(2709 S. K. m. 125)
Davacılar vekili 18.05.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin yakını olan Dz. Yzb ...........'un 3.7.1998 tarihinde tatbikat sırasında Dz. Astsb ........... tarafından 8/8 oranında kusurlu olarak kazaen vurulup şehit edildiğini, olay nedeniyle davacıların destekten yoksun kaldıklarını, ayrıca olaydan büyük üzüntü duyduklarını ve ömür boyu duymaya devam edeceklerini toplam 47.000.000.000 TL. maddi ve manevi tazminata olay tarihinden itibaren işleyerek yasal faizi ile birlikte hükmedilmesini dava ve talep ettikleri anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 3.7.1998 günü SAS Grup K. lığında yapılacak TV. çekimlerinde kayıt edilecek eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanması için Dz. Yzb. .........'un eğitim amiri olarak görevlendirildiği olaydan bir gün önce yapılan toplantıda yapılacak işlerin belirlendiği, ertesi gün yani olay günü sabah kursiyer öğrencilerin eğitim çalışmaları ve spor faaliyetlerinin görüntülendiği daha sonra TİM personelinin gösterilerinin kaydedilmesi için Sivildere tabir edilen karargahın 1.5 Km. batısında bulunan kumsala gelindiği programa göre yapılması gereken bottan denize dalma ve bota çıkma eğitiminin dalga nedeniyle iptal edildiği bunun yerine kıyıya çekilen bottan atlayan personelin kara mayınlarını tespit etme, işaretleme, açılan ateşe karşılık vererek bota bindikten sonra tespit edilen mayınların patlaması bölümüne geçirildiği, bu eğitim esnasında geri çekilirken ateşe karşılık verme mizanseninin tehlikeli olabileceği gerekçesi ile eğitim amiri Yzb. Tarafından iptal edildiği ve bunun yerine bizzat kendisi tarafından G-3 piyade tüfeği ile ateş edilerek elde edilen görüntüleri bu eğitim görüntüleri üzerine monte edilmek sureti ile kullanılmasına karar verildiği, bu eğitim başladıktan sonra TİM elemanlarından Asb.Bşçvş .........'in eğitim gereği sis kandilinin pimini çekerek attığı ve ayağa kalkarken silahını alması sırasında silahın seri ateşe başladığı, bu sırada karşısında 10.12 metre kadar uzakta bulunan eğitim amiri Yzb. .......'un kafasından vurularak hayatını kaybettiği, Asb. Bşçvş. .....'in Tedbirsizlik ve Dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek suçundan Kuzeydeniz Saha Komutanlığı Askeri Mahkemesinde yargılanarak Adı geçen Mahkemenin 25.01.2000 tarih ve 2000/340-15 esas ve karar sayılı kesinleşen ilamı ile olayda 6/8 oranında kusurlu bulunarak mahkum edildiği, davacılara 2629 sayılı Kanun gereğince 6.678.500.000 TL. tazminat ödendiği, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce davacılara vazife malullüğü aylığı bağlandığı emeklilik ikramiyesi ödendiği, tütün ikramiyesi ödendiği, olayda müteveffanın kusurunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararların ödemekte yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak, Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin haili doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru isterse kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Davacıların yakını olan Dz. Yzb. ........'un ölümü sonucunu doğuran maddi olayın askerlik gibi özellikli bir kamu görevinin ifası sırasında davalı idarenin hizmete ajan olarak istihdam ettiği Dz. Astsb. Bşçvş. ..........'in yine idareye ait olan bir silahı kullanması sonucu meydana geldiği hizmet ile eylem arasında illiyet bağı bulunduğu, bu nedenle zararın zarar gören üzerinde bırakılmayarak ajanın görev kusuru nedeniyle kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca idarece karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davacıların maddi zararlarının tespiti için re'sen seçilen bilirkişi tarafından tanzim olunup Mahkememize ibraz edilen 13.11.2000 tarihli bilirkişi raporunda .........'un maddi tazminat hakedişinin 11.449.521.928 TL ..........'un 2.608.098.810 TL. olduğu, .......'un maddi tazminat hakedişinin bulunmadığı belirtilmiştir.
Taraflar tebliğ olunan bilirkişi raporuna taraflarca süresi içerisinde itiraz olunmamış ilmi verilere ve Mahkememizin yerleşik istibatlarına uygun bulunan bilirkişi raporu uyarınca tatbikat yapılmıştır.
Davacının olay nedeniyle çektiği acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın vukua geliş şekli ve tarihi, davacının askerlik statüsü ve sosyal durumu, paranın alım gücü ve işleyecek yasal faiz gözönünde bulundurularak, uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir. Ancak 2629 sayılı kanun uyarınca sağlanan yararlar maddi ve manevi zararların karşılığı olarak ödendiğinden, maddi tazminat hakedişi bulunmayan davacı .........'a manevi tazminat miktarı takdir edilirken ödenen nakdi tazminat miktarı nazara alınmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca davacı anne ... 11.449.522.000 (onbir milyar dörtyüz kırkdokuz milyon beşyüz yirmi ikibin TL.) maddi tazminat verilmesine fazlaya ait isteminin Reddine,
2- Bilirkişi raporu uyarınca davacı çocuk .......... 2.608.094.000TL. (iki milyar altı yüzsekiz milyon doksan dörtbin TL.) maddi tazminat verilmesine fazlaya ait isteminin Reddine,
3- Bilirkişi raporu uyarınca davacı çocuk .........'un maddi tazminat isteminin REDDİNE,
4- Takdiren davacı anne .......... ile .......... ayrı ayrı 900.000.000 er TL. (dokuzyüzer milyon TL.) manevi tazminat verilmesine fazlaya ait istemlerinin Reddine,
5- Takdiren ve 2629 Sayılı Kanun uyarınca ödenen tazminat nazara alınarak davacı .......'a 45.000.000 TL. (kırkbeş milyon TL.) manevi tazminat verilmesine fazlaya ait isteminin Reddine,
6- Hükmedilen maddi tazminat miktarlarına 15.07.1998 tarihinden 31.12.1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzde elli) 01.01.2000 tarihinde ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal faiz yürütülmesine,
7- Hükmedilen manevi tazminata 3.7.1998 tarihinden 31.12.1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzde elli), 01.01.2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal faiz yürütülmesine,
8- Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmolunmasına yer olmadığına,
9- Davacılar tarafından peşin yatırılan 425.100.000 TL. (dörtyüz yirmi beş milyon yüzbin TL.) harem istek halinde davacılara iadesine,
10- Davacılar tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 9.750.000 TL. (dokuz milyon yediyüz ellibin TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
11- Davacılar tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 40.000.000 TL. bilirkişi ücretinin davadaki haklılık oranına göre 26.769.303 TL. (yirmi altı milyon yediyüz altmış dokuz bin üçyüz üç TL) davacılar üzerinde bırakılmasına 13.230.697 TL. (onüç milyon ikiyüz otuzbin altıyüz doksan yedi TL.) davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
12- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri üzerinden hesabedilen 160.902.616 TL. (yüz altmış milyon dokuz yüz iki bin altı yüz onaltı TL.) davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
13- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifeleri üzerinden hesabedilen (Tarifenin 11 nci maddesi nazara alınmıştır.) 175.287.384 (yüzyetmişbeş milyon ikiyüz seksen yedi bin üçyüz seksen dört TL.)'nin davacılardan alınarak davalı idareye VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy