(4566 S. K. m. 38) (926 S. K. m. 12) (Harp Okulları Yönetmeliği m. 6, 13, 16)
Davacı tarafından 20 Mart 2001 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesine verilerek 27 Mart 2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Davacının Kara Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunun 04 Eylül 2000 gün ve 1999/2000 öğretim yılı için 103 sayılı Kararı ile okuldan uzaklaştırıldığını, hakkında gerçekleştirilen işlemlerin gerçekleri yansıtmadığını, Tb. K. Ütğm .......................... ' in sebebini bilmediği bir biçimde kendisini zarara uğratmak, mağdur etmek ve okuldan uzaklaştırılmasına sebep olacak şekilde kin, garez ve düşmanlık hisleri içinde olduğunu gerçeğe ve yasalara aykırı bir şekilde aleyhine menfi sicil düzenlenmesinden kaynaklandığını, eğitim alanına gelirken bölükçe 40 dakikalık yat kalk cezası alınması sebebiyle çok yorulduğunu, müteakiben yapılan koşuda bayıldığını, bu olay üzerine P. Ütğm .......................... ' in kendisini azarladığını, seni mimledim, kafanı kopartacağım diye bağırdığını, takip eden günlerde hiçbir makul sebep olmadan 5 kez savunmasının alındığını, hiç birinde haklı sebep olmadığını, kendisinden daha fazla savunması alınanların yüksek disiplin kuruluna çıkarılmadığını, kendisinin 4 Eylül 2000 günü yüksek disiplin kuruluna çıkarıldığını, orada Okul Komutanı'nın kendisine ağabeylerini seviyor musun diye sorduğunu, kendisinin seviyorum cevabı verdiğini, bu cevabın suç olmadığını düşündüğünü, yorgunluğa dayalı küçük bir baygınlık sonucunda yapılan tüm işlemlerin haksız olduğunu iddia ederek öncelikle yürütmenin durdurulması ile işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının yürütmenin durdurulması istemi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin 06 Haziran 2001 gün ve E. 2001/324 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyasındaki belge ve bilgilerin incelenmesinde: Davacının İzmir Maltepe Askeri Lisesini bitirdikten sonra 23 Temmuz 2000 tarihinde Kara Harp Okuluna katıldığı, 4 Ağustos 2000 tarihine kadar okulda kaldığı, 4 Ağustos 2000' de ATAT Kamp faaliyetleri için İzmir Menteş Bölgesine intikal edildiği, 23.07.2000 - 04.09.2000 tarihleri arasında 5 defa yaptığı disiplinsizlikler nedeni ile savunmasının alındığı ve akabinde yazılı ikaz verildiği, yapılan intibak eğitimi safhasındaki ikazlara rağmen Harp Okulu öğrencisi niteliğini taşımadığı nedeni ile Bl. ve Tb. K.lığının ortak olumsuz kanaat raporu sonucunda A.K' nın önerisi ile 4 Eylül 2000 ' de Yüksek Disiplin Kuruluna çıkarıldığı, Kara Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunca 4 Eylül 2000 gün ve 1999/2000 öğretim yılı için 7103 sayılı kararı ile intibaksızlık nedeniyle okuldan çıkarılmasına oybirliği ile karar verildiği, bu kararın 12.10.2000 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girdiği, Davacının 15.12.2000 ' de Kara Kuvvetleri Komutanlığına itiraz dilekçesi verdiği, K.K.K. lığının 18 Ocak 2001 tarihli cevabında yapılan işlemin hukuki mevzuata aykırı olmadığı şeklinde cevap verildiği, bu işlemlerin sonucunda davacının disiplinsizlik gerekçesiyle Kara Harp Okulu ve askeri öğrencilikten uzaklaştırılma işleminin iptali ile öncelikle yürütmenin durdurulması istemiyle dava açtığı anlaşılmıştır.
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu 12 nci maddesi; Harp Okullarının kuruluşu, işleyişi ve bu okullara giriş şartlan yetiştirilme usulleri ve diğer hususlar özel kanuna göre yürütülür hükmünü amirdir.
4566 sayılı Harp Okulları Kanunun 38 nci maddesinde; Yönetmelikte belirtilecek esaslar dahilinde askeri öğrenci niteliğini kaydettiklerine dair Yüksek Disiplin Kurulunca haklarında karar verilenlerin Harp Okulu öğrenciliğinden çıkarılacağı hükme bağlanmıştır.
4566 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan Harp Okulları Yönetmeliğinin 16/b (2)(a) maddesinde; Harp Okulu öğrencilerinden gerek askeri liselerden gelen, gerekse sivil kaynaklardan alınan öğrencilerin okula giriş tarihlerinden (intibak tamamlama eğitimi başlangıcı) itibaren 1 ay içerisinde askeri öğrenci niteliğini kazanamadıkları Bölük ve Tabur Komutanlarının ortak kanaat raporu ile belgelenenler, Alay Komutanının önerisi ile Yüksek Disiplin Kuruluna verilirler. Bu öğrencilerden disiplin notu durumlarına bakılmaksızın hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca okuldan çıkarılma kararı verilenin Harp Okulundan çıkarılacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı yönetmeliğin 6 nci maddesinde Yüksek Disiplin kurulunun teşekkül tarzı ile görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 6/2 (b) 111. Maddesi gereğince; Yüksek Disiplin Kurulunun yetkileri arasında öğrencilerin okuldan ilişiğinin kesilmesine karar verme yetkisi de bulunmaktadır. Aynı husus harp Okulları Disiplin Yönergesinin 13 ncü maddesinde, hakkında karar verilecek öğrencinin safahatının tüm delilleriyle değerlendirilerek, Yüksek Disiplin Kurulunun öğrencinin okulla ilişiğinin kesilmesine karar verme yetkisi bulunduğu şeklinde belirtilmiştir.
Harp Okulları Disiplin Yönergesinin okuldan çıkma ve çıkarılma başlığı altında düzenlenen 14 ncü maddesinde; Harp Okullarına giriş için gerekli niteliklere sahip olmadıkları anlaşılanların Yüksek Disiplin Kurulunca Okuldan çıkarılacakları belirtilmektedir. Yönergenin 6 ve 7 nci maddelerinde Harp Okulu öğrencisinde bulunması gereken nitelikler belirtilmiştir. Buna göre; Harp Okulu öğrencisi, Türk Silahlı Kuvvetlerinin geleneksel disiplinini muhafaza ve yüceltmekle görevli ve yükümlü bir subay olabilmek ve kendisine tevdi edilecek her türlü görevi zaman, yer ve şartlara bağlı kalmaksızın yerine getirebilmek için üstün niteliklere sahip olmalıdır. Bu niteliklerin Harp Okulunda bulunulan süre içinde kazanılması ve geliştirilmesi esas olmakla beraber, Harp Okulu öğrencisinde temel seviyede bulunması gerekir ve bu husus titizlikle aranır. Bu hüküm doğrultusunda bir Harp Okulu öğrenci adayı için lüzumlu asgari nitelikler 7 nci maddede şu şekilde belirtilmiştir;
a- İyi bir terbiye almış, iyi ahlak ve kuvvetli bir maneviyata sahip, dürüst ve güvenilir karakterde bir insan olmalı,
b- Askerliğin temeli olan disiplin ruhu ile yetişmiş, itaatkar, aldığı emri canı ve kam pahasına zamanında yapmaya hazır olduğunu gösterecek davranışta olmalı,
c- Askerlik mesleğini sevmiş, silah arkadaşlarına ve Silahlı Kuvvetlere sarsılmaz bir bağla bağlı ve Harbiyeli ruhunu kazanmış bir subay olmalı, silah arkadaşlarına her yerde yardım etmeyi şiar edinmeli,
d- Askerlik mesleğinin çetin koşullarında her türlü ahvalde soğukkanlılığını muhafaza edecek bir iradeye, kuvvetli, atılgan, ruhen ve bedenen dayanıklı bir fiziki yeteneğe sahip olmalı,
e- Askerlik şeref ve haysiyetini her şeyden üstün tutmalı ve bunu küçük düşürücü herhangi bir fiil ve harekette bulunmamalıdır.
Yine Harp Okulları Disiplin Yönergesinde intibaksızlık Bir öğrencinin ruhen ve bedenen bir subay namzedi olarak Harp Okulu öğrencisinde bulunması gerekli asgari niteliklere ulaşmada veya yürürlükte bulunan Kanun, Yönetmelik ve yönergelerle belirtilen askeri nizama uymakta yetersiz kalması halidir. Olarak tanımlanmıştır.
Yönergenin tanımlamalar başlığı altındaki 5 nci maddesinde de, Harp Okulu öğrenci adayı statüsü belirtilmiştir. Buna göre; Harp Okullarına girmek için uygulanan sınav ve diğer seçim aşamalarını başarı ile tamamlayan sivil kaynaklı öğrencilerden Harp Okulu Komutanlığına başvurması çeşitli yollarla ilan edilenlerle, Askeri liselerden gelerek intibak eğitimine katılan öğrencilerin ant içme merasimine kadar içinde bulundukları statüdür. Aynı madde gereğince İntibak Süresi ; gerek Askeri liselerden gerekse sivil liselerden (intibak eğitimi başlangıcı) itibaren bir aylık süre olarak tanımlanmıştır.
Harp Okulları İntibak Eğitim Yönergesinde ise intibaksızlık tanımlanarak 3/f, 4/b ve c maddelerinde, intibaksızlık nedeni ile okuldan çıkarılma düzenlenmiştir. Buna göre; Harp Okullarına giriş tarihlerinden itibaren intibak eğitiminin ilk bir aylık süresi içinde Harp Okulu öğrencisi niteliklerini kazanamadıkları Bölük ve Tabur Komutanlarının ortak kanaat raporu ile belgelenen Harp Okulu öğrencileri, Alay Komutanının önerisi ile fena ahlak not durumuna bakılmaksızın Yüksek Disiplin Kurulana sevk edilirler. Bu kurulun alacağı kararla okuldan çıkarılırlar. Bu gibi öğrenciler için ilgili kanun hükümleri uygulanır ve kendileri için devlet tarafından yapılan masraflar faizleri ile birlikte ödettirilir. hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu Yönergenin 4/c (2) maddesinde; İntibak eğitiminde askeri öğrenci olamaz kanaat raporuna ilişkin olarak Yüksek Disiplin Kurulunca ilişiğinin kesilmesine karar verilenlerin Harp Okulları Yönetmeliğinin 16/b (1) maddesine göre Harp Okulundan çıkarılacağı düzenlenmiştir.
İntibak eğitimi süresince askeri öğrenci niteliği kazanamayıp intibaksızlıktan okuldan çıkarılacaklara yapılacak işlemler de Yönergede şu şekilde belirtilmiştir.
İntibak eğitiminin başlangıcından öğrencilere toplu olarak duyurulan (Yönerge EK-4' teki) Harp Okulu öğrencilerinde aranacak niteliklere ilk bir aylık intibak eğitimi süresi içinde uyum sağlayamayan öğrenciler, Takım/ Bölük Komutanı tarafından savunması alınıp (Yönerge Ek - 5'teki forma göre) yazılı olarak ikaz edilir.
Bu ikazlara rağmen ileride Harp Okulu öğrencisi olamayacağı kanaatine varılan öğrenciler hakkında; bölük ve Tabur Komutanları (Yönerge Ek-6'deki forma uygun olarak) ortak kanaat raporu tanzim ederler.
Alınan savunma ve verilen ikaz yazıları da eklenerek tanzim edilen ortak kanaat raporu öğrenci Alay Komutanına iletilir. Alay Komutanının önerisi ile öğrenci, Harp Okulu Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilir.
Nihayet Yönergenin 5/d maddesinde Yüksek Disiplin Kurulunun yapacağı işlemler belirtilmiştir; İntibak eğitiminin fiilen başlangıcının itibaren ilk bir ay içinde intibaksızlıkları nedeni ile, Harp Okulu öğrencisi niteliğine haiz olamayacağı Bölük ve Tabur Komutanlarının ortak kanaat raporu ile belgelenenler, Alay Komutanının önerisi ile Yüksek Disiplin Kuruna verilir. Yüksek Disiplin Kurulunca haklarında yukarıda açıklandığı gibi rapor tanzim edilen öğrencilerin; disiplin notuna bakılmaksızın Yönetmeliğin 16/b maddesi 1 nci fıkrası hükmünce okuldan çıkarılmasına karar verilir. Verilen karar Kuvvet Komutanlığınca onaylandıktan sonra yürürlüğe girer. Bu gibi okuldan çıkarılanlara 5401 sayılı yasa hükümleri uygulanır.
Davacı 08 Ağustos 2000 tarihinde Nöbet talimatına aykırı hareket etmek disiplin tecavüzünden dolayı İntibak Eğitimi Yönergesinin ilgili maddeleri uyarınca Bölük Komutanı tarafından 1 nci kez ikaz edilmiş, 10 Ağustos 2000 tarihinde eğitim esnasında isteksiz ve ağır hareket etmek suçundan 2 nci kez ikaz edilmiş, 14 Ağustos 2000 tarihinde yatakhaneyi kirletmek suçundan 3 ncü kez ikaz edilmiş, 14 Ağustos 2000 tarihinde Eğitim esnasında isteksiz ve ağır hareket etmek disiplin suçundan 4 ncü kez ikaz edilmiş, 01 Eylül 2000 tarihinde Yat borusu ile yatmamak, kalk borusu ile kalkmamak suçundan 5 nci kez ikaz edilmiştir. Tüm bu ikazlar neticesinde Bl. K.nı tarafından Harbiyeli adayının cansız ve isteksiz davranışlarıyla dikkat çektiği, verilen emirleri ve görevleri tam olarak yerine getirmekte zorlandığı, emre itaat duygusu ve görev bilincinin gelişmediği, sıralı komutanlarınca birçok defa yazılı ve sözlü uyarılmasına rağmen tavır ve davranışlarında bir gelişme görülmediği ve Harbiyeli niteliklerine sahip olmadığı, bu nedenle Harbiyeli olamayacağı kanaatini içeren raporunu tanzim edilmiş, Tabur komutanı ve Bl. K. tarafından Öğrencinin intibak eğitimi safhasında, ikazlara rağmen Harp Okulu öğrencisinde bulunması gereken niteliklerden disiplin ve ahlaki nitelikleri ile askeri niteliklerinin yeterli olmadığı değerlendirmesiyle öğrenci hakkında Harp Okulu öğrencisi olamayacağı ortak kanaat raporu düzenlenmiştir.
Söz konusu rapora ek olarak düzenlenen raporda, işleme mesnet olaylar detaylı olarak izah edilmiş, özetle; davacının katılış tarihinden itibaren disiplin kaide ve kurallarına uymakta zorluk çektiği ve yapılan uyarılara ve ikazlara rağmen kendisini düzeltmediğinin dikkat çektiği, Harbiyeli adayının disiplinsizliği ve tertipsizliği alışkanlık haline getirdiği ve bu hususta ciddi bir zafiyet içinde olduğu, pek çok kez ferdi olarak uyarıldığı; bir kez nöbet talimatına aykırı hareket etmekten, bir kez yatakhaneyi kirletmekten, bir kez yat borusu ile yatmamak kalk borucu ile kalkmamaktan, iki kez de eğitim esnasında isteksiz ve ağır hareket etmekten dolayı ikaz edildiği bunun, Harbiyeli de olması gereken temel özelliklerden olan canlılık ilkesi ile bağdaşmadığı, pek çok kez uyarılmasına karşın isteksiz ve cansız tutumunu devam ettirdiği ve bu hususta ikaz edildiği, tüm bunların neticesinde Harbiyeli adayının mesleğe ilgi ve alakasının son derece zayıf olduğu, sorumluluk duygusunun gelişmediği, Komutanlıkça alınan tedbirlere rağmen olumlu bir çabası gözlemlenmediği belirtilerek Bölük Komutanı bu koşullarda Harbiyeli adayının Harbiyeli niteliklerine sahip olmadığı ve Harbiyeli olamayacağı kanaatindeyim , şeklinde kanaat raporu tanzim edilmiş, Tabur Komutanı da davacının Harbiyeli olamayacağını belirtmiştir. 04 Eylül 2000 tarihinde davacı söz konusu ortak kanaat raporu ile yukarıda açıklanan ilgili mevzuat çerçevesinde Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilmiş, Kurul, davacının intibak eğitimi safhasında ikazlara rağmen Harp Okulu öğrencisinde bulunması gereken niteliklerden disiplin ve ahlaki nitelikleri ile askeri niteliklerinin yeterli olmadığı, bu nedenle Harp Okulu öğrencisi olamayacağına ilişkin olarak sıralı amirlerince düzenlenen ortak kanaat raporunu yerinde görmüş, hakkında yapılan işlemlerde mevcut yasa ve diğer mevzuata aykırı herhangi bir durumu bulunmadığı da tespit edilerek Harp Okulları Kanununun 5/b; Yönetmeliğin 8/d, 16/b-(2), (a); hükmü gereğince intibaksızlık nedeniyle Kara Harp Okulundan çıkarılmasına karar verilmiş, bu karar 12.10.2000 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanı tarafından onaylanmak suretiyle kesinleşmiştir.
Harp Okulları, askerliğinin gerektirdiği önderlik niteliklerini kazanmış, çağın gereklerine göre Silahlı kuvvetlerin gelişiminde önderlik edebilecek yeterlilikte, fikren ve bedenen gelişmiş bir kişilik ve karakterde, askeri ve genel kültüre sahip, yurt ve dünya sorunlarını Atatürk ilkeleri doğrultusunda kavrama ve izleme yeteneğinde, askerliğin temeli olan disiplin ruhunu tamamen benimsemiş, muvazzaf subay yetiştirmek amacıyla kurulmuştur. Silahlı kuvvetlerin yürüttüğü hizmetin aksamaması bakımından personelin disiplinli olması büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla Harp Okulu öğrencilerinin tavır ve hareketlerinde hizmetin gerektirdiği özelliklerin aranması, başka bir ifadeyle, disiplinli olmaları zorunludur. Başka kurumlarda hoş görülebilecek bazı kural ihlallerinin Harp Okullarında disiplinsizlik olarak nitelendirilebileceğinin gereği tartışma dışıdır.
Bu nedenle öğrencilerin, askerliğin gerektirdiği disiplini tehlikeye sokan tavır ve hareketleri, intibak eğitimi safhasında ikaz edilmelerine, bununla ıslah olmayanların okuldan çıkarılmalarını gerektirmesi mevcut mevzuat gereğidir. Mevzuatta öngörülen cezalarla cezalandırılması disiplin amirleri için kaçınılmaz bir görevdir. Somut olayda askeri disiplini benimseyemeyenlerin tespiti ve bunların ikaz edilmeleri, müteakiben intibak edemeyecekleri anlaşılanlar hakkında gerekli işlemin yapılması disiplin amirinin öncelikli görevidir. Disiplin bozulduğunu veya gevşediğini gören her amir, kanun ve nizamlar dairesinde her türlü tedbiri almaya, yetkilerini kullanarak disiplini korumaya, TSK. İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereği mecbur tutulmuştur. Disiplin amirlerinin takdir yetkisini nasıl kullandığı idari denetime tabidir. Nitekim her zaman üst disiplin amiri şikayet vaki ise cezayı değiştirebilir veya kaldırabilir. Bu nedenlerle disiplin amirlerinin takdir yetkilerini kullanırken hiçbir denetime tabi olmadığı ve keyfi olarak hareket edebileceği kuşkusu yersizdir. Bu nedenle davacının bu yöndeki iddialarına da itibar edilmemiştir.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının intibak süresince ulaşması gereken asgari niteliklere ulaşamadığı tespit edilerek, hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, davacı hakkında tesis edilen Kara Harp Okulu öğrenciliğinden çıkarılma işleminin tüm unsurlarıyla hukuka uygun oldukları sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE.
KARŞI OY GEREKÇEM
Davacı öğrenci ..........................'nun Maltepe Askeri Lisesini başarıyla bitirip Harp Okulu öğrencisi olmaya hak kazandığı, okuldan çıkarılmasına hukuki sebep olarak gösterilen disiplinsizliklerinin okuldan çıkarılma işleminin nedeni olabilecek düzeyde önemli, ağır birer disiplinsizlik olmadığı, bu hallerin isteksiz ve ağır davrandığı suçlamalarından ibaret olduğu, askeri öğrenci olarak okuduğu askeri liseyi tam bir disiplin içinde başarıyla bitirdiği, disiplin kurallarına uyumsuzluğu olsaydı bu süreç içinde aynı disiplinsizliklerin ortaya çıkacağının muhakkak olduğu, önemli olanın ufak disiplinsizliklerden dolayı okuldan çıkarılması olmayıp öğrencinin kazanılması teşkil ettiği, sonuç itibariyle okuldan çıkarılma işleminin haklı ve inandırıcı bir sebep inin bulanmadığı, dolayısıyla idari işlemin sebep, konu ve amaç unsurları itibariyle hukuka ve mevzuata aykırı olduğu görüş ve düşüncesinde olduğumdan, çoğunluk görüşüne katılmadım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy