.150.000.TL. tütün ikramiyesi tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Maddi tazminat isteminde bulunan davacının maddi zararlarının sağlanan yararlarla karşılanıp karşılanmadığının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 08.02.2001 tarihli bilirkişi raporundan, davacının 9.866.160.586.TL. gerçek maddi zararına karşılık 44.011.760.365.TL. maddi yarar sağladığı, maddi tazminat hak edişinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna itiraz edilmemiş olup bilirkişi raporu, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verilere uygun olarak tanzim edildiğinden rapor doğrultusunda uygulama yapılmıştır.
Bilirkişi raporuna göre davacının maddi zararı bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyesi ile fazlasıyla karşılanmış olup maddi tazminat hak edişi bulunmamaktadır.
Davacıya sakatlanması nedeniyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla askeri ve sosyal durumu paranın alım gücü, zararın başlangıç tarihi olan olay tarihinden ödeme gününe kadar işleyecek yasal faiz dikkate alınarak uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi sonucuna ulaşılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatlarına göre T.C. Emekli Sandığı tarafından bağlanan maluliyet aylığı ve ödenen tütün ikramiyesi davacının maddi tazminat hak edişinden düşülmektedir. Davacının maddi tazminat talebi reddedilmiş ise de; bu red hususu davacının isteminde haksız oluşundan değil haklı görülen talebinin bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyesi gibi gelirlerin mahsup edilmesi sonucu geriye hükmedilecek bir miktar kalmamasına dayandığından, davacının davasını açtığı 17.12.1998 tarihinde vazife malullüğü aylığı henüz bağlanmamış olduğundan, davacının aylık bağlanması hususundaki T.C. Emekli Sandığı işlemini beklediği takdirde dava açma süresinin geçirileceği, dava açılmasının hukuki zorunluluk olarak belirmesi dikkate alınarak yargılama giderlerinin özellikle maddi tazminat bakımından avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine ilişkin davalı idare isteminin reddi cihetine gidilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca davacı ..................'ın maddi tazminat İSTEMİNİN REDDİNE,
2- Davacı ................'a takdiren 200.000.000.TL. (ikiyüzmilyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
Hükmedilen manevi tazminata olay tarihi olan 12 Ocak 1998 tarihinden 31 Aralık 1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzde elli), 01 Ocak 2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE, Dava duruşmalı görülmüş ise de reddedilen maddi tazminat istemi bakımından davacı aleyhine avukatlık ücreti takdirine ilişkin istemin REDDİNE,
Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 20.000.000.TL. (yirmimilyon TL.) bilirkişi ücretinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 71 nci maddesi gereğince yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesine, 492 Sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince muaf tutulan idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan 91.500.000.TL.(doksanbirmilyonbeşyüzbin TL.) harcın istek halinde davacıya İADESİNE,
8- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 7.7.50.000.TL. (yedimilyonyediyüzellibin TL.) posta ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9- Hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 20.000.000.TL. (yirmimilyon TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 20.000.000.TL. (yirmimilyon TL) Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak, davalı idareye VERİLMESİNE.
KARŞI OY GEREKÇEM
Davacı manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini talep etmiş ise de; takdir olunan manevi tazminat miktarı paranın karar tarihindeki alım gücü, olay tarihinden karar tarihine kadar geçen süredeki değişen sosyal ve ekonomik koşullar nazara alınarak davacının olay tarihindeki manevi zararının tamamını kapsayacak şekilde tespit ve takdir edildiğinden, manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin reddine karar verilmesi, ancak karar tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz yürütülmesi gerektiği görüşünde bulunduğumdan çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy