(5434 S. K. Ek m. 20) (818 S. K. m. 41, 43, 47, 49) (1136 S. K. m. 164)
Davacılar vekili 28 Aralık 1998 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin eşi ve babası Per.Yzb. ...............ın Kuşadası Askerlik Şubesi Başkanlığı görevini yapmakta iken 29.05.1998 tarihinde nöbet görevindeki P.Onb. .................. tarafından tüfekle öldürüldüğünü, ölüm olayı ile eş .........................ve müteveffanın çocukları ................ ve .........................ın desteklerini yitirdiklerini ölüm olayı ile tüm davacıların acı ve ızdırap duyduklarını bu nedenlerle eş ............ için 29.500.000.00.TL. çocuk .................için 9.500.000.000. TL., çocuk ......... için 9.500.000.000.TL. maddi, her üç davacı için ayrı ayrı 500.000.000ar TL. Manevi tazminat istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacıların yakını Kuşadası Askerlik Şubesi Başkanı Per.Yzb. ...................ın 29.05.1998 günü odasından çıktığında sekreter masasında P.Onb. ...................nın yazdığı mektubu görüp aldığı ve Şube dışına çıktığı, bir kaç dakika sonra Şubeye dönerek ......................... odasına çağırttığı, kapısı kapalı odada bir kaç dakika görüştükleri ve Onb................un dışarı çıktığı, Yzb.Orhanın Er ...................ı yanına çağırtarak (P.Onb....................da bir mektup yakaladığını, böyle bir mektup yazanın aile terbiyesi bulunamayacağını, mektubun fotokopisini çektirerek ailesine ve yakınlarına göndereceğini, ayrıca akşam içtima yapıp bu konuda konuşacağını diğer erata haber vermesini) istediği, bu arada Onb.Mahmutun saat 16.00 da Askerlik Şubesi girişinde nöbete başladığı, nöbetini devraldığı Er ...................a Başkan mektubumu aldı beni mahvedecek dediği, ancak mektup içeriğinden bahsetmediği, daha sonra nöbet yerinden ayrılıp, elleri arkasında tüfeğini gizleyerek başkanın odasına gittiği, nöbet silahı olan Kaleşnikof piyade tüfeği ile peş peşe ateş etmeye başladığı, Yzb.Orhanın olay yerinde öldüğü, bahis konusu mektubu alarak dışarı çıkan Onb. ..................nın mutfak bölümüne geçerek mektubu yaktığı, daha sonra yemek salonuna geçerek tüfeğini gırtlağına dayayıp ateş ederek intihar ettiği, olay nedeniyle Güney Deniz Saha Komutanlığı Askeri Savcılığı tarafından yapılan soruşturma sonunda ölen sanık P.Onb.Mahmut ................ hakkında Amirini Kasten öldürmek suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, olayın kişisel nedenlerden kaynaklanmayıp, ele geçirilemeyen ancak içeriği itibariyle askeri disiplini ihlal eden bir mektup veya dilekçe yazılmış olmasından ve bununla ilgili araştırmalardan dolayısı ile disiplin amiri ve Askerlik Şubesi Başkanı müteveffa Yüzbaşının görevini ifasından kaynaklandığı, dolayısı ile davacıların yakınının olayda bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İdarenin hukuki sorumluluğu için, bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması ve zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması için de zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurundan söz edilemez ise de; bir kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden neşet eden eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğundan kusursuz sorumluluk kuram ve ilkesi gereğince davacının uğradığı zararın davalı idarece karşılanmasının gerekeceği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatlarına göre T.C.Emekli Sandığı iştirakçisi olan kimselerin kamu hizmetinin ifası sırasında ölmeleri halinde, eşi ve çocuklarına emekli sandığı tarafından ödenen vazife malullüğü aylıkları ile bu kişilerin görevleri dışında eceli ile ölmeleri halinde hizmet sürelerine göre dul ve yetimlerine bağlanması gereken aylıklar arasındaki fark, bu olay nedeniyle sağlanan yarar kabul edildiğinden bu husus araştırılmış, T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 09.07.1999 gün ve 61.785.027 sayılı yazısında Genel Müdürlüğün 24.02.1999 tarih ve 176671 sayılı işlemi ile eş .........................a 15.06.1998 tarihinden itibaren 77.644.000.TL., 01.07.1998 tarihinden itibaren 96.080.000.TL., 01.10.1998 tarihinden itibaren 106.133.000.TL., 01.12.1998 tarihinden itibaren 116.216.000.TL., 01.01.1999 tarihinden itibaren 149.382.000.TL. A.Gürkan Çakır ve .........................a ise 15.06.1998 tarihinden itibaren 38.822.000er TL., 01.07.1998 tarihinden itibaren 48.040.000.er TL., 01.10.1998 tarihinden itibaren 53.067.000er TL., 01.12.1998 tarihinden itibaren 58.108.000er TL. , 01.01.1999 tarihinden itibaren de 74.691.000er TL. Aylık bağlandığı,
Ayrıca adı geçenin Sandığa tabi geçen 21 yıl 11 ay 25 gün hizmetine karşılık 5434 Sayılı Kanunun Ek 20. Maddesi uyarınca (ikramiye farkı dahil) eşine 1.391.641.000.TL. çocuklarına 695.821.000er TL. olmak üzere toplam 2.783.283.000.TL. emekli ikramiyesi ödendiği,
Öte yandan 3480 Sayılı Kanun uyarınca 1998 yılı için eş ve çocuklarına 72.042.000er TL. Tütün ikramiyesi ödendiği,
Diğer taraftan ilgili görevi dışında ve görevle ilgisi olmayan bir sebepten dolayı ölmesi halinde ise, adı geçenin Sandığa tabi olarak geçen toplam 21 yıl 11 ay 25 gün hizmeti dikkate alınarak eşine 15.06.1998 tarihinden itibaren 34.574.000.TL. aylık bağlanacağı ve bağlanan aylıkların 01.07.1998 tarihinde 42.668.000.TL. ye, 01.10.1998 tarihinde 47.157.000.TL. ye, 01.12.1998 tarihinde 49.013.000.TL. ye, 01.01.1999 tarihinden itibaren de 62.972.000.TL. ye; çocuklarına ise 15.06.1998 tarihinden itibaren 17.287.000er TL. Aylık bağlanacağı ve bağlanan aylıklarının 01.07.1998 tarihinden itibaren 21.334.000er TL. ye, 01.10.1998 tarihinden itibaren 23.579.000er TL. ye, 01.12.1998 tarihinden itibaren 24.507.000er TL. ye, 01.01.1999 tarihinden itibaren de 31.486.000er TL. ye yükseltileceği bildirilmiştir.
Davacıların maddi zararlarının T.C. Emekli Sandığınca bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyeleri ile karşılanmış olup olmadığının, karşılanmamış ise geriye ne kadar karşılanamayan zararları bulunduğunu tespit amacı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize verilen 19.11.1999 tarihli bilirkişi raporunda davacı eş ......................... ve davacı çocuklar ......................... ile .........................ın maddi zararlarının maddi yararlarla karşılanmış olup her üçünün maddi tazminat hakedişleri bulunmadığı bildirilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davacı vekili 01.12.1999 tarihli dilekçesi ile itiraz etmiş ise de; dilekçenin 1 nci bendindeki hususa Mahkememizin bu konudaki yerleşik içtihatları, 2 - 3 ve 4 nolu bendindeki hususların hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle itibar edilmemiş, ilmi verilere ve Mahkememizin bu konudaki yerleşik içtihatlarına uygun bulunan bilirkişi raporu Kurulumuzca da kabul edilerek rapor doğrultusunda uygulama yapılmıştır.
Davacıların eş ve babalarının ölümü nedeniyle duydukları ve ileride duyacakları acı ve ızdıraplarını kısmen de olsa karşılayabilmek amacı ile kendilerine uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1- Bilirkişi raporu uyarınca davacı eş ........................., davacı çocuklar ......................... ve .........................ın maddi tazminat istemlerinin REDDİNE,
2- Davacı eş ........................., davacı çocuklar ......................... ve .........................a takdiren ve istemleri gibi ayrı ayrı 500.000.000.TL. (beşyüzermilyon TL.) manevi tazminat VERİLMESİNE,
3- Hükmedilen manevi tazminat miktarlarına olay tarihi 29 Mayıs 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar % 50 (yüzdeelli) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4- Davacılar tarafından peşin yatırılan 452.000.000.TL. (dörtyüzellikimilyon TL.) harcın istek halinde davacılara İADESİNE,
5- Davacılar tarafından peşin yatırılarak sarfedilen ve sarfedilecek olan 6.400.000.TL. (altımilyondörtyüzbin TL.) posta giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6- Davacılar tarafından peşin yatırılarak sarfedilen 25.000.000.TL. bilirkişi ücretinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
7- Hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davacının açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince nisbi olarak hesabedilen 59.500.000.TL. (ellidokuzmilyonbeşyüzbin TL.) vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara VERİLMESİNE,
8- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi tazminat miktarları üzerinden nisbi olarak hesabedilen 107.000.000.TL. (yüzyedimilyon TL.) vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy