(4045 S. K. m. 1)
Davacı vekili 28.08.2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Başarılı bir Uzman erbaş olan müvekkilinin 2000-2001 eğitim- öğretim yılında astsubay olmak için yaptığı müracaatının kabul edildiği, sınavları kazanarak 21. sırada Astsubay Sınıf Okuluna girmeye hak kazandığını, ancak babası hakkında Karayollarına ait umumi yola tecavüz etmek suçundan mahkumiyet kararı bulunduğundan bahisle okula kaydının yapılmadığını, işlemin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin babasına ait bulunan sabıka kaydının Astsubay Sınıf Okulu Öğrenciliğine girmesine engel olabilecek bir sabıka kaydı olmadığını, ceza hukukundaki suçların şahsiliği ilkesinin idare hukukunda da geçerli bulunduğunu, babasının hatasından dolayı müvekkilinin Astsubay Sınıf Okuluna alınmamasını gerektiren işlemin Anayasanın kanun önünde eşitlik, öğrenme hürriyeti, hiç kimsenin Öğrenim haklarından yoksun kılınamayacağı, herkesin dilediği alanda çalışma hakkı olduğuna ilişkin hükümlerine aykırı olduğunu, idarenin, iptali istenen bu işlemin sebebi olarak gösterdiği müvekkilinin babasının karıştığı suçun idari işlemin dayanağını teşkil edemeyeceğini, hukuka aykırı işlemin iptali ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davacı vekilinin yürütmenin durdurulması istemi davalı idarenin ilk savunması alındıktan sonra Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2 nci Dairesinin 04.10.2000 tarih ve 2000/558 esas Sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Dava, halen Türk Silahlı Kuvvetlerinde uzman erbaş olarak görev yapmakta olan davacının 2000-2001 öğretim yılında babası ve kardeşinin karayollarına ait umumi yola tecavüz etmek suçundan sabıkalarının bulunması nedeniyle Astsubay Sınıf Okuluna kabul edilmemesi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 1997 yılından itibaren Türk Silahlı Kuvvetlerinde uzman erbaş olarak görev yapan davacının gerekli disiplin Ve başarı koşullarını sağlaması üzerine 2000-2001 öğretim yılında astsubay sınıf okulunda eğitim görmesi hususunda müracaatta bulunduğu, bedeni yeterlilik ve mülakat seçmelerini başarı ile tamamladıktan sonra girdiği yazılı sınavda da başarılı olması üzerine askeri öğrenci olur raporunu aldığı ve okula girme konusunda son başvurusunu yaptığı, babasının ve kardeşinin, 3091 Sayılı Yasanın 15/a maddesine muhalefet etmek suçundan sabıkalarının olması (her iki kişiye de bu suçtan ötürü önce altı ay hapis cezası verilmiş bilahare cezalan 647 Sayılı Kanunun 4 ve 6 ncı maddeleri gereğince para cezasına çevrilerek ertelenmiştir. Aksaray Sulh Ceza Mahkemesinin 1994/632-1101 Sayılı ilamı) nedeni ile müracaatının kabul edilmeyerek astsubay sınıf okuluna alınmadığı anlaşılmaktadır.
926 Sayılı TSK. Personel kanununun 67 nci maddesinin (b) fıkrasında astsubay okullarına girişte aranacak nitelikler, okulların öğrenim, eğitim süre ve şekilleri, öğrencilerin azamı öğrenim süresiyle görev ve sorumlulukları ve ilgili diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir şeklinde hüküm mevcuttur. 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 15 nci maddesi; (Değ. birinci fıkra: 16/9/1991 -KHR-460/4 md) En az bir yıllık hizmetten sonra istekli olan, 27 yaşından büyük olmayan ve sözleşme süresi içinde müracaat eden uzman erbaşlar, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve bu kanuna göre çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliğindeki şartlara da haiz iseler, astsubay sınıf okullarında gösterilecek öğrenim ve eğitimi müteakip astsubaylar naspedilebilirler. .. hükmünü amir bulunmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin 3 ncü bendinin (B)/3 alt bendinde de; En az bir yıllık hizmetten sonra istekli olan, 27 yaşından büyük olmayan, uzman jandarma çavuşlar ile aynı koşulları haiz olan ve sözleşme süresi içinde müracaat eden uzman erbaşlar astsubay adayı kaynakları arasında sayılmaktadır.
Konuyu ilgilendiren bir diğer hükümde 926 Sayılı Kanunun 68/f maddesi uyarınca çıkarılan TSK. Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 19/B-4 maddesidir ve bu maddede güvenlik soruşturması olumsuz çıkanların askeri öğrencilikten çıkarılacakları yazılıdır.
TSK Sınıf Okulları Yönetmeliğinin 24 ncü maddesinde, ayrıca ... sınıf okullarında; eğitim-öğretim, kayıt kabul ve giriş şartları ... çıkarılacak yönergede düzenlenir hükmü düzenlenmiş bulunmaktadır.
Kara Kuvvetleri Askeri Okullarına Öğrenci Alım Yönergesi'nin (KKY:51-10) Sınıf Okullarına Kıt'a Kaynağından Astsubay Öğrenci Alımını düzenleyen 3 ncü Bölümün, 2 nci maddesinin (b) fıkrasında EK-MM deki koşulları taşıyor olmak şartı düzenlenmektedir. Aynı Yönergenin Adaylarda aranacak nitelikleri belirten Ek-MM hükmünde Kendisinin evli olanlar için eşinin anne, baba ve kardeşlerinin sabıkası olmamak, henüz sonuçlanmamış olsa bile ceza yasalarında belirtilen suçtan dolayı hakkında sürdürülen adlı bir soruşturma veya açılmış bir dava bulunmamak koşulu getirilmiştir.
4045 Sayılı /Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ve Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 1 nci maddesi; Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması... askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği ve tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti birim ve kısımlarının tanımlarının yapılması güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir. hükmünü amirdir. Bu hükme istinaden çıkarılan Güvenlik Soruşturması Yönetmeliğinin 5 ve 7 nci maddesinde de; TSK.nin kadro ve kuruluşlarında yer alacak personelin güvenlik soruşturmaları Gnkur.Bşk.lığının MY 114-A (33-5) Sayılı Silahlı kuvvetler İKK. Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi esaslarına göre yapılır şeklinde düzenleme mevcuttur.
Astsubay adayı olarak kişilerde yukarıda belirtilen biçimde bir takım giriş koşullarının aranmasında hizmetin özelliği nedeniyle kamu yararı bulunduğu aşikardır.
Açıklanan mevzuat hükümleri karşısında davacının konumu incelendiğinde, davacının askeri öğrenci olmasını engelleyen husus Kara Kuvvetleri Askeri Okullarına Öğrenci Alım Yönergesinin 3 ncü Bölüm 2-b maddesinin Ek- MM hükmüdür. Burada kendisinin, evli olanlar için eşinin, anne, baba ve kardeşlerinin sabıkası olmamak koşulunun getirildiği görülmektedir.
Davacının, 3091 Sayılı Karayolları Kanununa muhalefet eden babasının ve ağabeyinin sabıkasının olması nedeniyle bu koşulu sağlamadığı hususu açıktır. Ancak askeri öğrenciler hakkında yapılacak güvenlik soruşturmalarına ilişkin hükümler getiren ana mevzuat 4045 Sayılı Kanun ve bu kanuna göre çıkarılan yönetmeliğin atfı ile çıkarılan Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesidir. Askeri öğrencilerin güvenlik soruşturması ile ilgili olarak diğer mevzuat ile getirilen hükümlerin mutlaka bu ana mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan yönergenin, askeri öğrenci olmayı engelleyen hallerin yazıldığı 3 ncü Bölüm 1 nci Kısım 9 ncu madde (d) bendi 3 ncü fıkrasında ana ve baba ve kardeşlerin bazı suçlardan hükümlü olmaları halinde bu halin askeri öğrenciyi etkileyeceği yazılıdır. Bu suçlar arasında 3091 Sayılı Kanuna muhalefet etmek suçu sayılmamıştır. KKK. lığı Askeri Okullarına Öğrenci Alım Yönergesinin yukarıda zikredilen sabıkası olmamak şeklindeki hükmünün İstihbarata karşı Koyma koruyu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinde zikredilen suçlardan sabıkası olmamak şeklinde anlaşılması, hakkaniyet gereğidir. Davacının babası ve kardeşinin işlediği Karayollarına ait umumi yola tecavüz etmek suçu MY-114. 1 A 33-5 Yönergesinin 3 ncü bölüm 1 nci kısım 9 ncu maddesinde sayılan suçlar arasında yer almadığından davacının askeri öğrenciliğe kabul edilmemesi işleminin hukuka uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı ..........'un Astsubay Sınıf Okuluna kabul edilmemesine ilişkin işlemin sebep konu ve maksat unsurlarıyla hukuka aykırı bulunduğundan işlemin İPTALİNE,
KARŞIOY GEREKÇEMİZ
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının babası hakkında yapılan güvenlik soruşturması sırasında, 3091 Sayılı Kanunun 15/c maddesi uyarınca mahkumiyetten dolayı sabıka kaydı bulunduğundan okulla ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.
971 Türk Silahlı Kuvvetlerinde disiplinin muhafazası ve idamesi için bünyesine aldığı kişilerde farklı özelliklerin aranması ve öğrenci olarak alınacakların sadece kendisinin değil, yakın aile çevresinin de idari normlar uyarınca araştırılması, Silahlı Kuvvetlerin üstlendiği seçkin kamu hizmetinin bir gereğidir. İlerde Silahlı kuvvetlerde bilfiil görev alacak personelin kanun ve nizamlara uyan, kendileri veya yakınları hakkında geçmişleri ile ilgilide olsa söylenti çıkarılmayacak kişilerden seçilmesi ve kendilerini etkileyebilecek yakın aile çevresinde yönetmelik ve yönergelerde belirtilen askeri öğrenci olmayı engelleyen sakıncalı halleri görülenlerin Silahlı Kuvvetlerden çıkarılmaları mevzuata ve kamu yararına uygun düşmektedir.
Davacının askeri öğrenci olmasını engelleyen Kara Kuvvetleri Askeri Okullarına Öğrenci Alım Yönergesinin Adaylarda aranacak nitelikler bölümünde, yapılacak arşiv araştırması ve soruşturması sonucunda eşinin, anne, baba ve kardeşlerinin sabıkası olmamak koşulu getirilmiş ve bu durum davacının kendisine tebliğ edilmiştir.
Diğer yandan güvenlik soruşturmalarının yapılma usul ve esasları da TSK. İKK Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinde düzenlenmiştir.
İdare bir yönergesinde giriş koşullarını diğerinde yapacağı Güvenlik Soruşturmalarının yapılma usul ve esaslarını düzenlemiştir. Davacı hakkında tesis edilen işlem, davacının babası hakkında bir cürüm nedeniyle mahkeme tarafından mahkumiyetine karar verildiğinin anlaşılması üzerine yapılmıştır.
Yukarıda açıklamalar ışığında yönergeler idarenin düzenleyici tasarrufu olarak değerlendirilmesi gerektiği, bir yönergenin diğerine göre üstünlüğünün olamayacağı ve sonuç olarak idarenin tesis ettiği okuldan çıkarılma işleminin mevzuat hükümlerine uygun olduğu görüşünde bulunduğumuzdan aksi yönde oluşan çoğunluk görüşüne katılamadık. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy