(926 S. K. Ek m. 17)
Davacı 4.9.2000 tarihinde Eskişehir Bölge İdare Mahkemesine verdiği ve 13 Eylül 2000 tarihinde kayda geçen dilekçesinde özetle; Hv.K.K.lığı bağlısı 1 nci Hv.İkm.Bkm.Mrk.K.lığı emrinde 657 Sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak görev yapan G.İ.H.sınıfında sivil memur olduğunu, kendisine Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenmediğini, tazminatın kapsamının Nisan 1995, Aralık 1995 ve 12 Mart 1998 tarihinde yayınlanan genelgelerle genişletildiğini, genişletmelerde tavan oranı yükseltildiği gibi Merkez Karargahın Yönetim işlevini kolaylaştırdıkları gerekçesiyle Ankara'daki bazı birlik ve kurumlarında kapsama dahil edildiğini, 1 nci Jet Üs Komutanlığının da teşkilat ve kadro itibariyle doğrudan Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı olduğunu, bu statüdeki bir ünitenin de Merkez Karargahı içerisinde mütalaa edilmesi gerektiğini, bu durumun hakkaniyet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmayacağı Merkez Karargahları ibaresinin Anayasa'nın 10 ncu ve 55 nci maddelerine aykırı olduğunu belirterek yasal dayanaktan yoksun işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.
Anayasa'ya aykırılığın mahkemelerde ileri sürülebilmesi ancak uygulanacak bir Kanun ve KHK. nin hükümlerinin Anayasa'ya aykırı görülmesi ile mümkündür. Davacı 526 Sayılı Kanunun Ek. 17 nci maddenin C fıkrası 2 nci satırında yer alan Merkez Karargahları ibaresinin Anayasa'nın 10 ve 55 nci maddelerine aykırılığı ileri sürmüş ise de anılan maddedeki ibarenin Anayasa'ya aykırılığı yönünde ileri sürülen iddia ciddi görülmeyerek bekletici mesele yapılmamış, davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.
Dava, davacının 926 Sayılı TSK. Personel Kanununun EK. 17 nci maddesine 486 Sayılı KHK. ile eklenen 568 Sayılı KHK ile değişik (c) fıkrası uyarınca Merkez karargahlarında 657 Sayılı Devlet memurları Kanununa tabi olarak çalışan memurlara verilmesi öngörülen ek özel hizmet tazminatından yararlandırılmaması işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı İdare, davacının sözkonusu tazminattan yararlandırılmaması işleminin sebebini görev yaptığı 1 nci Ana Jet Üs K.lığı'nın Hava Kuvvetleri Komutanlığı Merkez Karargahı içinde bulunmamasını göstermiştir.
Dava konusu yapılan ek özel hizmet tazminatı ilk olarak 926 Sayılı TSK. Personel Kanununun EK-17 nci maddesine 15 Temmuz 1993 tarih ve 21638 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 486 Sayılı KHK. nin 14 ncü maddesi ile eklenen fıkra ile düzenlenmiştir. Bu fıkra aynen Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez karargahlarında 657 Sayılı DMK. na tabi olarak GİH. sınıfına ait kadrolarda görevli memurlara 657 Sayılı DMK.natabi en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil bürüt tutarının %15 ini geçmemek üzere aylık derecelerine göre, görev unvanlarına, görev yer ve özelliklerine., öğrenim durumlarına, çalışma şartlarının zorluğuna göre Milli Savunma Bakanlığının teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine belirlenen miktar, esas ve usuller dairesinde, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmadan Ek Özel Hizmet Tazminatı Ödenir hükmünü taşımaktadır.
Bilahare 21 Aralık 1996 gün ve 22854 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 568 Sayılı KHK'nin 2 nci maddesi ile tazminat oranı %35'e yükseltilirken söz konusu tazminattan yararlananların kapsamı genişletilerek Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Karargahlarında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan diğer memurlara da ek özel hizmet tazminatı ödeneceği öngörülmüştür.
Bu hükme istinaden Ek Özel Hizmet Tazminatı Ödenmesine İlişkin Esaslar MSB.'ca tespit edilmiş, Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınmasını takiben 25.12.2996 gün ve MLY: 5625-23-96 / Mali Ynt. Sayılı yazısı yayımlanmıştır. Daha sonra M.S. B.'ca tespit edilip Maliye Bakanlığının da uygun görüşü alınarak 13.03.1998 gün ve MLY: 5625-b-98/Mali Ynt. Sayılı yazısı ile 926 Sayılı Kanunun Ek. 17 nci maddesinde bahsedilen Merkez Karargahı kavramı içerisinde değerlendirilen veya bu karargahlara doğrudan destek vererek yönetim işlevini kolaylaştıran birlikler 1 Sayılı Cetvele; İstatikçi, Kimyager ve Fizikçi gibi unvanlar II Sayılı Cetvele eklenmiştir. Bu değişiklik 15.03.1998 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Ek Özel Hizmet Tazminatı Ödenmesine İlişkin Esaslar'ın 2 nci maddesinde; Bu esaslar; Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın Ek-1 Sayılı Cetvelde gösterilen Merkez Karargahlarında (Merkez Teşkilatlarında) 657 Sayılı Devlet Memurları Kanuna tabi olarak görev yapan personeli, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli (istisnai memur) olarak gösterilen görev yerlerine atanan yüksek okul mezunu personeli kapsar şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Davacının 1 nci Ana Jet Üs K.lığı emrinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak GİH sınıfına ait kadroda görevli bulunduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Çözümlenmesi gereken husus, davacının görev yaptığı 1 nci Ana Jet Üs Komutanlığının Hava Kuvvetleri Komutanlığı Merkez Karargahı içerisinde bulunup bulunmadığının tespitidir. Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenecek personele ait Merkez karargahı içerisinde 1 nci Ana Jet Üs K.lığı gösterilmemiştir.
926 Sayılı Kanunun Ek. 17 nci maddesine 486 ve 568 Sayılı KHK'ler ile eklenen fıkrada; kimlerin ek özel hizmet tazminatından yararlanacağı yoruma muhtaç olmayacak bir biçimde açık ve seçik olarak belirtilmiştir. Davalı idarenin KHK'lerin kapsamını daraltmak ve genişletmek hususunda takdir yetkisi bulunmamaktadır. Kanun Hükmünde Kararnameler ile idareye sadece ek özel hizmet tazminatının miktarını, oranını, esas ve usullerini belirleme hususunda takdir yetkisi tanımıştır. Kararnamede zikredilen merkez karargahların kapsamının o karargahların kuruluş ve kadrosu ile tespit olunacağı sonucuna varılmıştır.
Davacının görev yaptığı Eskişehir 1 nci Ana Jet Üs K.lığının Hava Kuvvetleri Komutanlığı Merkez Karargahı kapsamı içerisinde bulunup bulunmadığı tespiti bakımından 1 nci Ana Jet Üs K.lığı aile TMK. Kadroları ile bu kadroların Hava Kuvvetleri K.lığına bağlantılarını gösteren çevreler incelenmiştir.
TMK'ların incelenmesinden Eskişehir'de konuşlandırılan 1 nci Ana Jet Üs Komutanlığının belli bir silsile ile bağlı ve Merkez Karargahı kapsamı dışında kaldığı anlaşıldığından Hv.K.K.lığı Merkez Karargahında görevli bulunmayan davacının ek özel hizmet tazminatından yararlandırılmasına yasal imkan bulunmamaktadır.
Mahkememizin bu güne kadar ek özel hizmet tazminatı ödenmemesi işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda oluşturduğu içtihatlarında herhangi bir değişiklik olmamıştır. Ancak davalı idare yine kararlarımızda belirtildiği üzere 486 ve 568 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin kapsamını daraltmak ve genişletmek hususunda bir takdir yetkisine sahip olmadığı halde muhtelif tarihlerde Maliye Bakanlığı'nın onayını alarak yayınladığı Ek Özel Hizmet Tazminatı Ödenmesine İlişkin Esaslar'ın ekinde bulunan çizelgelerde değişiklik yapmakta, daha önce çizelgelerde bulunmayan kuruluşlarda çalışan kişilerin açtığı davalar reddedilmesine rağmen bu sefer de Merkez Karargahının yönetim işlevini kolaylaştırdığı gerekçesiyle bu kuruluşları da çizelgelere dahil etmekte olduğu da bir gerçektir. Bu kurum ve kuruluşların da çizelgelere dahil edilerek buralarda çalışan Devlet Memurları Kanununa tabi kimselere Ek Özel Hizmet Tazminatı nın ödenmesi yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere açıkça aykırı olmakla birlikte, bu yanlışlığın düzeltilmesi gerekirken davacıya emsal teşkil etmesi ve yaygınlaştırılması mümkün görülmediğinden idarece tesis edilen işlemde yürürlükteki mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla;
Davacı ..........'ın ek özel hizmet tazminatı ödenmemesi işleminin iptali istemiyle açtığı davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy