(1076 S. K. m. 3) (2547 S. K. m. 7) (2709 S. K. m. 131) (Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği m. 6)
Davacı vekilleri, 28 Haziran 1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile idarenin savunması üzerine verdikleri ikinci dilekçelerinde özetle; müvekkilleri ..........'in 1998 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan International Amerikan Universityden mezun olduğunu, lisans diplomasının denkliğinin tespiti için 1.5.1998 tarihli dilekçe ile Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına başvurduğunu, bu başvuruya uzun süre cevap verilmediğini, 20.10.1998 tarihinde ikinci kez YÖK.'na müracaat eden müvekkiline verilen 02.06.1999 tarihli cevabi yazıda denklik başvurusunun yapılacak seviye tespit sınavı sonucuna göre değerlendirileceği, iki aşamalı olan sınavın 24.7.1999 ve 25.7.1999 tarihlerinde yapılacağının belirtildiği, bu yazı ile Çorlu Askerlik Şubesine giden müvekkilinin son yoklamasının Yurtdışı Fakülte-Yüksekokul terk olarak yapılarak 17.6.1999 günü askere sevk edildiğini ve halen Sivas 5 nci P.Tug.178.P.A.l.Avcı Er Eğt.Taburunda askerlik hizmetini yaptığını, müvekkilinin er olarak askere şevkinin hukuka aykırı bulunduğunu belirterek işlemin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını dava ve talep etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin istemi Dairemizin 7 Temmuz 1999 gün ve 1999/461 Esas sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Dava, yurtdışındaki bir yüksekokuldan mezun olan ve diploma denklik işlemleri henüz sonuçlanmamış olan davacının, er olarak askere sevkedilmesi nedeniyle askere sevk işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerden; davacının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan Uluslararası Amerikan Üniversitesi (International American Unıversıty)'nin İnşaat Mühendisliği bölümünden Mart 1998 tarihinde mezun olduğu, 1 Mayıs 1998 tarihinde diploma denkliği için Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına başvurduğu, Yüksek Öğretim Yürütme Kurulunun 27 Kasım 1598 tarihli toplantısında denklik başvurusunun seviye tespit sınavı sonucuna göre değerlendirilmesine karar verildiği ve seviye tespit sınavının 24-25 Temmuz 1999 tarihinde yapılacağının davacıya bildirildiği, 17.06.1999 tarihinde yurtdışı fakülte yüksek okul terk olarak er statüsünde askere sevkedilen davacının askere alınması nedeniyle sınava giremeyeceği, sınav hakkını askerlik bitiminde kullanmak istediğine ilişkin 18.06.1999 tarihli mazeret dilekçesinin Yüksek Öğretim Kurulunca kabul edildiği, bu arada davacının vekili aracılığıyla 28 Haziran 1999 tarihinde kayda giren dilekçe ile askere şevkine ilişkin işlemin iptali istemiyle iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
1076 Sayılı Yedek Subaylar Ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu'nun 3 ncü maddesinin (b) bendinde, Dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunu olup da Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre askerliğe elverişli olanlar arasından, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı kadar yedek subay adayı (c) ve (d) bentleri esaslarına göre ayrılır, aynı maddenin (c) bendinde Yükümlüler, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaç duyduğu yedek subay miktarından fazla ise; 1. İstekliler, yükümlülüklerini erbaş er olarak yerine getirebilirler. 2. İsteklilerin ayrılmasından sonra kalan yükümlüler ihtiyaçtan fazla ise, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı bunların arasından seçilerek saptanır. Seçilemedikleri için ihtiyaç fazlası olanlar, yükümlülüklerini erbaş veya er olarak yerine getirirler hükmü bulunmaktadır.
1076 Sayılı yasanın yukarıda açıklanan hükmü ile yurt dışı öğrenim kurulu mezunlarının, mezun oldukları öğrenim kurumlarının yurt içindeki dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitülere denk olup olmadığının belirlenmesiyle Milli Eğitim Bakanlığı görevli kılınmış ise de, 1982 tarihli T.C.Anayasasının 131. Ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesi uyarınca bu görev yükseköğretim kuruluna bırakılmıştır.
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 7/p maddesi ile yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomalarının denkliğini tespit etmek yükseköğretim kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
Askeralma Sürekli Yönergesi'nin (MSY-70/1) 5 nci Bölüm 1 nci Kısım 3 ncü maddesinde, askerliklerine yedek subay aday adayı olarak karar alınacak yurt dışı yükseköğrenim kurumu mezunu yükümlülerden, yurt dışında dört yıl ve daha fazla yüksek öğrenim gördüklerine dair, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca onaylı lisans denklik belgesi isteneceği öngörülmüştür.
Açıklanan hükümlerden, yurtdışındaki yükseköğrenim kurumlarından mezun olan yükümlülerin yedek subay statüsünde mi yoksa er statüsünde mi askere sevkedileceklerin belirlenebilmesi için öncelikle yükümlünün diplomasının dekliğini tespit etmek zorunlu bulunmaktadır. Yurt içindeki dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitülerin dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezun olan bir yükümlünün er olarak askere şevki ancak 1076 Sayılı Yedek subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununda sayılan hallerde mümkün olabilecektir. Bu itibarla Yükseköğrenim Kurumunca, diploma denkliğinin Diploma Denklik Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca yapılacak Seviye Tespit Sınavı sonucuna göre belirleneceği kararlaştırılan davacının, diploma denkliğinin açığa kavuşturulmadan askere sevkedilmesi yolunda tesis edilen işlem sebep ve konu unsuru yönünden hukuka ve mevzuata aykırı bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacının askere şevkine ilişkin işlemin İPTALİNE.
KARŞI OY YAZISI
Davacı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan Uluslararası Amerikan Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden 1998 yılı Mart ayında mezun olmuştur. Bu suretle öğrencilik statüsü sona ekmiştir. 2547 Sayılı YÖK Kanununun 7/p maddesi ile Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca lisans diplomasının denkliğinin yapılacak seviye tespit sınavı sonucuna göre YÖK tarafından değerlendirilmesine karar verilmiştir. Seviye tespit sınavlarının iki aşamalı olarak yılda bir kez yapılacağı, davacının üç kez ilk aşama, ilk aşamada başarılı olması halinde bir kez de ikinci aşama sınavlarına katılma hakkının bulunduğu anlaşılmakla birlikte, diplomasının denkliğinin, seviye tespit sınavında başarılı olması halinde kabul edilebileceği, diplomasının denkliği kabul edilmedikçe 1076 Sayılı Kanun kapsamında kabul edilemeyeceği, mevcut statüsü itibariyle askerlik çağı içinde olan davacının bu sebeple askerliğinin tecil edilmesinin kanunen mümkün bulunmadığı dikkate alınarak er olarak askere sevkedilmesi işleminde mevzuata aykırılık görmediğimden işlemin iptaline ilişkin çoğunluk görüşüne katılmadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy