(Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 15)
Davacı vekili 26 Şubat 1999 tarihinde İZMİR Bölge İdare Mahkemesine verdiği ve 3 Mart 1999 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; askerlik hizmetine başlayan müvekkilinin 2.9.1992 tarihinde askerliğe elverişli olmadığının tespiti üzerine terhis edildiğini, düztabanlığı nedeniyle köyünde bile hoş karşılanmadığını, terhis belgesini almaması nedeniyle iş imkanlarından yoksun kaldığını, askerlik şubesinden raporunun kaybolduğunu öğrendiğini, yeniden hastaneye sevk edildiğini, aradan 6 yıl geçtiğini, askerliğe elverişlidir kararı verilmesi üzerine yeniden askere sevk edildiğini, olayda idarenin ağır kusuru bulunduğunu bu uygulamanın idarede istikrar ilkesi, kazanılmış hakların korunması ilkelerine aykırı olduğunu belirterek öncelikle yürütmenin durdurulması ve haksız işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması yönündeki talebi Ara kararlarımızla davacının GATA'ya şevkinden ve hakkında düzenlenen sağlık kurulları raporların incelenmesinden sonra AYİM 2 nci Dairesinin 9 Şubat 2000 gün ve E.1999/185 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Dava dosyasında mevcut belge ve bilgilerin tetkikinden; davacının 29.05.1992 tarihinde eğitim birliğine şevkinin yapıldığı, askerlik hizmeti esnasında Diyarbakır 400 Yataklı Hastanesince hakkında düzenlenen 02.09.1992 gün ve 2991 sayılı B/66 F.l Askerliğe Elverişli Değildir tanı ve kararlı ön rapor üzerine terhis edildiği, yazışmalara rağmen davacıya ait sağlık kurulu raporunun temin edilmemesi üzerine sevk edildiği İskenderun 200 Yataklı Dz. Hst. ve Ankara Yataklı Asker Hastanelerince yapılan kontrol ve hakem muayeneleri sonucunda A/66 F-1 Askerliğe Elverişlidir. Komando Olamaz. Bileteral Pes Pianus tanı ve kararlı raporlar üzerine 4 Şubat 1999 tarihinde yeniden askere sevk edildiği, bunun üzerine bu işlemin iptali istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
1111 sayılı Askerlik Kanununun Ek 5 nci maddesi, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun ilgili maddelerine dayanarak çıkarılan ve 24.11.1986 gün ve 19291 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Askerliğe Elverişli Olmayan Erler Hakkında Yapılacak İşlem başlıklı 15 nci maddesi; Askere alındıktan sonra Askeri hastanelerin sağlık kurullarından Askerliğe elverişli değildir kararı alan erler raporlarının onaylanmasını beklemek üzere bu hastaneler tarafından yerli kayıtlı bulunduğu askerlik şubesi emrine gönderilir. Ayrıca durum ilgililerin birliğine duyurulur. Terhis işlemleri, raporları ilgili makamlarca onaylanıp askerlik şubesine geldikten sonra yapılır. Askerliğe elverişli değildir kararı alanlar gerektiğinde ilgili makamlarca yeniden Askeri hastanelerin sağlık kurullarına muayeneye gönderilerek alacakları son rapor kararına göre, TSK. Personelinin Sağlık Muayeneleri Yönergesi gereğince işlem görürler. Askerliğe elverişli değildir. kararı alanlar emsalinin çağ dışı kalma tarihine kadar Milli Savunma Bakanlığınca gerektiğinde tekrar muayene ettirilerek alacakları son rapor kararına göre işlem görürler. hükmünü içermektedir.
Öte yandan; Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin sağlık Muayene Yönergesi (MY:33-2(A)'nin Raporlarını Kaybedenler ve Haklarında Bildirim Yapılanlar başlıklı 3 ncü Bölüm 10 ncu maddesi gereğince; Askerliğe Elverişli Değildir. raporları kaybolanlarla, haklarında ihbar yapılanların yeniden muayeneleri için MSB. Sağlık Daire Başkanlığınca uygun görülen bir Askeri hastaneye muayeneye sevk edilir. Muayene sonucu düzenlenen sağlık kurulu raporu onay için MSB. Sağlık Daire Başkanlığına gönderilir. hükmünü amirdir.
Yine, TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinin 2 nci bölüm 3 ncü maddesi; 3. Kontrol Muayenesi: a. Onay makamları, sağlık kurullarının düzenlediği raporları yeterli bulmazsa veya ilgili kişi rapor kararına, kendisine bildirim tarihinden geçerli olmak üzere 30 gün içinde karşı girişimde bulunursa, ya da ilgili için bildirim (ihbar) yapılırsa, başka bir Askeri hastanede kontrol muayenesi yaptırılır, b. Rapora itiraz bir üst makama yapılır. Askeri öğrenci adaylarının sağlık kurul muayeneleri sonucunda tanzim edilecek rapora itiraz, ön rapor tarihinden itibaren 7 gün içinde şahsen ilgili Kuvvet Sağlık Daire Başkanlıklarına yapılır, c. Kontrol muayenesi raporunu, muayeneye sevk eden makam onaylar, d. Eğer ilk alınan sağlık kurulu raporu ile kontrol muayenesi sonucu alınan rapor arasında tanı ve karar bakımından bir ayrılık yoksa bu rapor, sevk eden makam tarafından onaylanır. Onaylanan bu rapor kararına karşı ilgili şahısça yapılacak hiçbir girişim kabul edilmez. hükmünü amirdir. Aynı Yönergenin 2 nci bölüm 4 ncü maddesine göre ise; 4. Hakem Muayenesi: a. Kontrol muayenesi sağlık kurulu raporunun onay makamları tarafından yeterli bulunmadığı durumlarda, b. İlk alınan sağlık kurulu raporu ile kontrol muayenesi sonucu alınan rapor arasında tanı ve karar bakımından uyuşmazlık bulunduğu durumlarda ilgili kişinin rapor kararına, raporun onaylanıp kendisine bildirim tarihinden geçerli olmak üzere 30 gün içinde karşı girişimde bulunması halinde, c. Rapor için herhangi bir bildirim (ihbar) yapılması halinde bir üçüncü Askeri hastane sağlık kurulunda muayene yaptırılır. Eğer son iki rapor (Kontrol ve hakem muayenesi) arasında tanı ve karar bakımından bir ayrılık yoksa ve raporlar gerekli görülen bütün tetkikler yapılarak düzenlenmişse bu rapor sevk eden makam tarafından onaylanır. Onaylanan bu rapor kararına karşı yapılacak hiçbir girişim kabul edilmez ve karar kesindir, d. Kontrol ve hakem muayenelerinde, raporun tanzim edildiği tarihte yürürlükte olan TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri uygulanır. biçiminde düzenleme getirmektedir.
Askeri Hastanece tanzim edilen Askerliğe Elverişli Değildir kararlı raporu kaybolanların, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde kontrol ve hakem muayenelerine sevk edilerek yeniden rapor aldırılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı açıktır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın asıl konusu, davacının 1992 yılında muayenesi soncunda aldığı raporun kaybolması üzerine, TSK. SYY Yönetmeliğinde ve müteakip yıllarda yapılan değişiklikler dikkate alınarak yapılan kontrol ve hakem muayenelerinde askere elverişli olduğuna tespit edilmesi sonucunda yeniden askere sevk edilip edilmeyeceği hususundadır.
Bu nedenle, davacının hakkında düzenlenen 1992 tarihli raporda belirlenen Bileteral Pes Planus tanısının doğru olup olmadığı hususu raporlarıda eklenerek GATA'dan 16 Haziran 1999 tarihli Ara Kararı ile sorulmuş, GATA'nın 30 Haziran 1999 gün ve Ortopedi: 9067-212-99 Sayıl yazısında davacının ortopedi kliniğine şevkinin gerektiğinin belirtilmesi üzerine 7 Temmuz 1999 tarihli Ara kararımız ile davacının GATA'ya şevki davalı idareden istenilmiş, GATA'nın 23.9.1999 gün ve 10750 sayılı Ortopedi Sağlık Kurulu Raporunda Kalkaneus eğim açısı sağda 16 Solda 20 derecedir, Talus navicular 1. Metatarstan geçen hat bileteral talonavicüler eklemde ayak sıtma açılanma göstermektedir. Bileteral Pes Plaanus. A/66 F.l Askerliğe Elverişlidir. Komando olamaz tanı ve kararının belirtildiği, 27 Ekim 1999 tarihli ara kararımızla davacıda mevcut bu rahatsızlığın 1992 yılında geçerli olan TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun düzenlenip düzenlenmediği sorulmuş, GATA'nın 7 Şubat 2000 gün ve Ortopedi AD: 9067-26.00 sayılı yazısından 1992 yılındaki sağlık yönetmeliğinde karar hastanın ayağının klinik görüşüne göre verildiği, 1992 yılı yönetmeliğine göre B/66 F. 1'e uyumlu gözükmekle birlikte bu kararların sübjektifliği göz önünde bulundurularak yönetmelik değişikliği yapıldığı ve radyolojik ölçüm ve bulgular esas alındığı belirtildiğinin anlaşılması üzerine yürütmenin durdurulması yönünde karar verilmiştir.
Ara Kararımız soncunda davacının GATA'ya şevki ile muayenesi sonucunda ayağında mevcut Bileteral pes planus (düz tabanlık) diye nitelenen rahatsızlığı tespit edilmiştir. Bu rahatsızlığın 1992 yılında mevcut yönetmeliğe göre davacıyı askerliğe elverişsiz hale getirdiği yine GATA'nın 7 Şubat 2000 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. Ancak bu tespitin şu anda yürürlükte olan TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinin 2 nci Bölüm 4 ncü maddesi d fıkrasında mevcut düzenleme karşısında kontrol ve hakem muayeneleri sonrasında düzenlenen sağlık kurulu raporlarına yazılması mümkün değildir. Bu nedenle GATA, ara kararımıza sorulan hususa ancak yukarıda yazılan 7 Şubat 2000 tarihli yazısı ile cevap vermiştir.
Davacının terhis edilmesi yönünde tesis edilen ilk işlemin dayanağı olan 2.9.1992 gün ve 2991 Sayılı 600 Yataklı Asker Hastahanesi Sağlık Kurulu raporu ve raporda mevcut muayene bulgularının doğruluğunun kabulü gerekir. Daha sonra yapılan kontrol ve hakem muayeneleri, Ara kararımız sonucunda GATA'ca yapılan muayeneler ve davacının idareyi yanıltıcı aldatıcı bir girişiminin olduğuna dair bulguların yokluğu karşısında davalı idarenin tesis ettiği (1992 yılındaki) terhis işleminin hukuka uygunluğunu ispatlamaya yeterlidir. Davacının daha sonrasında TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler sonucunda askerliğe elverişli hale gelmiş olması, hukuka uygun olarak tesis edilen terhis işleminin geri alınarak yeniden askere sevk işlemi tesis edilmesinin haklı nedeni olarak kabul edilemez.
Gerek tıbbi gelişmelere dayalı olarak TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler, gerekse TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinin 2 nci Bölüm 4 ncü madde d) fıkrasındaki Kontrol ve hakem muayenelerinde, raporun tanzim edildiği tarihte yürürlükte olan TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri uygulanır şeklindeki düzenleme karşısında, idareyi yanıltıcı ve aldatıcı bir girişimi bulunmayan yükümlülerin, o anda mevcut yönetmeliğe göre aldıkları askerliğe elverişli değildir kararlı raporlar üzerine terhis edildikten ve aradan uzunca bir süre geçtikten sonra herhangi bir nedenle kontrol ve hakem muayeneleri sonucunda yeniden askere sevk edilmelerinin hukuka ve ilkelerine uygun bulunması mümkün değildir. Davalı idarece tesis edilen askere sevk işleminin hukuka uyarlı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla;
Davacı hakkında tesis edilen yeniden askere sevk işleminin İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy