(1111 S. K. Ek m. 1) (Dövizle Askerlik Hizmetinin Uygulanması Esasları Hakkında Yönetmelik m. 11, 12, 14)
Davacı vekilinin 14.6.2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 1980 yılından itibaren Almanya'da ikamet eden müvekkilinin 1998 yılında dövizle askerlik hizmetinden faydalandığını, o tarihte belirlenen 10.000 DM'lık dövizin önce 4230 DM'sinin yatırıldığını, kalan miktarın da belirlenen banka hesabına sonradan yatırıldığını, ancak bu paranın Merkez Bankası nezdindeki hesaba geçmediğini ve bir süre sonra davacı tarafından geri alındığını, buna rağmen müvekkilinin dövizle askerlik işleminin iptal edilerek statüsüne göre yeniden asker edilmek istendiğini, öncelikle yürütmenin durdurulması işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması istemi, AYİM Nöbet D. nin 29 Ağustos 2000 tarih ve E.2000/147 Sayılı kararı ile kabul edilmiştir.
Dosya ve ekindeki evrakın incelenmesinden; ilk kez 1993 yılında dövizle askerlik uygulaması kapsamına giren davacının, o tarihte belirlenen 10.000 DM'lik tutarın 4230 DM'lik bölümünü 28.5.1993 tarihinde belirlenen hesaba (iş Bankası Kastamonu) yatırdığı, bilahare bazı mazeretleri nedeniyle temel askerlik eğitimi ertelenen davacının 1998 yılındaki uygulamaya iştirak ettiği ve 1.7.1998 ile 1.8.1998 tarihleri arasında temel askerlik eğitimini tamamlayarak geçici olarak terhis edildiği, daha önceden, kalan miktar olan 5780 DM'lik dövizi, 26.2.1998 tarihinde yine aynı hesaba (daha önceden havale yapılan İş Bankası, Kastamonu 5200 Nolu hesaba) havale ettiği, ancak bu paranın T.C. Merkez Bankasındaki ana hesaba aktarılmayarak bir süre hesapta bekledikten sonra 19.3.1998 tarihinde davacı tarafından alındığı, bilahare bu miktar dövizin Merkez Bankası hesabına aktarılmadığının anlaşılması üzerine davacı hakkında, dövizle askerlik statüsünün iptal edilerek yeniden asker edilmesi ya da 1111 Sayılı Kanunun 34 ncü maddesi hükümlerinin uygulanması işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
1111 Sayılı Askerlik Kanununun EK-1 nci maddesi Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek yada sanatı icra ederek, en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan 1111 Sayılı Askerlik Kanunu ile 1076 Sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk Konsoloslukları aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları halinde; 10.000 Alman Markı veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları kaydıyla muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş Sayılırlar hükmünü amirdir. Buradan da anlaşılacağı üzere; dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak isteyen yükümlülerin; oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek ya da sanatı icra eden statülerinden biriyle yabancı ülkelerde en az üç yıl süre ile fiilen bulunmaları ve başvuru sırasında bu durumlarını gösteren belgeler ile birlikte bağlı bulundukları Türk Elçilik veya Konsolosluklarına başvurmaları esastır.
Dövizle Askerlik Hizmetinin Uygulanması Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11 ncı maddesinde yükümlülerin hangi belgeler ile birlikte konsolosluğa başvurmaları gerektiği ile başvuruları sırasında yapmaları gereken diğer işlemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Keza, bunu takip eden 12 nci ve 14 ncü maddelerde; Konsolosluklar ile askerlik şubelerince, bu başvurulara yapılacak işlemler belirtilmek suretiyle, yükümlülerin başvuruyu hangi makama ve ne şekilde yapmaları gerektiği hususları bir kez daha ifade edilmiştir.
Dövizle askerlik hizmetinin uygulanmasına dair kanunun kabul edilmesinin amacı yasanın gerekçesinde belirtildiği gibi yurtdışında Türk Vatandaşlarının askerlik hizmetlerini yerine getirmek üzere yurda getirilmeleri ve uzun süre işlerinden uzak kalarak yurt dışındaki işlerini kaybetmelerini önlemektir.
Yukarıda özetlenen mevzuat hükümlerine göre davacının dövizli askerlik hizmetinden yararlanabilmek için 10.000 Alman Markı veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemesi gerekmektedir. Davacıya geri ödenen miktarın davacının 38 yaşını bitirdiği 31.12.1998 tarihine kadar hesaba aktarması mümkün iken, bu işlemi yapmayan davacının dövizli askerlik statüsünden çıkarılmasında hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy