(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekilinin 28 Haziran 1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde; davacının 33.P.Tug.1.İç Güvenlik P.Tb.2.Bl.K.lığı enirinde askerlik görevini yaptığı sırada 18.7.1997 tarihinde ateşli silahla sağ elinden yaralandığı, yapılan tedavileri sonunda Kayseri Askeri Hastanesinin 2.4.1998 tarih ve 331 sayılı sağlık kurulu raporu ile yedek askerlik görevini elverişlidir. Sağ el fonksiyonlarında %20 kuvvet kaybı vardır kararı verildiği, davalı idarenin kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince sorumlu olduğu belirtilerek 14.750.000.000. TL. maddi 250.000.000.TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte hüküm altına alınması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Ayrıntılı Kaza Raporunun tetkikinden, davacı P.Çvş ..........'in 1/33 ncü İç Güv.P.Tb.2 nci İç Güv.P.Nl.K.lığı emrinde askerlik görevini yaptığı sırada 18.7.1997 günü saat 03.00 sularında 81 mm.lik Havan kısmı yolu emniyet mevzilerinde bulunan nöbetçileri kontrol etmek için görevlendirildiği, davacının doğu istikametindeki mevzileri kontrol ettikten sonra, batı istikametindeki mevzileri kontrol maksadıyla giderken mevzileri çepeçevre saran irtibat hendeği içinden gitmesi gerekirken, dışardan dolaşarak irtibat hendeğine atlayarak girmesi üzerine batı istikametinde nöbet tutan P.Er ........ tarafından, irtibat hendeğine yabancı şahıs girdi endişesi ile ateş edilmesi sonucu davacının sağ elinden yaralandığı yapılan tedavileri sonunda Kayseri Askeri Hastanesinin 2.4.1998 gün ve 331 rapor numaralı sağlık kurulu raporu ile A/59 Fi yedek askerlik görevine elverişlidir. Sağ el fonksiyonlarında %20 kuvvet kaybı saptanmıştır kararı verildiği görülmüştür.
Olayın bir operasyon hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. İdari eylemlerden dolayı idarenin tazminle sorumluluğu için, bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte olması, zararla eylem arasında nedensellik bağının bulunması yeterlidir. Nedensellik bağının kesilmiş sayılması için de zararın tümüyle idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Yukarıda izah edilen olayın cereyan tarzına göre davacının olay tarih ve saatinde mevzileri kontrol görevi ile görevlendirildiği, davacının doğu istikametteki mevzileri kontrol ettikten sonra batı istikametindeki mevzileri kontrole giderken irtibat hendeğine dışardan atlaması sırasında batı istikametindeki nöbetçinin hendeğe atlayan kişinin yabancı kişi olduğunu zannederek ateş etmesi olayında zararın illetinin hizmetin içinden geldiği, meydana gelen zarar ile hizmet arasındaki illiyet bağının kesilmediği davacının batı istikametindeki mevzilere giderken de irtibat hendeğini kullanması gerekirken irtibat hendeğine dışardan atlaması fiilinin zararlı sonuç ile hizmet arasındaki illiyet bağını kesecek nitelikte olmadığından müterafik kusur olarak kabul edilmiş ve davacının zararının müterafik kusuru da dikkate alınarak kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacıya olay sebebiyle 28.8.1998 tarihinde 2330 Sayılı Kanun gereğince 1.329.289.000 TL. nakdi tazminat ödenmiştir. Aynı Kanunun altıncı maddesi gereğince ödenen bu nakdi tazminat nakdi tazminatı alanın maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu her türlü şüpheden varestedir.
T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün 7.6.1999 tarih ve 76.581.165 Sayılı yazısında davacının ya da vekilinin vazife malulü aylığı bağlanması için müracaat etmediğinin bildirilmesi üzerine davacının sağ elindeki sakatlığının askerliğe elverişli olacak şekilde bir sakatlık olduğu sağlık kurulu raporunda belirtildiğinden T.C. Emekli Sandığınca maaş bağlanmayacağı düşünülerek müracaat ettirilmemiştir.
Davacının maddi zararının tespiti için re'sen seçilen bilirkişinin 18 Nisan 2000 tarihinde tanzim ettiği bilirkişi raporunun tetkikinden, davacının sağladığı nakdi tazminat yararının tamamının mahsubuna rağmen karşılanmayan maddi tazminat hak edişinin 5.664.214.900.TL. olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen bilirkişi raporu mahkememizin yerleşmiş içtihatlarına, mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış ancak davacının müterafik kusuru dikkate alınmıştır.
Davacının olay sebebiyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla davacıya uygun miktarda manevi tazminat verilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca ve davacının müterafik kusuru nazara alınarak davacı .........'e 4.250.000.000. TL. (DÖRTMİLYARİKİYÜZELLİMİLYON TL.) MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait isteminin reddine,
2- Takdiren ve davacının müterafik kusuru nazara alınarak davacı ........'e 160.000.000.TL. (YÜZALTMIŞMİLYON TL.) MANEVİ TAZMİNAT VERİLMESİNE, fazlaya ait isteminin reddine,
3- Hükmedilen maddi tazminat miktarlarına davacının yeniden gelir elde edeceği kabul edilen 1 Şubat 1998 tarihinden ödeme tarihine kadar YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE, faiz oranının 31 Aralık 1999 tarihine kadar %50 (YÜZDEELLİ) 1 Ocak 2000 tarihinden ödeme tarihine kadar %60 (YÜZDEALTMIŞ) olarak uygulanmasına,
4- Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 18 Temmuz 1997 tarihinden ödeme tarihine kadar YASAL FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE, faiz oranının 31 Aralık 1997 tarihine kadar %30 (YÜZDEOTUZ) 1 Ocak 1998 tarihinden 31 Aralık 1999 tarihine kadar %50 (YÜZDEELLİ) 1 Ocak 2000 tarihinden ödeme tarihine kadar %60 (YÜZDEALTMIŞ) olarak uygulanmasına,
5- Davacı tarafından peşin yatırılan 145.000.000 TL. (YÜZKIRKBEŞMİLYON TL.) harcın istek halinde DAVACIYA İADESİNE,
6- Davalı idare harçtan muaf olduğundan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 15.000.000 TL. bilirkişi ücretinin davada haklılık oranına göre 10.670.000 TL. sının davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4.330.000 TL (DÖRTMİLYONÜÇYÜZOTUZBİN TL.) sının davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen ve edilecek olan 7..150.000 TL.(YEDİMİLYONYÜZELLİBİN TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 92.500.000 TL. (DOKSANİKİMİYON-BEŞYÜZBİN TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
10- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 92.000.000.TL.(DOKSANİKİMİLYON TL.) Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak DAVALI İDAREYE VERİLMESİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy