(926 S. K. m. 117, 118, 119, 120, 121) (2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21)
Davacı 18 Mayıs 2000 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde ve cevap layihalarında özetle; 1999 yılı İngilizce Genel Dil Sınavından 74.44 puan aldığını, ancak 29 Mart 2000 tarihinde yayınlanan yurtdışı sürekli görevlere seçilen personel arasında yer almadığını, sicili ve nitelik belgesi ile ilgili problem bulunmadığını, 1998 yılında İngiltere Kraliyet Akademisi eğitiminin hizmet gerekçesi nedeniyle iptal edildiğini, 13 Mart 1998'e kadar sicillerinde herhangi bir olumsuz kayıt bulunsa bu göreve seçilemeyeceğini, 02 Haziran- 01 Aralık 1999 tarihleri arasında Saraybosna'da SFOR Kh.da yurt dışı geçici görevde bulunduğunu, 1999- 2000 yıllarında hakkında olumsuz bir olay olmadığını, amirlerinden yazılı ve şifahi takdirler aldığını, 2000 yılı genel atamalarında Tabur K.lığı görevine atandırıldığını, hakkında olumsuz bir durum olsa bu göreve atandırılmaması gerektiğini, yurtdışı sürekli görev seçim değerlendirme kurulunun takdirde zaafa düştüğünü, hatalı ve objektif kurallardan yoksun seçim yaptığını, bu nedenle 2001 yılı yurt dışı görevlendirme emrinin ve yurt dışı daimi göreve seçilmesine engel olan işlemlerin iptalini, yasal süresi içinde sonuçlandırılmayan ve özlük haklarının kaybına neden olan hukuka aykırı herhangi bir suçlama var ise bu hususun dosya kayıtlarından çıkarılmasını, ayrıca 2000- 2001 yurt dışı görevlendirme emrinin ekinde bulunan ve şahsi dosyalarında menfi kayıtları olan, haklarında şüpheli veya sakıncalı kayıtları bulunan personelin durumlarının tekrar gözden geçirilmesi halinde yurt dışı göreve seçilme işlemlerinin iptali ile öncelikle yürütmeyi durdurmayı talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulmasına ilişkin talepleri AYİM. Daireler Kurulunun 21.09.2000 gün ve Gensek:2000/182 Esas: 200/53 ile AYİM. 2 nci Dairesinin 20.12.2000 gün ve GENSEK: 2000/812, Esas: 2000/843 sayılı kararlarıyla reddedilmiştir.
Subay ve astsubayların atama ve yer değiştirmeleri 926 Sayılı TSK Personel Kanununun 117- 121 nci maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak Kanun yurtdışı sürekli görevlere personel ataması konusunda bir hüküm getirmemiştir. Kanunun 118 nci maddesinde; subay ve astsubayların atama ve yer değiştirmelerinde hizmetin aksatılmadan yürütülmesinin temel prensip olarak göz önünde tutulması gerektiği ifade edilmiştir. Aynı Kanunun 119 ncu maddesinde ise; atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususların Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edileceği belirtilmiştir. Bu madde gereği TSK. ne mensup Subay ve Astsubayların Atanma ve Yer Değiştirmeleri Hakkında Yönetmelik hazırlanmıştır. Bu yönetmeliğin 29 ucu maddesinde; Askeri Ataşeliklere ve Milletlerarası anlaşmalara göre yurt dışında açılmış kadrolara atanacak personelin seçimlerinin özel yönergelere göre yapılacağı ifade edilmiştir. Burada bu hususun idarenin takdirine bırakıldığı anlaşılmaktadır.
İdare bu takdir yetkisini kullanırken, göz önünde tuttuğu esaslar ve prensipleri ve uygulamada birliğin sağlanabilmesi için seçimin ne şekilde yapılacağını düzenleyici bir işlem şeklinde belirlemiş ve Genel Kurmay Başkanlığınca düzenlenen yurtdışı sürekli görevler yönergesini (MY- 52-1) hazırlayarak yürürlüğe koymuştur.
Yurtdışına gönderilecek personelin, yurtdışı göreve seçilebilmesi; Yurtdışı Sürekli Görevler Yönergesi ve TSK. Personelinin Yabancı Dil Bilgisini Tespit Yönergesine göre yapılmaktadır.
Yurtdışı sürekli görevlerde personel seçim usulü; Yurtdışı Sürekli Görevler Yönergesi uyarınca her yıl Ekim - Aralık aylarında adayların yabancı dil bilgi seviyesini ölçmek amacıyla Baraj ve Genel Dil Sınavları yapılmakta ve sonuçlan yayınlanmaktadır.
Genel Dil sınavında 60 puanın üzerinde not alan personelin, dil yeterliliği yanında diğer niteliklerinin de tespiti amacıyla bazı bilgiler toplanmaktadır. Bunlar;
(1) Sicil üstleri tarafından düzenlenen ve aileyi de kapsayacak şekilde temsil yeterlik derecelerinin belirtildiği nitelik belgeleri,
(2) Sicil notu ortalamalarını da içerecek şekilde sicil özetleri,
(3) Takdir belgeleri ve cezaları,
(4) Kıt'a hizmeti durumları,
(5) Hv.Plt.Sb.lar için uçuş saatleri,
(6) Personelin adaylığını engelleyen bir durumun olup olmadığını içeren ilgili Kuvvet Komutanlıkları ve J.Gn.K.lığı mütalaası,
(7) Personelin mesleki safahatını içeren evsaf kartları,
Yönerge esasları çerçevesinde, adaylık önceliğini belirleyen notlar tespit edilmektedir. Değerlendirme notları ise:
(1) 100 tam not üzerinden Genel Dil Sınav Notu
(2) 100 tam notu üzerinden Sicil Notu Ortalaması
(3) Takdir ve madalyaların her biri için yönergede belirtildiği üzere 0.05. ila 0,5 arasında puan
(4) Cezaların nevii ve aldığı rütbe dikkate alınarak EKSİ olarak değerlendirilmek üzere her biri için 0.25 ila 0.90 arasında puan Yönergede belirtilen görevlerden en az birini asgari binbaşı rütbesinde 10 ay ve daha uzun süre yapanlar için bir defaya mahsus olmak üzere l Hizmet Puanı
(5) Hv. K.K.lığı pilotlarına belirtilen uçuş saatlerine göre l ila 2 puan şeklindedir.
Aday olacak personel lisan notlarının yüksekliğine göre değil, öncelikle Değerlendirme notlarının büyüklüğüne göre sıralanmaktadır.
Personelin yurtdışı sürekli görevlere aday olarak seçilmesini engelleyen durumların mevcudiyetinde bu hususlar sıralama listesinin Düşünceler sütununda belirtilmektedir.
Yurtdışı Sürekli Görevler Yönergesinin 8 (b)/ 2 (f) (VII) maddesi; Sakıncalı ve şüpheli personel kategorisinde bulunanlar aday bilgi çizelgesine ek bir yazıyla kişiye özel olarak bildirilir, bu tür personel (yurtdışı görevler için) aday olarak değerlendirilmez hükmünü amirdir.
Yurtdışı Sürekli Görevler yönergesinin esaslarına göre aday olmayı engelleyen başlıca hususlar şunlardır.
(1) Nitelik belgeleri ile ilgili olarak sıralı amirlerince yazılmış herhangi bir olumsuz kanaatin bulunması (Seçim Değerlendirme Kurulu Kararı ile)
(2) Sicil notu ortalamasının 85'in altında olması,
(3) Sicilinde menfi hükme veya ceza kaydı bulunanların bu durumlarının ilgili Kuvvet Komutanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığınca yurtdışı görevlere engel olarak değerlendirilmesi,
(4) Kuvvet Komutanlıkları ve J.Gn. K.lığınca "Kıta hizmetine çıkarılması öngörülenler ile Hizmet zorunluluğu bulunduğu değerlendirilenler,
(5) Yurtdışı kursta bulunma, Harp Akademisi sınavını kazanma, istifa, yurtdışı görev gibi nedenlerle değerlendirme dışında bırakılanlar.
(6) Sakıncalı ve şüpheli personel kategorisinde bulunanlar,
Personelin değerlendirme notunun büyüklüğüne göre sıralandığı özet bilgi defterinin oluşturulmasını müteakip Gnkur. Per.Bşk.lığında yurtdışı sürekli görevler yönergesinin 11 nci maddesinin (b) fıkrasında belirtildiği gibi personel en yüksek değerlendirme notundan başlamak üzere seçimi yapılacak kadrolara rütbe, kadro uyumu, hizmet safahatı ve yönergede belirtilen diğer hususlar dikkate alınarak yerleştirilmekte, bu planlamayı müteakip personel hakkındaki bilgileri ihtiva eden seçim çizelgeleri hazırlanmakta ve bir defter haline getirilmektedir.
Sürekli Yurtdışı Görevler Yönergesinin 12 nci maddesinde belirtildiği üzere, MSB, Kuvvet Komutanlıkları ve J.Gn.K.lığının Personel Başkanlıkları, Gnkur.J.Bşk.ları ile Gnkur.Adli Müşavirliğinden oluşan Seçim Kurulu Gnkur 11. Bşk.'ı başkanlığında Yurtdışı Sürekli Görev Seçim Değerlendirme Kurulu adı altında toplanmaktadır.
Aynı Yönergenin 12 nci maddesinin (c) fıkrasına göre Seçim Değerlendirme Kurulu;
(2) (1) Seçim defterlerindeki adaylarını yönergede yer alan esaslara uygunluğunu saptar, Nitelik bakımından tereddüt duyulan personelin adaylığı hakkında karar verir,
(3) Genelkurmay Başkanına sunulmak üzere adayların değerlendirmesini ve seçim işlemini sonuçlandırır.
Seçim Değerlendirme Kurulu, üyelerinin çoğunluğu ile toplanmakta ve oy çokluğu ile karar almaktadır. Aday personelin sicilinde menfi nitelik bulunması halinde, Seçim ve Değerlendirme Kurulu bu nitelikleri görüşerek personelin aday olup olamayacağına karar vermektedir.
Seçim neticesi bir tutanakla tespit edilmekte ve hazırlanan seçim defteri Gnkur Bşk.nının onayına sunulmaktadır.
Seçim değerlendirme kurulunca adaylığı hakkında karar verilen personeli dış göreve atamaya yetkisi, yönergenin 13 ncü maddesinin (b) fıkrası gereğince Gnkur Bşk.lığına aittir.
TSK. İ.K.K.Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesinin III ncü Bölüm 5/a maddesi ise;
(1) Gizlilik dereceli bilgilere nüfus edecek veya gizlilik dereceli yerlerde görevlendirilecek subay, askeri memur, astsubay ve uzman erbaşların güvenlik soruşturması özlük dosyalarındaki kayıtlara göre Personel Başkanlıklarınca yapılır.
(2) Bu personel için MİT Müsteşarlığından ve Emniyet Genel Müdürlüğünden soruşturma istenmez. Personelin şahsi dosya muhturası, bu personelin tasarlanan veya onaylanan hizmetin gizlilik derecesine uygunluğuna imkan sağlıyorsa; Personel Başkanlıkları atamayı yapar. Şüpheli ve sakıncalı personelin atamalarında; Kuvvet Personel Başkanlığı; Kuvvet İstihbarat Başkanlığı ile koordine yaparak bu gibi personelin Kuvvet Komutanlığınca belirlenen kritik görev yerlerine atandırılmaması sağlanır hükmünü amirdir.
Aynı Yönergenin II nci Bölüm 17/a maddesinde;
(1) Yıkıcı - Bölücü faaliyetlerde bulunan personel, Birlik Komutanlıklarının müşahedeleriyle veya üst makamlardan ya da güvenlik makamlarından alınan bilgilere göre tespit edilmelidir.
(2) Bu bilgilere istinaden personel, sakıncalı ve şüpheli personel kategorisine alınarak, şahsa ait bilgiler görevli olduğu birlikte istihbarat bölümü varsa yazılı olarak, aksi takdirde anılan şahsın komutanına sözlü olarak intikal ettirilmelidir hükmünü amirdir.
Elde edilen istihbarat bilgisinin doğruluğu ve kaynağının güvenilirliğinin derecesine göre, personelin sakıncalı veya şüpheli olarak kategorilendirilmesi idarenin takdir yetkisine bırakılmış bir husustur.
Dava dosyasının ve idarece gönderilen belgelerin incelenmesinde; Davacının 1999 yılı İngilizce Genel Dil sınavında 74.44 puan aldığı, Genelkurmay Başkanlığının 29.03.2000 gün ve Per: 4031-202-00/Per.D.Gen.Amiral/2 sayılı 2000- 2001 yılı yurtdışı görevlendirme emri ekindeki listede de ise yer almadığı anlaşılmaktadır.
Davacının, geçer not olan 60 puanın üzerinde bir not aldığı açık ise de gizli gizlilik derecesi ile gönderilen davacı ile ilgili belgelerin içerikleri değerlendirildiğinde idarece 2000- 2001 yılı yurtdışı daimi görevlendirme emrine davacıyı dahil etmemesi işleminin hukuka ve mevzuata uygun bulunduğu, yurtdışı sürekli görev seçim değerlendirme kurulunun değerlendirmesini yukarıda özetlenen mevzuat hükümlerine göre objektif olarak yaptığı, taktirde zaaf gösterdiğine dair dosyada yeterli bilgi ve belgenin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının ayrıca 2000- 2001 yurt dışı görevlendirme emrinin ekinde yer alan listede bulunan ve şahsi dosyalarında menfi kayıtları olan, haklarında şüpheli veya sakıncalı kayıtları bulunan personelin durumlarının tekrar gözden geçirilerek yurt dışı görevlere seçilme işlemlerinin yürütmeyi durdurma kararı verilerek iptalini, yurt dışı daimi göreve seçilmesine engel olan işlemler hakkında yürütmeyi durdurma kararı verilerek iptalini, yasal süresi içerisinde sonuçlandırılmayan ve özlük haklarının kaybına neden olan hukuka aykırı herhangi bir suçlama var ise bu hususun dosya kayıtlarından çıkarılmasını talep etmişse de; idari yargı yetkisinin, idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, yerindelik denetiminin yapılamayacağı, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak tarzda kullanılamayacağı ve idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği, Anayasanın 125 ve 1602 sayılı Kanunun 21 nci maddesi amir hükümleri olduğu, idare tarafından yapılan bu değerlendirmede bir zafiyet tespit olunamadığından davacının bu talepleri yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy