(353 S. K. m. 105, 107) (2709 S. K. m. 125)
Davacılar vekili 05.04.2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde; müvekkillerinin eşi ve evladı olan ..........'in, Bolu 2 nci Komd. Tuğ. Ds. K. HİZ. Böl. Kom.lığı emrinde P. Onb. olarak askerlik görevini yaparken 11.05.1999 tarihinde görevlendirildiği ... kazan dairesi logarında kaynak işini yaptıktan sonra... ittirdikleri su tankının altında kalan kablonun izolasyonunun kesilmesi neticesi ... elektriğe çarpıldığı, ... kurtarılamayarak vefat ettiği ve olayın öngörülmeyen bir kaza diye nitelendirildiğini ekli 999/1046-753 Sayılı Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar dan öğrenildiğini, olayın oluşunda müteveffaya atfı kabul bir kusurun bulunmadığını, verilen görevi müteveffanın en iyi şekilde yaptığını, emirleri yerine getirme gayreti ile hareket ettiğini, olayda hayatından olduğunu, olayda denetim yetersizliği, görev taksimat hatası gibi haller nedeniyle davalı idarenin hizmet kusurunun söz konusu olduğunu, olay nedeniyle müvekkillerinin maddi ve manevi zarara uğradığını, müvekkilin eşi .......... için 2,5 milyar TL. Manevi, 100 milyon TL.Maddi, annesi .......... için 2,5 milyar TL. Manevi, 2 milyar TL. ve Maddi, babası .......... için 2"5 milyar TL. Manevi, 400 milyon TL. Maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; müteveffanın birliğinde elektrik kaynakçısı olarak görevlendirildiği, ayrıca bu hususta bonservisinin bulunduğu, kendisine görevi nedeniyle uyması gereken emniyet talimatları ve görevini nasıl yapacağına dair işletme talimatlarının imza karşılığı tebliğ edildiği, 11 MAYIS 1999 tarihinde kazan dairesinde kaynak yapmak üzere P.Çvş .........., .......... ve P.Er .......... ile birlikte görevlendirildiği, kaynak işlemi bittikten sonra .......... ile su tankını arkadan kaldırarak ittirdikleri esnada, antikron kablosunun su tankının sağ ön ayağının altında kalarak kablo izolasyonunun kesildiği, bu esnada su tankına elektrik gelmesi sonucu her ikisinin de elektriğe maruz kaldığı, P. Onb ..........'in elektrik çarpmasından vefat ettiği, ölü muayene ve otopsi neticesinde konu ile ilgili olarak Jandarma Genel Komutanlığı Askeri Savcılığı ANKARA tarafından yapılan soruşturma neticesi 22.06.1999 tarih ve Esas No:1999/1046, Karar No:1999/753 Sayılı kararı ile olayın öngörülmeyen bir kaza neticesi meydana geldiği, anlaşılmakla olay hakkında 353 S. K. nün 105 ve 107 nci maddeleri uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Olayın bir kamu hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir olması, zararla eylem arasında illiyet bağının bulunması yeterlidir, illiyet bağının kesilmiş sayılması içinde zararın tümüyle hizmete ve idare tüzel kişiliğine yabancı unsurlardan doğması gerekmektedir.
Olayımızda idareye atfı kabil bir hizmet kusurunun varlığından söz edilemez ise de, kamu görevinin ifası sırasında meydana gelen zarar ile görevden kaynaklanan eylem arasında sıkı bir illiyet bağı bulunduğu, zararın hizmetin içinden doğduğu nazara alındığında kusursuz sorumluluk kuram ve ilkesi gereğince davacının uğradığı zararların davalı idarece karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin yerleşik içtihatları uyarınca T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan kimselerin kamu hizmetinin ifası sırasında sakatlanmaları veya ölmeleri halinde kendilerine yahut varislerine T.C. Emekli Sandığınca bağlanan aylık ve ödenen tütün ikramiyesi olay sebebiyle sağlanan yarar olarak kabul edilerek maddi zararlardan düşüldüğünden maddi tazminat isteminde bulunan davacılara aylık bağlanıp bağlanmadığı, tütün ikramiyesi ödenip ödenmediği araştırılmış, T.C. Emekli Sandığı Gn. Md. lüğünün 12.12.2000 gün ve B.07.1 EMS.0.10.01.01/78.335.017 Sayılı yazısından, Genel Müdürlüğün 13.12.1999 tarih ve 122605 Sayılı işlemi ile müteveffanın eşi ..........'a 01.06.1999 tarihinden itibaren 108.740.000 TL., 01.07.1999 tarihinden itibaren 131.515.000 TL. 1 nci derece vazife malullüğü dul aylığı bağlandığı ve bu aylığın 01.01.2000 tarihinden itibaren 151.242.000 TL.'ye, 15.06.2000 tarihinden itibaren 156.770.000 TL.'ye, 01.07.2000 tarihinden itibaren 172.990.000 TL.'ye yükseltildiği, ayrıca 3480 Sayılı Kanun uyarınca davacı eşe 1999 yılına ilişkin olarak (7 aylık) 322.234.000 TL. tütün ikramiyesi ödendiği anlaşılmıştır.
Davacıların maddi zararının sağlanan yararlarla karşılanıp karşılanmadığının karşılanmamış ise karşılanmayan zarar miktarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, resen seçilen bilirkişi tarafından düzenlenerek Mahkememize ibraz edilen 12.03.2001 tarihli bilirkişi raporunda; Eş ..........'ın Toplam maddi zararının 31.327.501.743 TL. olmasına karşılık 60.594.031.157 TL. toplam maddi yarar sağladığı, maddi zararının sağlanan maddi yararlarla karşılandığı, maddi tazminat hak edişinin bulunmadığı, Anne ..........'in maddi tazminat hak edişinin 1.662.781.192 TL., Baba ..........'ın maddi tazminat hak edişinin 1.429.078.031 TL. olduğu belirtilmiştir.
Taraflara tebliğ olunan bilirkişi raporu üzerine, davacılar vekili baba ..........'in dava açılırken 400.000.000.TL. maddi tazminatın isteminde bulunulmuş ise de; bilirkişi raporu ile bu davacının maddi tazminat hak edişinin 1.429.000.000.TL. olduğu tespit edildiğinden, davacı yönünden maddi tazminat istemlerini 1.429.000.000.TL. olarak davayı Islah ettiğini belirtmiş ise de idari dava açma süreleri geçirildikten sonra böyle bir istemin yerine getirilmesinin mümkün olmaması karşısında davacılar vekilinin bu istemine katılma olanağı bulunamamış ve belirtilen bu husus dışında bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama yapılmıştır.
Davacılara olay sebebiyle duydukları ve ömür boyu duyacakları acı ve ızdırabı kısmen de olsa karşılayabilmek amacıyla davacıların sosyal durumları, zararın başlangıç tarihi olan olay tarihi ve olay tarihinden ödeme gününe kadar işleyecek yasal faiz tutarı gözönünde bulundurularak uygun miktarda manevi tazminat hükmedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Bilirkişi Raporu uyarınca davacı Eş ..........'in maddi tazminat isteminin REDDİNE,
2- Bilirkişi Raporu uyarınca davacı Anne ..........'a 1.662.781.000 TL. (birmilyaraltıyüzaltmışikimilyonyediyüzseksenbirbin TL.) maddi tazminat verilmesine fazlaya ait isteminin REDDİNE,
3- Bilirkişi Raporu uyarınca ve istemine bağlı kalınarak davacı Baba ..........'a 400.000.000 TL. (dörtyüzmilyon TL.) maddi tazminat verilmesine,
4- Davacı Eş .........., Anne .......... ve Baba ..........'a takdiren ve ayrı ayrı 1.400.000.000 TL. (birermilyardörtyüzmilyon TL.) manevi tazminat verilmesine, fazlaya ait istemlerinin REDDİNE,
5- Hükmedilen maddi tazminatlara 25.01.2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal faiz yürütülmesine,
6- Hükmedilen manevi tazminatlara olay tarihi olan 11.05.1999 tarihinden 31.12.1999 tarihine kadar yıllık %50 (yüzde elli) 01.01.2000 tarihinden ödeme tarihine kadar yıllık %60 (yüzde altmış) yasal faiz yürütülmesine,
7- Davacılar tarafından peşin yatırılan 116.440.000 TL. (yüzonaltımilyondörtyüzkırkbin TL.) harcın istek halinde davacılara iadesine,
8- 492 Sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf tutulan davalı idare aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
9- Davacılar tarafından peşin yatırılan sarf edilen 10.750.000.TL. (onmilyonyediyüzellibin TL.) posta pulu giderinin davalı idareden alınarak davacılara Verilmesine,
10- Davacılar tarafından peşin yatırılıp sarf edilen bilirkişi ücretinin davadaki haklılık oranına göre 3.497.752 TL. (Üçmilyondörtyüzdoksanyedibinyediyüzelliikibin TL.)'nın davacılar üzerinde bırakılmasına 16.502.248 TL. (onaltımilyonbeşyüzikibinikiyüzkırksekiz TL.)'nın davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
11- Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifeleri uyarınca hesabedilen 151.262.781 TL. (yüzellibirmilyonikiyüzaltmışikibinyediyüzseksenbir TL.) avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
12- Dava duruşmalı görüldüğünden maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık tarifeleri üzerinden hesabedilen 18.677.520 TL.(yüzonsekimilyonaltıyüzyetmişyedibinbeşyüzyirmi TL.) avukatlık ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy