(2709 S. K. m. 125)
Davacının 20 Ocak 2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesi ile savunmaya karşı verdiği ve 1 Ağustos 2000 tarihinde kayda geçen cevap layihasında; 21 Mart 1999 tarihinde askere alındığı, 21 Kasım 1999 tarihinde terhis edildiği, 30 Nisan 1999 tarihli raporda askerliğe elverişlidir. Askeri şoför ve komando olamaz kararı verildiği, askere gelmeden önce kullandığı gözlük numaraları ve raporlarını göstererek bu rapora itiraz ettiği, yasa gereği 1 nci kontrol muayenesinin yapılması gerektiği, Alay Komutanlığınca 2 Ağustos 1999 tarihli yazı ile K.K.Komutanlığının 26 Temmuz 1999 tarihli yazısı ile Haydarpaşa Askeri Hastanesine sevk edildiği, K.K.Komutanlığının emrinde açıkça yatırılarak 1 nci kontrol muayenesinin yapılması istenmesine rağmen, yatırılmaması üzerine yazılı gerekçe istediğinde 3 Ağustos 1999 da gelmesi uygundur. Ayaktan sağlık kuruluna şevki uygundur yazıldığı, bunun üzerine komutanlığına dilekçe vererek K.K.Komutanlığı Sağ.Per.D.Bşk.lığının durumdan haberdar edilmesini ve emre uyan bir hastaneye şevkini istediği halde kendisine bir cevap verilmeden 21 Kasım 1999 tarihinde terhis edildiği terhis ile kendisine zimmi ret cevabı verildiğinden 60 günlük yasal süre içinde bu davayı açtığı, gözlerinin tam muayene edilerek, ilaçsız ve bilgisayar kullanılmadan tam ölçüm yapılarak askerliğe elverişli olup olmadığının belirlenmesini istediği, gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle askerlik yaptırılmaması gerektiği, askerliğe elverişli olmadığı halde 8 ay askerlik yaptırıldığı, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000.000.000.TL. maddi, 1.000.000.000.TL. manevi tazminatın 21.3.1999 tarihinden itibaren %50 yasal faiz ile birlikte hüküm altına alınması istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava işlemden dolayı tazminat davası olduğundan davalı idarenin görevli mercie tevdi kararı verilmesi yolundaki itirazına itibar edilmemiştir.
Dava dosyası ile davacının askerlik işlemlerine ait özlük dosyasının incelenmesinden; davacı ..............'nün Çankaya Askerlik Şubesi Başkanlığınca son yoklama esnasında Etimesgut Askeri Hava Hastanesi Baştabipliğine sevki üzerine adı geçen hastanenin göz polikliniğine 18.10.1995 tarihinde Biletrai Miyopik Astigmat Asteğmen olarak askerlik yapar. Sakınca yoktur. Komando olamaz, kararı verilmesi üzerine İlçe İdare Kurulunca 25.10.1995 tarihinde yedek subay aday adayı olarak askerliğine karar alındığı, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün 29.05.1996 tarihli yazısı üzerine, davacının şevkinin 04 Mart 1999 tarihine kadar tehir edildiği, daha sonra adı geçen Enstitünün 11 Nisan 1997 tarihli sevk tehirinin iptali yolundaki yazısı üzerine davacının sevk tehirinin 29 Nisan 1997 tarihinde iptal edildiği, davacının Kasım 1997, Mart 1998, Temmuz 1998 celp dönemlerinde rahatsızlığı nedeniyle aldığı raporlar neticesinde askere şevkinin yapılmadığı ve bu celp dönemleri ile ilgili olarak İzmir Hava Eğitim Komutanlığı Askeri Savcılığının 22.12.1998 gün ve 1998/1718-1132 Esas ve karar sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, davacının 21 Mart 1999 tarihinde yedek subay adayı olarak askere sevk edildiği, test ve mülakat sonunda 267 nci dönem Ulş.Çvş. olarak kısa dönem erat statüsüne ayrıldığı, 06 Nisan 1999 tarihinde Eğitim Birliğine katıldığı, Eğitim Birliği olan İstanbul - Metris 1 nci Or.Ulş. Oto Tb. K.lığınca her iki gözünün az gördüğü belirtilerek Gümüşsüyü Askeri Hastanesine sevki üzerine adı geçen hastanenin dava dosyasında mevcut 30.04.1999 tarih ve 822 rapor numaralı Sağlık Kurulu Raporu ile Bilateral Miyop Astigmat teşhisi konularak A/7 - F2 Askerliğe Elverişlidir. Komando ve Askeri Şoför Olamaz kararı verildiği, davacının bu rapora itirazı üzerine 1 nci Ordu Komutanlığının yine dosyada mevcut 26 Temmuz 1999 tarihli yazısı ile davacının GATA Haydarpaşa Askeri Eğitim Hastanesi Komutanlığına kontrol muayenesi için şevkinin istendiği ve bu sevk yazısında ayrıca davacının GATA Haydarpaşa Askeri Eğitim Hastanesince yatırılarak kontrol muayenesinin yapılmasının Ulaştırma Oto Alay Komutanlığından istendiği, bu yazı üzerine davacının Ulaştırma Oto Alay Komutanlığının yine dosyada mevcut 02 Ağustos 1999 tarihli sevk yazısı ile 1 nci Or.K.lığının 26 Temmuz 1999 tarihli yazı fotokopisi de eklenerek GATA Haydarpaşa Askeri Eğitim Hastanesine sevk edildiği, adı geçen hastanece sevk yazısının arkasına 03 Ağustos 1999 tarihinde gelmesi uygundur. Ayaktan Sağlık Kuruluna çıkacak olan hastanın fotoğraflı onaylı sevk kağıdı ile gelmesi uygundur, yazılmasına rağmen davacının, hastanece yatırılmadan ve itirazında belirttiği ilaçsız ve bilgisayarsız ölçüm istemleri dikkate alınmadan ölçüm yapacakları için 03 Ağustos 1999 tarihinde hastaneye şevkini yaptırmadığı, bir buçuk aya yakın bir süre sonra dosyada mevcut 15 Eylül 1999 tarihinde verdiği dilekçesi ile 1 nci Ordu Komutanlığının yazısında yatırılarak muayene edin denmesine rağmen ayaktan muayenesinin yapılmak istenmesinin 1 nci Ordu Komutanlığının emrine uygun olmadığı ve muayenesinin bilgisayarsız ve ilaçsız yapılmasını istediği, ilaçla göz derecesinin yarım numara düştüğü ve yine bilgisayarla yapılan muayenede göz derecesinin yarım derece düştüğünü iddia ederek, muayenesinin elle hassas bir ölçümle yapılmasını istediğini belirttiği, bu dilekçesi üzerine başkaca sevk yapılmadığı 18.10.1999 tarihinde 10 gün izine gönderildiği, izin sonunda 28.10.1999 tarihinde Çamlıdere Sağlık Ocağından Bronşit + Lumbolji teşhisi konularak 20 gün yatak istirahatı raporu aldığı, 13 Kasım 1999 tarihinde 6 gün terhis mahiyetinde izine gönderildiği ve 21 Kasım 1999 tarihinde terhis edildiği anlaşılmıştır.
Davacının yukarıda izah edilen safahatı açıklanıp dava dosyası ile birlikte davacının Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığına sevk edilerek gözlerindeki rahatsızlığının askerliğe elverişli olup olmadığının tespiti ile tanzim edilecek sağlık kurulu raporunun, Mahkememize gönderilmesinin istenmesi üzerine GATA Sağlık Kurulunun 6 Nisan 2001 tarih ve 3030 sayılı raporunda sikroplejili reaksiyon muayenede sağ göz yatay eksen -6.50 dpt. Ve dikey eksen -7.50 dpt, sol göz yatay eksen -7.00 ve dikey eksen -8.00 dpt.dir. sikroplejisiz muayenesinde; sağ göz yatay eksen -6.50 ve dikey eksen -7.75, sol göz yatay eksen -6.75 ve dikey eksen -8.25 dpt.dir. Her iki göz miop Astigmat tanısı konularak B/7 F-2,4 Er olarak askerliğe elverişli değildir kararı verildiği anlaşılmıştır.
Davacının askerliğe elverişli olmadığı halde askerlik yaptırılması nedeniyle davalı idarenin hizmet kusuru içinde bulunduğundan davacının zararlarının davalı idarece karşılanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından bildirilen gelir vergisi levhasına göre davacının askere gitmeden önceki geliri yıllık olarak 1.819.724.000.TL. dir. On iki aya bölündüğünde aylık 151.643.000.TL. olduğu, 8 ayla çarpıldığında 1.213.144.000.TL. ettiği görüldüğü, davacının ise 8 aylık askerlik karşılığı olarak 1.000.000.000.TL. maddi tazminat istediği, hükmedilecek maddi tazminatın istemi bağlı olarak verilmesi gerektiğinden ve davacının 8 aylık geliri istemden fazla olduğundan bilirkişi incelemesine gerek görülmeyerek davacıya istemine bağlı kalınarak 1.000.000.000.TL. maddi tazminat verilmiştir.
Davacının olay sebebiyle duyduğu acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla davacıya uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Davacı .................'na istemine bağlı kalınarak 1.000.000.000.TL.(birmilyar TL.) maddi tazminat verilmesine,
2- Takdiren davacı ...............'na 500.000.000.TL. (beşyüzmilyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3- Hükmedilen maddi tazminat miktarının;
a) İlk 150.000.000.TL. sine 21 Mart 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar,
b) İkinci 150.000.000.TL. sine 21 Nisan 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar,
c) Üçüncü 150.000.000.TL. sine 21 Mayıs 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar,
d) Dördüncü 150.000.000.TL. sine 21 haziran 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar,
e) Beşinci 150.000.000.TL. sine 21 Temmuz 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar,
f) Altıncı 150.000.000.TL. sine 21 ağustos 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar,
g) Geriye kalan 100.000.000.TL. sine 21 Eylül 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar davacının istemi gibi %50 (yüzde elli) yasal faiz yürütülmesine,
4- Hükmedilen manevi tazminat miktarına davacının askere alındığı 21 Mart 1999 tarihinden ödeme tarihine kadar istemi gibi %50 (yüzde elli) yasal faiz yürütülmesine,
5- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 25.660.000.TL. (yirmibeşmilyonaltmışbin TL.) harcın istek halinde davacıya iadesine
6- Davalı idare harçtan muaf olduğundan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 8.000.000.TL.(sekizmilyon TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
8- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen manevi tazminat miktarına davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri gereğince hesabedilen 48.000.000.TL.(Kırksekizmilyon TL.)Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak Davalı İdareye Verilmesine. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy