(1111 S. K. m. 78) (211 S. K. m. 58) (2709 S. K. m. 72)
Davacı vekili 27.06.2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1978/4 tertip olarak askere sevk edildiğini, normal olarak 19.05.200 tarihinde terhis edilmesinin gerektiğini Ancak müvekkilinin askerlik hizmetini yaparken 75 gün hava değişimi ayrıca 20+20 +15 günlük olmak üzere toplam 55 gün de istirahat raporu aldığını, bu rapor sürelerinin askerlik hizmetinden sayılmasının gerektiğini, 1111 Sayılı Kanunun 78. Maddesine göre üç aydan fazla alınan hava değişimi sürelerinin muvazzaf askerlik hizmetinden sayılmasının mümkün olmadığını, hava değişimi mahiyetinde olmayan istirahat raporlarının askerlik hizmetinden sayılması gerektiği sebep ve amaç yönlerinden kanuna ve hukuka aykırı olan istirahat sürelerinin askerlik hizmetinden sayılmaması işleminin iptaline, yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması istemi davalı idarenin ilk savunmasının alınmasından işleme mesnet bilgi ve belgelerin incelenmesinden sonra Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Nöbetçi Dairesinin 16.08.2000 gün ve 2000/90 Esas sayılı kararı ile kabul edilerek yürütmenin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dava, davacı hakkında Alanya Devlet Hastanesinden verilen 22.07.1999 tarihli 15 gün, Isparta Asker Hastanesinden verilen 06.08.1999 tarihli 20 gün ve Gölhisar Sağlık Ocağı Tabipliğinden verilen 28.12.1999 tarihli 20 gün istirahat raporlarının askerlik hizmetinden sayılmama işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının 25.11.1998 tarihinde Menderes Askerlik Şubesi Başkanlığından Ulş.Ok. ve Eğt. Mrk. K. lığına sevk edildiği, 28.11.1998 tarihinde birliğine katıldığı, 19.02.1999 tarihinde asıl kıt'ası olan 6 ncı Kor. Loj. Res.488 nci Ulş.Hl. Oto. Tb. K. Lığına katıldığı, 10.07.1999 tarihinde 14 gün izinli olarak Alanya'yi gönderildiği, 22.07.1999 tarihinde Alanya Askerlik Şubesi Başkanlığınca Devlet Hastanesine sevk edildiği ve aynı tarihte on beş gün istirahat raporu aldığı, istirahat süresinin bitiminde, 05.08.1998 tarihinde bu kez izin adresi ile birliğinin konuşlu bulunduğu il yol güzergahında bulunmayan Bucak ilçesi Garnizon Komutanlığına müracaat ederek birliğine giderken rahatsızlandığını beyan ettiği ve buradan Isparta Asker Hastanesine sevk edildiği, burada cildiye mütehassısında SCABİER RV (uyuz) tanısı ile 20 gün istirahat verildiği, bu raporun Askeri Hastane Baştabip Yardımcısı tarafından onaylandığı daha sonra davacı birliğince sevk edildiği İskenderun Deniz Hastanesince 08.11.1999 gün 4247 sayılı raporu ile 1,5 ay hava değişimi verildiği konulan telhisin Septopilastili (Burun ameliyatlısı) olduğu, hava değişimi 31.12.1999 tarihinde bitecek olan davacının bu kez izin bildirim adresi dışında bulunan Gölhisar Askerlik Şubesi Başkanlığınca Sağlık Ocağı Tabipliğine sevk edildiği, Sağlık Ocağı Tabipliğince Diskopati teşhisi konularak 20 gün yatak istirahatı önerildiği anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında 05.06.2000 tarihinde Alanya Devlet Hastanesince verilen 15 gün istirahat raporu ile istirahat bitiminde Buca Devlet Hastanesince 19.06.2000 tarihinde verilen 20 günlük istirahat raporları dava konusu edilmediğinden bu husus inceleme dışında tutulmuştur. İnceleme münhasıran dava dilekçesinde davaya konu edilen Alanya Devlet Hastanesinden verilen 22.07.1999 tarihli 15 gün, Isparta Asker Hastanesinden verilen 06.08.1999 tarihli (20) gün ve Gölhisar Sağlık Ocağı Tabipliğinden verilen 28.12.1999 tarihli 20 gün süreli raporlara hasren yapılmıştır.
1982 Anayasasının 72 nci maddesinde; vatan hizmeti, her Türk'ün hakkı ve ödevi sayılmış, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde ya da kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceğinin veya getirilmiş sayılacağının kanun düzenleneceği öngörülmüştür.
Askerlik hizmetinin yerine getirilmiş usul ve esasları, 1111 Sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 sayılı Yedek subay ve Yedek Askeri Memurlar kanununda düzenlenmiştir.
211 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri iç Hizmet Kanununun 58 nci maddesinde, hastalanan asker kişilerin, muayene ve tedavilerinde nasıl hareket edileceği belirlenmiş, bunların kendi kıta ve kurumlarının kadrolarında gösterilen tabiplerce muayene ve tedavi edilecekleri, kadroda gösterilen tabip yoksa oradaki diğer kıta veya askeri kurumların tabiplerinden birisinin o da yoksa mahalli askeri tabiplerinden birisinin, askeri hastanede yoksa sırası ile hükümet, belediye veya resmi vazifeli sivil tabiplerinden birisinin bunlarda mevcut değilse serbest çalışan sivil tabiplerden birisinin kıta veya kurum tabibi olarak görevlendirileceği, muayene ve tedavinin görevlendirilen bu tabip tarafından yapılacağı vurgulanmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 272 ve müteakip maddelerinde de Kanun hükmüne paralel düzenleme getirilmiştir.
TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi (33-2)'nin Üçüncü Bölümünün 2 nci maddesinin (c) bendinde ilk yirmi güne kadar alınan raporlardan sonra alınacak tüm raporların geçerli olabilmesi için kesinlikle sağlık kurumlarından alınması gerektiği açıklanmıştır.
Aynı Yönergenin 12 nci maddesinin devlet hastanelerinin rapor verme yetkileri belirlenmiş, yatarak veya acil tedaviyi gerektiren trafik kazası, acil ameliyat veya müdahale ihtiyacı gibi durumlarda, makul mesafe içinde hiçbir askeri sağlık kuruluşunun bulunmaması halinde, devlet hastanesine başvurularak tedavi sonunda rapor alınabileceği, ancak bu sağlık kurulu raporunun en yakın askeri hastaneye en geç 15 gün içinde onaylatılması gerektiği, öte yandan garnizondaki askeri sağlık kuruluşlarında tetkik ve tedavi olanağı bulunmayan hastaların tetkik ve tedavileri için GATA'ya şevkleri esas olmakla birlikte, şayet hastanın tıbbi durumu, pratiklik, sürat ve maliyet gibi faktörler gerekli tetkik ve tedavinin garnizondaki bir sivil sağlık kuruluşunda devlet ve üniversite ya da Sosyal Sigortalar hastanelerinde yapılmasının daha kabili tatbik olacağı sonucunu veriyorsa, hastanın başvurduğu hastane ve garnizon koordinatör baştabibi ile koordine edilerek sivil sağlık kuruluşlarına sevk edileceği, tedavi sonunda alınan raporun askeri hastanece onaylanacağı açıklanmıştır.
Raporlarla bağlı kalarak ne gibi hallerin askerlik hizmetinden sayılacağı 1111 Sayılı Askerlik Kanununun 78 nci maddesinde düzenlenmiş, muvazzaflardan hava değişimine gidenlerin ancak üç aylık hava değişiminde geçen sürelerinin askerlik hizmetinden sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.
TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi (33-2)'nin o maddesinin (b) bendinde, istirahat sürelerinin sağlık izin süresinden sayılacağına değinilmiştir.
Konuyla ilgili Anayasal ve yasal nitelikli kurallara bakıldığında askerlik hizmetinin bir yükümlülük olduğu görülecektir. Nitekim 1111 Sayılı Askerlik Kanununun 5 nci maddesinin 1 nci fıkrası, 10 ncu maddesinin 4 ncü bendinin (A/ a, b, e, f) alt bentleri, aynı maddenin (B/a, b, c, d, e, f, g, h) alt bentleri, 5 nci, 6 nci, 7 nci bentleri, 35 nci maddenin 1 nci fıkrasının (G) bendi, Ek-1 nci maddesi, Ek-3 ncü, Ek-4 ncü maddelerinde askerlik hizmeti yükümlülük hizmeti olarak nitelendirilmiştir.
Askerlik hizmeti bir yükümlülük olduğuna göre, örneğin hava değişiminde olduğu gibi hangi hallerin muvazzaflık hizmetinden sayılacağı, hangilerinin sayılmayacağının, herhangi bir duraksamaya yer vermeyecek şekilde yeni kanunla düzenlenmesi gerekir.
Davacının istirahat süreleri raporlarla ve izin kağıtlarıyla kanıtlandığı görülmekle birlikte, mevzuatımızda asker kişilerin muayene tedavilerinin, önemi gözetilerek, özel biçimde düzenlendiği de bir gerçektir. O nedenle istirahatı gerektiren rahatsızlık gerçekten var olmalı ve mevzuatta öngörülen usul ve esaslara uygun olarak alınacak raporlarla kanıtlanmalıdır.
10.07.1999 tarihinde yol dahil 14 gün izinli olarak Alanya'ya gönderilen davacının; 22.07.1999 tarihinde Alanya Askerlik Şb. Bşk. lığınca Alanya Devlet Hastanesine sevk edilerek aynı tarihte 15 gün istirahat raporu aldığı ve bu raporun TSK. Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi 3 ncü Bölüm 2/6 maddesine uygun olarak onaylandığı anlaşılmakla bu istirahat süresinin askerlik hizmet süresinden sayılacağı nitekim davalı idarede ilk savunmasında bu hususun kabul edilebileceğini belirtmiştir.
Davacının izin ve istirahat süresi sonunda birliğine katılmayarak ikametgah adresi ile birliğinin konuşlu bulunduğu yol güzergahı dışında Buca Askerlik Şubesi Başkanlığınca sevk edildiği Isparta Asker Hastanesinde Cildiye mütehassısınca verilen (20) gün istirahat raporu Hastane Sağlık Kurulunca verilmediğinden, mevzuat hükümlerine uygun olarak alınmadığı, diğer taraftan konulan teşhis ve alınan mahal nazara alındığında bu istirahat süresini birliği dışında geçirmesini haklı göstermediğinden davalı idarenin (20) günlük istirahat süresini muvazzaf askerlik hizmetinden saymaması işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının Birliğine katılmasından sonra İskenderun Deniz Hastanesinden verilen 08.11.1999 gün ve 4297 sayılı rapor ile 1.5 ay hava değişimi alarak istirahatını geçirmek üzere memleketine gelen davacının, hava değişimi süresi sonuna doğru Gölhisar Askerlik Şubesi Başkanlığının şevki ile Gölhisar Sağlık Ocağı Tabipliğince 28.12.1999 tarihinde verilen (20) gün yatak istirahatlı raporunun TSK. Sağlık Personelinin Sağlık Muayene Yönergesine uygun olarak düzenlendiği anlaşılmakla bu istirahat süresinin muvazzaf askerlik süresinde sayılması gerekeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1- Alanya Devlet Hastanesinden verilen 22.07.1999 tarihli (15) günlük istirahat süresi ile Gölhisar Sağlık Ocağından verilen (20) günlük istirahat süresinin muvazzaf askerlik hizmetinden sayılmaması işleminin İPTALİNE,
2- Isparta Asker Hastanesi Cildiye Mütehassısı tarafından verilen (20) günlük istirahat raporu usulüne uygun olarak düzenlenmediğinden bu süreyi askerlik hizmetinden saymayan davalı idare işleminin iptaline yönelik davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy