(2709 S. K. m. 125)
Davacının olay nedeniyle duyduğu acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın meydana geliş şekli ve tarihi, statüsü ve sosyal durumu, paranın alım gücü ve işletilecek yasal faiz gözönünde bulundurularak uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir.
Davacı vekili, 21.09.1999 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; davacının Şırnak - İkizce 1 nci Komando Tugay Komutanlığında askerlik görevini yaptığı sırada 04.07.1998 tarihinde operasyon görevi esnasında mayına basma sonucu yaralanıp sakat kaldığını, yapılan tedavi sonucunda GATA Sağlık Kurulunun 19.04.1999 tarih ve 3553 Sayılı rapor ile askerliğe elverişli olmadığına,1 nci derece vazife malulü olduğuna, maluliyetinin sürekli olduğuna, yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz ve hayatını ancak başkasının yardım ve desteği ile sürdürülebileceğine karar verildiğini, müvekkilinin sakatlığının tam bakıma muhtaç durumda olduğunu, olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kamu külfetleri önünde eşitlik ilkesine göre zararlarının idarece karşılanmasının gerektiğini belirterek yetmiş milyar TL. maddi ve olay anında, tedavi süresince duyduğu ve ömür boyu duyacağı acı ve ızdırabı kısmen karşılayabilmek için on milyar manevi olmak üzere toplam 80.000.000.000 TL.(seksen milyar TL.) tazminatın olay tarihi olan 04.07.1998 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı ..........'in askerlik görevini P. Er olarak yapmakta iken Şırnak İli Merkez İkizce Köyü Karaüzüm tepe mevkiinde 04.07.1998 tarihinde operasyon görevi esnasında tahrip gücü yüksek tahrip düzeneğinin patlaması sonucu sakatlandığı, tedavileri sonucunda GATA Sağlık Kurulunun 19.04.1999 tarih ve 3553 Sayılı raporu ile mayına basma sonucu bileteral diz üstü amputasyonlusu sağ dirsek artrodez + bileteral eski evisserasyon ameliyatlısı tanısı konularak D/59 Fi D/57 Fi Askerliğe elverişli değildir. Hali 120 (yüzyirmi) gün iş ve gücüne manidir. Hayati tehlike geçilmemiş olup uzuv kaybı mevcuttur. Yaşamak için gerekli hareketleri yapmaktan aciz ve hayatını bir başkasının yardımıyla sürdürebilecek şekilde maluldür. Haytaya bileteral dizüstü modüler pylon tip amputasyon protezi temini uygundur. kararı verildiği ve terhis edildiği, davacıya 2330 Sayılı Kanun uyarınca nakdi tazminat ödendiği, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce vazife malullüğü aylığı bağlandığı, tütün ikramiyesi ödendiği anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak, Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.
Davacının asayişle ilgili askeri bir görevin ifası sırasında iç güvenlik operasyonu esnasında tahrip gücü yüksek tahrip düzeneğinin patlaması sonucu yaralanıp sakat kaldığı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Olayın meydana gelmesinde hizmetin kurulması ve işletilmesinden kaynaklanan idareye yüklenebilecek bir hizmet kusurunun varlığından söz edilemez. Zarar doğrudan doğruya idarenin bir eyleminden doğmayıp idarenin dışındaki bir eylemden kaynaklandığı açıktır. Zararlı sonuç doğuran olay ile hizmet arasında İlliyet bağı bulunduğundan kusursuz sorumluluk ilkesine göre zararın zarar gören üzerinde bırakılmayarak topluma yayılması adalet, eşitlik, hakkaniyet esaslarına uygun düşeceğinden davacının zararlarının bu esaslara göre karşılanması gerekeceği sonucuna ulaşılmıştır. Mahkememizin yerleşik içtihatları gereğince davacıya T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce bağlanan vazife malullüğü aylığı ve ödenen tütün ikramiyeleri olay nedeniyle sağlanan yarar olarak kabul edilerek maddi zararlardan düşülmekte ayrıca 2330 Sayılı Nakdi Tazminat Ödenmesi ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun hükümleri uyarınca davacıya nakdi tazminat ödendiğinden bahse konu Kanunun 6 ncı maddesinde, bu kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığının maddi ve manevi zararlar karşılığı olduğu, yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı olarak kurumların ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu kanun hükümlerine göre ödenen nakdi tazminat ile bağlanmış bulunan aylıkların göz önünde tutulacağı belirtilmiştir.
Davacının maddi zararının sağlanan yararlarla karşılanıp karşılanmadığının ve karşılanmayan zarar var ise bu miktarın tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 15.02.2001 tarihli bilirkişi raporundan; davacıya ömür boyu ödemek zorunda bulunduğu bakıcı ücretinin tamamı dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucunda Davacının maddi tazminat hak edişinin, nakdi tazminat mahsubundan sonra 15.617.701.952 TL. olduğu belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ olunan bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından, bakıcı ücretinin tespitinde asgari ücretin esas alındığının, bakıcı hizmetinin özel ihtisası gerektiren bir iş olması nedeniyle bu konuda hizmet veren kuruluşlardan sorulmak suretiyle ücretin belirlenmesinin gerektiğini, asgari ücretin brüt miktarı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken net miktar üzerinden hesaplama yapıldığını, hesaplamada ödenen nakdi tazminata uygulanan faiz oranlarının gerçekle bağdaşmadığını belirterek itirazda bulunulmuş ise de, hesaplamanın Mahkememizce kabul edilen verilere göre yapıldığı anlaşılmakla davacı vekilinin itirazına itibar olunamamış ve Mahkememizin yerleşik içtihatlarına uygun bulunan bilirkişi raporu uyarınca tatbikat yapılmıştır.
Davacının olay nedeniyle duyduğu acı ve ızdırabını kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla, olayın meydana geliş şekli ve tarihi, statüsü ve sosyal durumu, paranın alım gücü ve işletilecek yasal faiz gözönünde bulundurularak uygun miktarda manevi tazminat verilmesi kabul edilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle;
l- Bilirkişi raporu uyarınca davacı ..........'e 15.671.702.000 TL. (Onbeşmilyaraltıyüzonyedimilyonyediyüzikibin TL.) maddi tazminat verilmesine, fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,
2- Davacı .......... ....'e takdiren 3.600.000.000 TL. (üçmilyaraltıyüzmilyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3- Hükmedilen maddi tazminata 19.06.1999 tarihinden 31.12.1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzdeelli), 01.01.2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzdealtmış) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
4- Hükmedilen manevi tazminata olay tarih olan 04.07.1998 tarihinden 31.12.1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzde elli), 01.01.2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal faiz YÜRÜTÜLMESİNE,
5- 492 Sayılı Harçlar Kanunun 13/f maddesi gereğince muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
6- Davacı tarafından peşin yatırılan 725.000.000 TL. (yediyüzyirmibeşmilyon TL.) harcın istek halinde davacıya İADESİNE,
7- Davacı tarafından peşin yatırılan ve sarf edilen 11.250.000 TL. (onbirmilyonikiyüzellibin TL.) posta giderinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8- Davacı tarafından yatırılan ve sarf edilen 20.000.000 TL. (Yirmimilyon TL.) bilirkişi ücretinin davada haklılık oranına göre 15.538.000 TL. (onbeşmilyonbeşyüzotuzsekizbin TL.) nın davacı üzerinde bırakılmasına, 4.462.000 TL. (dörtmilyondörtyüzaltmışikibin TL.) nın davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri üzerinden hesabedilen 164.217.000 TL.(Yüzaltmışdörtmilyonikiyüzonyedibin TL.) Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10- Dava duruşmalı görüldüğünden reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri üzerinden hesabedilen 202.982.000 TL.(İkiyüzikimilyondokuzyüzseksenikibin TL.) Avukatlık ücretinin davacıdan alınarak, davalı idareye VERİLMESİNE,
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy