(2709 S. K. m. 125)
Davacı vekilleri, 09.07.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Hv.P.Kd.Üçvş ..........'nin 2 nci Ana Jet Üs Uçuş Eğitim Merkez Meydan Harekat Arama Kurtarma Ekip Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken 8 Mayıs 1998 tarihinde paraşüt atlama- kurs -eğitim görevi ifa edilirken yere 100 feet kala yer rüzgarının ani olarak yer değiştirmesi sonucu havada sürüklenerek iniş bölgesinden kaydığını ve indiği noktadaki çevre fens teli ile beton direğine çarparak ağır şekilde yaralandığını, paraşütçülük komando vasfını kaybetmesi sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığını, idarenin objektif- kusursuz sorumluluk kuramı gereğince zararı tazminle yükümlü bulunduğunu belirterek 29.500.000.000.TL. maddi, 500.000.000.TL. manevi olmak üzere toplam 30.000.000.000.TL. tazminatın karar tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte hüküm altına alınmasını dava ve talep etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden; .......... davacı Hv.P.Kd.Üçvş ..........'nin 2 nci Ana Jet Üs Uçuş Eğit Merkez Komutanlığı emrinde görevli iken, Hv.K.K.lığının 1998 yılı yurt için kurslar planı gereği, 04-22 Mayıs 1998 tarihinde 2 nci Ana Jet Üs Üç.Eğt.Mrk.A.K.H.K.K.K.lığı (Arama, Kurtarma ve Hayatta Kalma Kurs K.lığı) sorumluluğunda açılan Serbest Paraşüt Tekamül Eğitimi"ne katıldığı, 8 Mayıs 1998 günü saat 14.25 sularında paraşütle statik atlayışını yaparken rüzgarı cepheden alması gerekirken arkadan alması, gerekli düzeltme manevralarını verememesi nedeniyle havada sürüklenerek planlanan iniş bölgesinden uzaklaştığı ve indiği noktadaki çevrefens teli beton direğine çarparak yaralandığı, yapılan tedaviler sonucunda hakkında Etimesgut 3 ncü Mua Mrk.Bşk.lığınca Pastertör Füzyon (Tip 11 Odentoid Fraktür) tanısıyla l- B/63 F4 sınıfı görevinin geri hizmetinde görevlendirilmesi uygundur. Komando olamaz - Paraşütle atlayamaz. 2- Hayati tehlike geçirmiştir. 3- Fonksiyon kaybı %40'dır kararlı 12.11.1999 gün ve 33 Sayılı rapor düzenlendiği, söz konusu rapor uyarınca davacının uçuculuk statüsünün kaybına karar verildiği ve sınıfının piyade olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.
Olayın bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir olması, zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir. İlliyet bağının kesilmiş sayılması içinde zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun varlığından söz edilemez ise de, kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden kaynaklanan eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğu, zararın hizmetin içinden doğduğu nazara alındığında kusursuz sorumluluk kuram ve ilkesi gereğince davacının uğradığı zararların davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacı hakkında yaralanma olayını takiben düzenlenen olay ve kaza raporlarında kazanın iniş sırasında yer rüzgarının ani yön değiştirmesi, paraşütçünün ise bu duruma uygun hareket edememesinden dolayı gerçekleştiğinin belirtilmesi ve davalı idarece olayda davacının müterafik kusurunun bulunduğunun ileri sürülmesi nedeniyle bu hususun tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılması yoluna gidilmiş, Mahkememizce resen seçilen paraşütçü subay ve astsubaylardan oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 13.02.2001 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın tamamıyla davacının kendi ihmal ve kusuru sonucu meydana geldiği belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna karşı davacı vekillerince itirazda bulunulması üzerine bilirkişilerin yeniden görüşlerine başvurulmuş, 27.04.2001 tarihli ek bilirkişi raporundan kazanın davacının kendi ihmal ve kusurundan kaynaklandığının anlaşılması karşısında davacı vekillerinin olayda davacının kusurunun bulunmadığı yolundaki beyanlarına itibar olunmamış, davacının kazanın meydana gelişindeki kusur ve ihmali müterafik kusur olarak kabul edilmiştir.
Davacının maddi zararı, uçucu/paraşütçü personel olarak ömür boyu elde edeceği gelirler ile değişen sınıfında ömür boyu elde edeceği gelirler arasındaki farkın peşin değerli tutarından ibaret bulunduğundan, davacının maddi zararına esas teşkil etmek üzere paraşütçü personel olarak en son aldığı aylık ile yer personeli olarak aldığı aylık miktarını gösterir belgeler davalı idareden getirtilmiştir.
Mevcut verilere göre, resen seçilen hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 14.12.2000 tarihli bilirkişi raporunda, davacının 23.933.633.381.TL. maddi tazminat hak edişinin bulunduğu bildirilmiş, ancak anılan tarihte davanın sonuçlandırılamaması ve hesaplamaya esas alınan verilerde meydana gelen değişiklikler nedeniyle ek bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiştir.
27 Şubat 2001 tarihli ek bilirkişi raporundan davacının 27.463.892.372.TL. maddi tazminat hak edişinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflara tebliğ edilen ve itiraz edilmeyen hesap bilirkişisi raporu Mahkememizin yerleşmiş kararlarına, Mahkememizce kabul edilen kıstaslara ve ilmi verilere uygun bulunduğundan bilirkişi raporu doğrultusunda tatbikat yapılmış, ancak tazminat miktarının tayininde davacının yaralanma olayındaki müterafik kusuru dikkate alınmıştır.
Davacıya olay sebebiyle duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla davacının askeri ve sosyal durumu, zararın başlangıç tarihi olan olay tarihi, olay tarihinden ödeme gününe kadar işleyecek yasal faiz tutarı ve davacının müterafik kusuru göz önünde bulundurularak uygun miktarda manevi tazminat hükmedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi raporu uyarınca ve müterafik kusuru dikkate alınarak davacı ..........'ye 5.000.000.000.TL.(beşmilyar TL.) maddi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
2- Takdiren ve müterafik kusuru dikkate alınarak davacıya 300.000.000.TL. (üçyüzmilyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3- Hükmedilen maddi tazminat miktarına zararın başlangıç tarihi olan paraşütçülük aylığı yerine yer hizmeti aylığı almaya başladığı, 15 Mayıs 1999 tarihinden 31 Aralık 1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzde elli), 1 Ocak 2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
4- Hükmedilen manevi tazminat miktarına olay tarihi olan 08 Mayıs 1998 tarihinden 31 Aralık 1999 tarihine kadar Yıllık %50 (yüzde elli), 1 Ocak 2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal FAİZ YÜRÜTÜLMESİNE,
5- Davacı tarafından peşin yatırılan 275.000.000.TL. (İkiyüzyetmişbeşmilyon TL.) harcın istek halinde davacıya İADESİNE,
6- 492 Sayılı harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 55.000.000.TL. bilirkişi ücretlerinin davadaki haklılık oranına göre 45.680.000.TL. (kırbeşmilyonaltıyüzseksenbin TL.) nin davacı üzerinde bırakılmasına, 9.320.000.TL. (dokuzmilyonüçyüzyirmibin TL.) nın davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarfedilen 13.250.000.TL. (onüçmilyonikiyüzellibin TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifeleri gereğince hesabedilen 107.500.000.TL.(Yüzyedimilyonbeşyüzbin TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 127.000.000.TL. (yüzyirmiyedimilyon TL.) Avukatlık ücretinin Davacıdan alınarak davalı idareye VERİLMESİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy