(926 S. K. m. 112) (1602 S. K. m. 40)
Davacı vekilinin 12.09.2000 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; müvekkili ..........'un Haziran 1996 yılında yabancı uyruklu bir bayanla evlenmesi nedeniyle istifa etmiş sayıldığını ve TSK. den ilişiğinin kesildiğini, Temmuz 2000 tarihinde müstafi subaylara verilen özel giriş kartı verilmesi için K.K.K. lığına başvurulduğunu, davacının başvurusunun idare tarafından reddedildiğini, davacıya özel giriş kartı verilmemesinin dayanağı olan TSK. Kimlik Kartı Yönergesinin Yönerge kapsamı dışındakilere verilecek kimlik kartları tanıtım ve özel giriş kartları bölümünün 4 ncü maddesinin yasalara ve anayasaya aykırı olduğunu belirterek söz konusu maddenin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde: Davacı ..........'un 23 Haziran 1996 tarihinde yabancı uyruklu kişi ile evlenmesini müteakip hemen TSK. Merinden ayırma işlemi yapılması hakkında müracaatta bulunduğu, İdarenin konuyu incelemek için yaptığı araştırmanın gecikmesi ve iki ay içinde ayırma işleminin tamamlanamaması nedeniyle ayırma işleminin yapılması için AYİM. nezdinde dava açtığının tespit edildiği, (AYİM 2 nci Dairesi Gensek. No: 1996/1464, Esas No:1996/584, Karar No:1996/1159) davacının ayrılmayı hızlandırmak bakımından dava açması, evlenmenin TSK. lerinden ayrılma nedeniyle yapıldığı kanaatini doğurduğu, İdarenin tahkikatını tamamlanmasını müteakip 10.10.1996 gün ve 1996/80 Sayılı Bakanlık onayı ile 926 Sayılı TSK. Personel Kanununun 112 nci madde (a) fıkrası gereğince davacının istifa etmiş sayılarak 11 Ekim 1996 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiğinin kesildiği, fiili hizmet süresinin 6 yıl 9 ay 11 gün olduğu görülmektedir.
926 Sayılı TSK. Personel Kanununun 112 nci maddesi Muvazzaf subay ve astsubay subay ve astsubay naspedildikleri tarihten itibaren fiilen 15 yıl hizmet etmedikçe istifa edemezler. hükmünü amirdir.
Türk Silahlı Kuvvetleri Kimlik Kartı Yönergesinin EK-R 4 ncü maddesinde ise Müstafi subay ve astsubaylar (926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 112 nci maddesi gereğince istifa etmiş kabul edilenler hariç) ile emeklilik hakkını kazanmaksızın sağlık nedeniyle ayrılan subay ve astsubayların günü birliği Orduevleri ve Dinlenme Merkezlerinden istifade etmeleri amacıyla kendilerine Özel Giriş Kartı Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlıklarınca ilgili mevzuat hükümlerine göre verilir hükmü mevcuttur.
TSK.Kimlik Kartı Yönergesinin 6 nci maddesinin (c) ve (d) bendi; c.Yabancı uyruklu kişi ile evlendiği için istifa etmiş sayılanlara emeklilik için yasal hizmet süresini tamamlamış olsa dahi kimlik kartı verilmez., d. Emekli olduktan sonra yabancı uyruklu kişi ile evlenenlerden yabancı eşine kimlik kartı verilmesi; Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmeyen emekli personel ve aile fertlerine kimlik kartı verilmez şeklindedir.
926 Sayılı Kanunun 4185 Sayılı Kanunla değişik 112/3 maddesinde; Aşağıdaki hallerde subay ve astsubay istifa etmiş Sayılırlar: a) Yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerle, bu evlilikleri yönetmelikle belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmeyenler, b) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler veya Türk vatandaşlığından çıkarılanlar hükmü mevcuttur.
Bu madde 4185 Sayılı kanununla değiştirmeden önce; a) Yönetmelikle belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığının izni olmadan yabancı uyruklu kişilerle evlenenler,
b) Yabancı uyruklu kişilerle karı-koca gibi yaşayanlar,
c) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler veya Türk vatandaşlığından çıkarılanlar hükmünü amirdir.
Bu madde 26.03.1982 gün ve 2642 Sayılı Kanunla değiştirilmeden önce; a) Yabancı uyruklu kişilerle evlenenler, b) Yabancı uyruklu kişilerle karı-koca gibi yaşayanlar, c) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler, d) Firar veya izin tecavüzünde bulunanlardan bu fiillerini başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde görevlerine dönmeyenler. hükmünü amirdir.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 34/e maddesinin Silahlı Kuvvetler mensupları şekil ve kullanma tarzı talimatnamede gösterilen hüviyet okartlarını resmi ve sivil olarak her zaman üzerlerinde bulundurmaya mecburdurlar hükmünü amir olduğu, İç Hizmet Yönetmeliğinin 80/b maddesinin de kimlik kartlarının şekilleri, dağıtım usulleri ve hangi makamlarca verileceği Milli Savunma Bakanlığınca hazırlanacak talimatla tespit edilir hükmünü taşıdığı görüleceği üzere Kanun ve Yönetmelik ile sadece Türk Silahlı Kuvvetleri Personeline ait kimlik kartlarını düzenlemiş bulunduğu, Kanun ve Yönetmelikte emekli subay ve astsubaylara, emekli veya müstafi subay ve astsubaylara, müstafi kimlik kartı verilmesi öngörülmediği halde, kimlik kartı yönergesine bir hüküm getirilerek 5 MADDE - E: Türk Silahlı Kuvvetlerinden maaş bağlanmak suretiyle emekliye ayrılan ve emeklilik için gerekli yasal hizmet süresini Türk Silahlı Kuvvetlerinde doldurduktan sonra istifa ederek ayrılan subay, astsubay, uzman çavuşlar ile bunların hak sahibi aile fertlerine sonradan emeklilik hakkı veren başka bir kurumda görev alsalar dahi kimlik kartı verilir. Ancak Kimlik kartı verildikten sonra bu yönergenin 6 ncı maddesinde belirtilen hallerden birinin ortaya çıkması halinde verilmiş olan kimlik kartı iptal edilir denildiği halde müstafi subay ve astsubaylarla ilgili bir hüküm getirilmemiştir. Ancak Yönerge kapsamı dışındakilere verilecek kimlik kartları ile ilgili EK- R'nin 4 ncü maddesine göre müstafi subay ve astsubaylar (926 Sayılı TSK. leri Personel Kanunun 112 nci maddesi gereğince istifa etmiş kabul edilenler hariç) ile emeklilik hakkını kazanmaksızın sağlık nedeniyle ayrılan subay ve astsubayların günü birliğine orduevleri ve dinlenme merkezlerinden istifade etmeleri amacıyla kendilerine Özel Giriş Kartı Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Personel Başkanlıklarınca ilgili mevzuat hükümlerine göre verilir denilmektedir.
Davacı .......... davalı idareye tarihsiz dilekçe ile Milli Savunma Bakanlığı Kimlik Kartı Yönergesi'nin müstafi subaylara verilmesini öngördüğü Özel Giriş Kartının adına düzenlenerek gönderilmesini talep etmiştir. K.K.K.'nin 01.08.2000 tarihli cevabi yazısında MSY. 52/7 (A) TSK. Kimlik Kartı Yönergesi gereğince özel giriş kartı tanzim edilmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir.
1602 Sayılı Kanunun 40/2 md. nin Kanuna göre ilanı gereken düzenleyici ve genel tasarruflara karşı ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir. Bu tasarrufların kendilerine uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici tasarruf veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açmakta muhtardırlar. İlgililer ayrıca; düzenleyici tasarrufun kaydırılması, değiştirilmesi veya yeni bir düzenleme yapılmasını uygulamadan itibaren altmış gün içinde cevap verilmemesi halinde altmış günün bitiminden itibaren isteklerinin yerine getirilmemesi yolundaki işleme karşı altmış gün içinde dava açılabilir. Düzenleyici tasarrufun kaldırılmaması değiştirilmemesi veya dava yoluyla iptal edilmemiş olması bu tasarrufa dayalı işlemin iptaline engel olamaz hükmünü amirdir.
Davacı bu hükme istinaden açtığı dava dilekçesinde; MSY:52/7(A) TSK. Kimlik Kartı Yönergesi'nin R-1 sayfasında düzenlenen Yönerge Kapsamı Dışındakilere Verilecek Kimlik Kartları Tanıtını ve Özel Giriş Kartları bölümünün 4 ncü maddesindeki (926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 42 nci maddesi gereğince istifa etmiş kabul edilenler hariç) hükmünün, yabancı uyruklu kadınlarla evlenen subay ve astsubayı müstafi sayan 926 Sayılı TSK. Personel Kanunu'nun 112 nci maddesine, kanun önünde eşitliği düzenleyen T.C. Anayasası'nın 10. maddesine, ayrımcılık yasağının düzenleyen İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 14 ncü maddesine aykırı olduğu belirterek bu hükmün iptalini dava ve talep etmiştir.
İdarenin ilam gereken düzenleyici ve genel tasarruflar iptal davasına konu olabilirler. Düzenleyici işlemlerin tamamının ya da bir bölümünün iptali istenebilir. Yalnız düzenleyici işlemin iptali için dava açılabileceği gibi düzenleyici işleme dayanılarak yapılan idari işlemin iptali ile birlikte düzenleyici işlemin de iptali istenebilir. Davacı da kendisi hakkında tesis olunan birel işlemin ve düzenleyici tasarrufun iptalini dava etmiştir. Bunda hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir. Ne var ki davacının bu davasında haklı olup olmadığı üzerinde durulması gereği vardır. Davacının davasına esas aldığı eşitsizlik iddiası 926 Sayılı TSK. Personel Kanununa göre istifa edenler arasında farklılık yaratılmasına dayandırılmaktadır.
Anılan yasanın 112 nci maddesi incelendiğinde görülecektir ki istifa nedenleri ve halleri üç gruptur:
a) Hizmette 15 yılını doldurmuş, ancak 25 yılını doldurmamış subay ve astsubaylar.
b) Hizmette 15 yılını doldurmamış, ancak yabancı ile evlendiği için istifa etmiş sayılan subay ve astsubaylar.
c) Hizmette 15 yılını doldurmamış, ancak Türk Vatandaşlığını kaybedenler veya Türk vatandaşlığından çıkarılan subay ve astsubaylar.
Davacının ileri sürdüğünün aksine davalı idarenin (a), (b) ve (c) bentleri yönünden eşitsizlik yaratılmaması, hepsine de anılan Yönerge hükümlerine göre özel giriş kartı verilmesi gerektiği yolundaki iddiasına katılınmamıştır. İdare takdir yetkisini kullanarak düzenleyici tasarrufu yaparken (a) bendindekilere bu hakkı tanıması, takdir yetkisini bu yolda kullanıp (b) ve (c) bentleri kapsamındakilere tanımamasında hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir. Dolayısıyla, yapılan bu düzenlemenin Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesindeki eşitlikle ilgili hükümlerine aykırı olduğu iddiası ciddi görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy